İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/450 K.2024/905

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen satım sözleşmesi kapsamında müvekkilince ...

Şubesine ait 02.06.2016 tarihli ... numaralı 32.500 TL bedelli ve 09.06.2016 tarih ... numaralı ve 47.500 TL bedelli iki adet çekin keşide edilerek davalı şirkete teslim edildiğini, ancak taahhüt edilen emtianın müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilince keşide edilen ihtarla bedelsiz kalan çeklerin iadesinin istenildiğini, buna rağmen davalı şirketin çeklerin keşide tarihlerinde tahrifat yaparak davalı bankanın ...

Şubesinden alınan kredinin teminatı olarak bankaya verildiğini, müvekkilince ...

Cumhuriyet Savcılığının 2016/... soruşturma sayılı dosyasında şikayette bulunulduğunu, şikayet sonrası ... numaralı 32.500 TL bedelli çekin, bankadan alınarak müvekkiline iade edildiğini, ancak diğer çekin bankada kaldığını, bankanın tahrif edilen çeke ilişkin araştırmaları yapmadan ve keşideci ile irtibata geçmeden tahrif edilen çeki teminat olarak kabul ederek çekin iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu davrandığını, mal teslimi karşılığı alınan çeklerin bedelsiz kaldığını, çeklerin tahrif edilmesi nedeniyle çek vasfını yitirdiğini, müvekkilinin davalı banka ve davalı şirkete kambiyo senedinden kaynaklanan borcunun bulunmadığını,

güncel bir tehdit bulunması nedeniyle menfi tespit ve borçtan kurtulma davası açılabileceğini ileri sürerek, dava konusu çek nedeniyle müvekkilinin, davalılara borçlu olmadığının tespitine, tahrif edilen çekin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, savunmasında özetle; ... Şubesine ait 02.06.2015 tarihli ... seri numaralı 32.500 TL bedelli çekin, davalı şirketin talimatı gereğince işlem yapılmadan davalı şirkete teslim edildiğini, ... ... Şubesine ait 09.06.2016 tarihli ... numaralı 47.500 TL bedeli çekin ise ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... soruşturma numaralı dosyasındaki 28.07.2016 tarihli yazı gereğince işlem yapılmadan iade edildiğini ve iade edilen çeke buna ilişkin ibarenin yazıldığını, iade davasına konu edilen iki adet çekin, işlem yapılmadan ve herhangi bir hak kaybına sebebiyet verilmeden iade edildiğini, müvekkili bankanın tarafları hak kaybına uğratabilecek hiçbir işlemi bulunmadığını, çek bedellerinin ödenmemesi nedeniyle, sahte veya tahrif edilmiş çeke ilişkin bankanın kusursuz sorumluluğunu kabul eden TTK'nın 812.maddesinin uygulanamayacağını,

çeklerdeki tahrifatın basit bir kontrol ile anlaşılamayacağını ve müvekkilinin özen yükümlülüğüne aykırı davranışının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra; "Çeklerin banka uhdesinde bulunmaması nedeniyle, anılan bankaca bunların iadesinin söz konusu olamayacağı, yanı sıra, çeklerden birisinin davacıya iade edilmesi, diğerinin ise Savcılıkta soruşturma dosyasında bulunması nedeniyle, bunların bundan sonra da davalı şirket ya da 3,kişilerce tedavülünden ve tahsilata konu olmasından, dolayısıyla davacının zararından da söz edilemeyeceği kanaatine varılmış olmakla davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

... Mahkemesinin ... Hukuk Dairesinin 2020/... Esas, 2023/... Karar sayılı 08/06/2023 tarihli ilamı ile kaldırılmıştır.

Kaldırma ilamında özetle; "Dosya üzerinden yapılan incelemede, eksik incelemeyle karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı görüldüğünden HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca, esasa ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmeksizin ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına " dair gerekçesi ile mahkememiz hükmünü kaldırmıştır.

Mahkememizce kaldırma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizin 17/09/2024 tarihli celsede, tarafların davayı takip etmemeleri nedeniyle HMK 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun150/1 maddesi uyarınca usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Yasanın 150/5 maddesi uyarınca ise, İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

Davanın açılmamış sayılması kararı usule ilişkin nihai bir karar olmakla birlikte davanın esasına ilişkin olarak verilmiş bir karar olarak kabul edilemez. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (1) sayılı tarifenin III. Karar ve ilam harcı bölümünün 2/a fıkrası uyarınca maktu karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekecektir.

HMK'nın 150/5. maddesi hükmü gereğince; işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar açılmamış sayılır ve Mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Hukuksal durum bu olunca da davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; duruşma günü olan 17/09/2024 tarihinde tarafların duruşmaya katılmadığı anlaşılmakla, açılan davanın HMK'nın 150. maddesi gereğince, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve dava üç ay içerisinde yenilenmemiştir. Bu nedenlerle davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır