İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/573 K.2024/131

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, ...Tic. Ltd. Şti.'deki alacağına karşılık lehdarı ve hamili bulunduğu; keşideci...Ltd.

Şti. tarafından, ...'da düzenlenen, 30.06.2022 düzenleme tarihli, 2.835.000,00-TL bedelli bono müvekkil şirketin adresinde kaybolduğunu, kaybolan bu bononun tahsili mümkün olamadığından davacı şirketin mağduriyetine neden olduğunu, dava konusu 30.06.2022 düzenleme tarihli, ...seri numaralı ve 2.835.000,00-TL bedelli bononun iptaline, davacının hali hazır durumu göz önüne alınarak dava konusu bono hakkında ödeme ve ciro yasağı konulmasına,

davaya konu zayi olan bononun tahsilatı mümkün olamadığından teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek söz konusu bono için hem keşideci hem de lehtar müvekkili şirket açısından icra takibi başlatılmasının ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İhtiyati Tedbir; Mahkememizin 08.09.2023 tarihli tensip zaptı 4 no.lu ara kararı ile iptali istenen kıymetli evrak bedelinin %15'i oranında teminat yatırılması halinde ödemeden men yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de teminatın yatırılmadığından ihtiyati tedbir işlemi yapılmadığı görülmüştür.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı görülmüştür.

... A.Ş.'nin 14.09.2023 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu çekin 30.06.2022 tarihinde ... Bankası tarafından ibraz edildiği, ibraz eden bilgilerinin karşı bankadan temin edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

... Bankası'nın 17.10.2023 tarihli cevabi yazısı ile dava konusu ...seri no.lu 2.835.000,00-TL bedelli çek hesabının ... Şti.'ne ait olduğu, çekin 26.05.2022 tarihinde ... Bankası ...Şubesi'ne ibraz edildiği ve aynı gün takasa sunulduğu, takasa sunanın ...Ltd Şti olduğu, takastan 97(Hacizli/Mahkeme Kararı Var) uyarısı ile iade geldiğinden çek bedelinin ödenmediği belirtilmiştir.

Mahkememizin 08.02.2024 tarihli celse 1 no.lu ara kararı ile davacı tarafa TTK 763.madesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince süresi içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çekin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen çekin ... Bankası ... Şubesi'ne ibraz edildiği görülmekle davacı vekiline TTK madde 763 uyarınca çek istirdatı davası açmak üzere kesin süre verilmiş, davanın açılmaması halinde davanın reddedileceği ara karar ile ihtar edilmiştir. Davacı yanca bu süre içinde davanın açıldığına dair bilgi ve belge sunulmamıştır. Bulunan çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilemeyeceğinden, kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.