İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/157 K.2024/119

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının ortağı bulunduğu ...Vergi Dairesi'ne bağlı ...vergi kimlik numaralı...Ltd Şti'deki %25 hissesini 25.01.2018 tarihinde Bakırköy ...Noterliği'nde yapılan hisse devir sözleşmesi ile davalıya devrettiğini, hisse devrinin ticaret sicilinde tescil yapılmadığı için hala ortak olarak göründüğünü, ortaklık kaydının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davacının ortağı bulunduğu ... Ltd Şti'deki %25 hissesini 25.01.2018 tarihinde Bakırköy ...Noterliği'nde yapılan hisse devir sözleşmesi ile ...'a devrettiğini, hisse devrinin ticaret sicilde diğer ortaklar tarafından tescilinin yapılmadığından hala ortak olarak göründüğünü, ortaklık kaydının iptalini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesine ekli Bakırköy ... Noterliği'nin 25.01.2018 tarih ... yevmiye sayılı limited şirket pay devri sözleşmesinin örneğinin incelenmesinde davacının ...'a 25 payını 25.000,00-TL bedelle devrettiği, sözleşmenin şirkete tebliğine ilişkin herhangi bir tebliğ mazbatası sunulmadığı görülmüştür.

... Ltd Şti'nin İTO kayıtlarının https://www.ito.org.tr adresinden sorgulanması ile davacının şirket ortağı olduğu, şirket müdürünün Uğur Küçükbektaşoğlu olduğu, ticaretsicil.gov.tr adresinden şirketin sicil kayıtlarının Ticaret Sicil kayıtlarının tetkikinde şirketin dört ortaklı limited şirket olduğu, şirketin ilk ve son tescilinin 26/10/2016 tarihinde kuruluş tescili olduğu görülmüştür.

Dava, hisselerini devreden davacının ortaklıktan çıktığının tescili istemine ilişkindir.

TTK 636. Madde - "(3) Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir."

TTK 638. Madde - "(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir. Mahkeme istem üzerine, dava süresince, davacının ortaklıktan doğan hak ve borçlarından bazılarının veya tümünün dondurulmasına veya davacı ortağın durumunun teminat altına alınması amacıyla diğer önlemlere karar verebilir."

HMK 114/1.h bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir.

Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir.

Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukukî koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. (Hukuk Genel Kurulu 2017/657 E. , 2021/491 K.)

Yargıtay 11. HD. 2018/89 karar sayılı emsal içtihadı : "Limited şirketten çıkma izni davaları kural olarak şirket tüzel kişiliği hasım gösterilerek açılması gerekmektedir. Mahkemece, davalı şirketin yanında diğer ortak yönünden de dava kabul edilmiştir. Oysa, bu davada çıkma izni istenen şirket dışındaki ortaklara husumet yöneltilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davalı ... hakkında davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın davalı ... yönünden bozulması gerekmiştir." şeklindedir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; ortaklıktan çıkma davası şirkete açılması zorunludur, limited şirketten çıkma davası kural olarak şirket tüzel kişiliği taraf gösterilerek açılması gerekli ve yeterli olup, davalı gerçek şahıslar açısından açılan davalının pasif husumet ehliyeti bulunmamakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.