İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/410 K.2024/521

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket araç kiralama şirketi olup ... plakalı ...-... marka ve model aracın sahibi olduğunu, 07.08.2023 tarihinde, iki numaralı davalının işlettiği ve bir numaralı davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı araç müvekkili şirkete ait ... plakalı araca arkadan çarptığını, müvekkiline ait araç sürücüsünün ise kazaya etken herhangi bir kural ihlali bulunmadığını, aracın kaza öncesi hasarı bulunmadığını, kaza sonucu araçta oluşan hasar sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş meydana geldiğini,

müvekkili şirketin iştigal konusu motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabalarının sürücüsüz olarak kiralanması ve leasingi olduğundan işbu haksız fiil nedeniyle uğradığı zarar da ticari bir zarar olduğunu, dava konusu ... plakalı aracın haksız fiil nedeniyle uğradığı zararı ticari kayıp niteliğine haiz olduğundan huzurdaki somut uyuşmazlık konusu alacağın avans faizi işletilmesi gerektiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle belirsiz alacak talepli davanın kabulünü, sunulan delillerle yaklaşık ispat kuralına göre varlığını ispat ettiği alacağın tahsilinin imkansızlaşmaması maksadıyla, davalı adına kayıtlı olması durumunda,

kazaya karışan ... plakalı aracına ihtiyati haciz şerhi konulmasını, 07.08.2023 tarihli kaza sebebiyle müvekkilin ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin tespitine, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik kısmi alacak olarak açtığımız 500,00-TL değer kaybı bedelinin 07.08.2023 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini müvekkil adına vekaleten talep etmiştir.

Davalı ...Belediye Başkanlığı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın görev ve yetki yönünden reddine karar verilmesini, meydana gelen kazada araç sürücülerinin kusurlarının tespiti gerektiğini, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın öncelikle usulden, aksi halde idare yönünden esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Levent'e çıkarılan tebligatın bila ikmal iade döndüğü, TK 21/2. maddesine göre tekrar tebliğe çıkarıldığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen kazaya ilişkin olarak davacının aracında oluşan değer kaybı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde;

Uyuşmazlığın, 07/08/2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacının ... plakalı aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin tahsili talebinden kaynaklandığı, ileri sürülen talepler itibariyle davanın ticari bir dava niteliği taşımadığı, TTK'da doğrudan düzenlenen hususlarla ilgili mutlak ticari dava niteliği de bulunmadığı, dosya içeriğinin incelenmesinde davalının tacir olduğuna dair bilgi ve belge de bulunmadığı gibi bu yönde ileri sürülen bir iddianın da bulunmadığı,

bu hali ile TTK 4.maddesinde tarif edilen her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olma şartının bulunmadığından nispi ticari dava olarak da kabulünün mümkün olmadığı, görev hususunun re'sen her aşamada gözetilebileceği, davacı vekilinin 05/07/2024 tarihli dilekçesi ile davalı tarafın belediye sıfatına sahip olduğunu, davanın sehven Mahkememizde açıldığının bildirildiği ve görevsizlik kararı verilmesini atlep ettiği anlaşıldığından,

eldeki mutlak veya nısbi ticari dava niteliği taşımayan uyuşmazlığa bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim · e-imza e-imza