İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/652 K.2023/790

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Başkanlığı bünyesinde devlet memuru olarak görev ifa ettiğini, .... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı dosyasında başlatılan müvekkiline usulsüz haciz ihbarnameleri gönderilerek müvekkilinin icra dosyasında borçlu sıfatının eklendiğini ve dosyanın borçlusu haline geldiğini, müvekkilinin yurt dışında umre görevinde olması nedeniyle takip sebebini ve dayanağını öğrenemediğini, müvekkilinin yaptığı araştırmalarda haciz ihbarnamelerinin usulsüz bir şekilde yapıldığını öğrendiğini, icra dosyası asıl borçluları ile müvekkilinin hiçbir hukuksal ilişkisi olmadığını, sadece davalılardan ... isimli şahsı tanıdığını, diğer iki davalıyı ise tanımadığını,

taraflarınca haciz ihbarnamelerinin usulsüz tebliğ edildiğine ilişkin ....İcra Hukuk Mahkemesinde şikayet davası ikame edildiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle öncelikle ıttıla tarihinin 31/03/2023 tarihi olduğunun tespitini ve icra dosyasına yapılan itirazın süresinde yapıldığının tespitini, icranın dava sonuna kadar durdurulmasını, müvekkilinin anılı icra dosya borçluları ve dosya alacaklısına bir borcunun olmadığının tespitini, haklı davanın kabulüne karar verilerek, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin haksız davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden çıktıları alınarak, dosya kapsamına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 89. maddesi kapsamında çıkarılan haciz ihbarnameleri uyarınca açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir.

Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. (Hukuk Genel Kurulu 2017/657 E. , 2021/491 K.)

İİK'nın 89. maddesi ile, "(1)Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi). Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.

(2)Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.

(Değişik üçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/22 md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez.

Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Uyuşmazlığın İİK'nın 89. maddesi kapsamında çıkarılan haciz ihbarnameleri uyarınca açılan menfi tespit isteminden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin dosyasında davacının/alacaklının ... olduğu, davaya konu ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında takip alacaklısının ... Limited Şirketi olduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 89. maddesi uyarınca menfi tespit davasının takip alacaklısına karşı açılacağı, takip borçlusu olan davalılar ..., ... ve ...'a davanın yönetilemeyeceği, taraf sıfatları bulunmadığından davalılar ..., ... ve ...'a yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. (Yargıtay 19. H.D. 2011/11263 Esas,2012/3605 Karar sayılı ve 07/03/2012 tarihli ilamı)

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza