İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/764 K.2024/225

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin 15.11.1999 tarihinde ... A.Ş. aracılığıyla ... ... ... ... Ltd'ye 9.437,77 TL yatırdığını, vade sonu olan 21.02.2000 tarihinde mevduatın 11.608,46 TL'ye, dava tarihi itibariyle de 69.019,45 TL'ye ulaştığını, ana para ve faizinin bugüne kadar ödenmediğini, ... ile ... ... ... ... Ltd'nin organik bağının bulunduğunu, ... A.Ş. yöneticilerinin ... ...asını vasıta kılmak suretiyle dolandırıcılık suçundan hüküm giydiklerini, ... A.Ş'nin de külli halef sıfatıyla sorumlu olduğunu ileri sürerek 69.019,45 TL'nin tahsilini, 11.608,46 TL'sine dava tarihiniden itibaren avans faizi uygulanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkemeye sunuş olduğu cevap dilekçesini özetle; hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, hisse devir sözleşmeleri uyarınca mali ve hukuki tüm sorumluluğun ...'ye ait olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil ... vekili, davalı bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, davacının serbest iradesiyle daha fazla faiz geliri elde etmak için ... ...asını tercih ettiğini, bankanın sadece vekalet görevini yerine getirdiğini, hesap cüzdanına itiraz edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil ... vekili, müvekkilinin bir borç üstlenmesinin bulunmadığını, sorumluluğun ...'de olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Dava hukuksal niteliği itibariyle, dava dışı ... ... hesabına yatırılan mevduatın külli halef sıfatıyla davalı bankadan tazmini istemine ilişkindir.

Mahkememizin 22/10/2014 tarih, 2014/... Esas, 2014/... Karar sayılı, kararı ile iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, zamanaşımı, husumet ve hak düşürücü süreye ilişkin itirazların reddinin gerektiği, davacının ... A.Ş. aracılığı ile ... ... ... ...

Ltd'ye 15.11.1999 tarihinde 9.437,78 TL yatırıldığı, hesap açılış tarihinin 15.11.1999 olduğu, ancak hesap açılış tarihinden itibaren yatırılan miktar üzerinden avans faizi uygulanabileceği, davalı bankanın külli halef sıfatıyla ...

A.Ş'nin inançlı işlem nedeniyle görünüşte havale yaptıran mevduat sahibine karşı sanki mevduatı kabul etmiş gibi sorumlu tutulması gerektiği, bankanın bilerek davacıyı ... ... hesaba yönlendirdiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 9.437,78 TL asıl alacak, 48.420,21 TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 57.857,99 TL'nin, asıl alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili, fer'i müdahil ... vekili ve ... vekili temyiz etmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 2015/... Esas, 2015/ ... Karar sayılı bozma ilamı ile.

"Davalı vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davacı vekili, dava dilekçesinde, dava tarihine kadar olan işlemiş faiz alacağını da dava değeri olarak göstererek 11.608,46 TL'si asıl alacak, bakiyesi işlemiş faiz olmak üzere 69.019,45 TL'nin tahsilini istemiş, davalısı harçtan muaf olan davalarda, davacının davada haklı bulunması halinde davalıdan harç tahsil edilemeyeceğinden davacının yatırdığı peşin harcın kendisine iade edileceğini, davayı kaybetmesi halinde ise alınacak harcın en fazla maktu harç miktarı kadar olacağını, davalı bankanın harçtan muaf olduğunu,

buna bağlı olarak müvekkilinin de nispi harcı yatırmasına gerek bulunmadığını belirterek sadece başvuru harcı yatırmış, mahkemece peşin nispi harç tamamlatılmaksızın yargılamaya devam edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesine belirtildiği üzere; yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için yargılamaya devam olunur.

Takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Anılan Kanun'un 32. maddesinde de yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı hükme bağlanmıştır. Yine Harçlar Kanunu'nun 31. maddesinde, peşin alınan Karar ve İlam Harcının işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalığın istek üzerine geri verileceği düzenlenmiştir.

Davacı taraf harca tabi olup, davalı harca tabi değilse de, yasanın aradığı şart davayı açan tarafın harca tabi olup olmadığıdır. Harca tabi ise, yasanın belirlediği oran ve miktarda harç alınması yasa gereği olduğundan, mahkemece bu hususun re’sen dikkate alınması gerekmektedir. Karşı tarafın harçtan muaf olması yasal sonucu değiştirmeyecektir.

Bu durumda, mahkemece, Harçlar Kanunu’nun anılan maddeleri gereğince eksik harç tamamlanmadan davaya devam edilemeyeceğinden, eksik harcın tamamlattırılmasının istenilmesi, bu eksikliğin tamamlanmaması halinde HMK'nın 150. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmek, harcın tamamlanması halinde ise yargılamaya devam edilmek gerekirken, eksik harç tamamlanmadan yargılamaya devam olunması doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. " gerekçeleriyle dosyamız bozularak iade edilmiştir.

Yöntemine uygun olarak duruşma açılmış, taraflardan bozma ilamına karşı diyecekleri sorularak usul ve yasaya uygun bozma ilamı uyarınca eksik harç talep edilen bedel üzerinden tamamlattırılmıştır. Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra ; "Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-9.437,78-TL asıl alacak, 48.420,21-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 57.857,99-TL'nin, asıl alacağa dava tarihinden itibaren 3095 sayılı faiz kanununun 2/2 maddesi uyarınca avans esasına göre işleyecek ve hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine," karar verilmiştir. Bu karar taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 24/11/2022 tarih, 2019/... Esas, 2022/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. Kaldırma ilamında özetle. Özetle, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu’nun 22/04/2022 Tarih, 2021/ ... Esas, 2022/...

Karar sayılı kararı gereğince, mudilerin ... ... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... ... hesabına aktarma tarihi esas alınarak, daha önceden temyiz incelemesinden geçmiş dosyalar bakımından içtihadı birleştirme kararının, usuli kazanılmış hakkın istisnalarından biri olduğu gözetilerek, zamanaşımına ilişen temyiz itirazları konusunda bir değerlendirme yapılması ve davalı tarafça zamanaşımı hususunda bir temyiz sebebi ileri sürülmemiş olsa dahi, feri müdahil tarafından temyiz nedeni olarak getirilmek kaydıyla davalı yönünden zamanaşımı incelemesinin yapılması,

dava konusu olay bakımından ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması, zamanaşımı durduran ve kesen sebeplerden davacı tarafça daha önce açılmış olan bir dava bulunması halinde zamanaşımı süresinin, o davanın kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Davacı yanın ... A.Ş.’ye yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından en son 15.11.1999 tarihinde KKTC’de kurulan paravan ... ... ...-... Ltd. adlı kıyı bankası hesabına aktarılmış, iş bu dava ise 18.11.2013 tarihinde açılmış olmakla 10 yıllık zamanaşımı süresi dolan işbu davada zamanaşımı sebebiyle ret kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.

Bozma sebep ve şekline göre davacı vekili, davalı vekili ile fer’i müdahil ... vekilinin tüm, fer’i müdahil ... vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek, mahkememiz hükmü bozulmuştur.

Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde mudilerin ... ... alacaklarının tahsiline yönelik açtıkları davalarda zamanaşımının başlangıcının tespitinde ... ... hesabına aktarma tarihinin esas alındığı, ceza mahkemesince banka yöneticilerinin eyleminin dolandırıcılık olarak nitelendirildiği gözetilerek uzamış ceza zamanaşımı süresinin bu suça göre belirlenmesi ve uzamış ceza zamanaşımı süresinin 10 yıllık zamanaşımı süresinden kısa olması halinde her halükarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin esas alınması gerektiği, somut olayda davacının ...

A.Ş.’ye yatırdığı parası banka yetkilileri tarafından en son 15.11.1999 tarihinde KKTC’de kurulan paravan ... ... ...-... Ltd. adlı kıyı bankası hesabına aktarıldığı, iş bu davanın 18.11.2013 tarihinde açıldığı anlaşıldığından 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu bu itibarla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır