İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/602 K.2025/73

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından, lehtarı ... Tic. Ltd. Şti. İle ... Gıda ... emrine çekler keşide edilmiş olup davacının söz konusu çeklerin yetkili hamili olduğunu, ... Bankası, ... Şubesi/İstanbul 28.09.2024 Keşide tarihli, ... seri nolu, 200.000 TL bedelli çek,

... Bankası, ... Şubesi/İstanbul 30.09.2024 Keşide tarihli, ... seri nolu, 428.000 TL bedelli çek, ... Bankası, ... / ... Şubesi 30.09.2024 Keşide tarih, ... seri nolu, 250.000 TL bedelli çek,

... Bankası, ... / İstanbul Şubesi 30.09.2024 Keşide tarih, ... seri nolu, 250.000 TL bedelli çekler bedelinin alınması için hazırlık yapıldığı 21.09.2024 Cumartesi günü kaybolduğunun farkedildiğini,. müvekkiline ait olan çeklerin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasını ve bankaya bildirilmesini,

dava sonunda söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İhtiyati Tedbir; Mahkememizin 25/09/2024 tarihli tensip zaptı 4 no.lu ara kararı ile iptali istenen kıymetli evrak bedelinin %15'i oranında teminat yatırılması halinde ödemeden men yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup teminatın yatırıldığı ve ödemeden men hususunda bankalara müzekkere yazıldığı görülmüştür.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

... Bankası'nca ... nolu çekin ... tarafından takas merkezine ibraz edildiği bildirilmiştir.

... tarafından ... nolu çekin ... , ... no.lu çekin ... Bankası tarafından takas merkezi aracılığı ile sorulduğu ve ... nolu çeki takasa sunanın ... Factoring, ... nolu çeki takasa sunanın ... olduğu bildirilmiştir.

Dava dışı ... Ltd Şti'nin 22.10.2024 tarihli dilekçesi ile ... seri nolu çeki uhdesinde bulundurduğunu, kendisine dava dışı ... San Tic Ltd Şti tarafından ticari ilişki sebebiyle verildiğini beyan etmekle, ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili UYAP üzerinden göndermiş olduğu, 04.02.2025 tarihli dilekçesiyle, açmış olduğu davasında;

-... Bankası ... no.lu çek için iptal talebinden feragat ettiklerini,

-... Bankası ... no.lu çek yönünden ... şirketi aleyhine istirdat davası açılmamış ve açılmayacağını,

- ... ve ... no.lu çeklerin ise faktoring şirketinden iade alınarak müvekkili tarafından iptal edildiğini bildirmiştir.

Davadan feragat H.M.K. nun 307.ve 309. maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir. H.M.K.'nın 309.maddesi hükmüne uygun olarak davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çeklerin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen çeklerden ... no.lu çek yönünden talebinden feragat ettiği, davacı vekilinin vekaletnamesindeki yetki durumu incelendiğinde davadan feragate yetkili olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 23.01.2025 tarihli 1 no.lu ara kararı ile dava konusu çeklerden ... nolu çek için ... Factoring, ... no.lu çek için ... 'e davacı tarafa TTK 763.maddesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince 04.02.2025 tarihli dilekçesi ile ... Bankası ... no.lu çek yönünden ... şirketi aleyhine istirdat davası açılmamış ve açılmayacağını, ... ve ... no.lu çeklerin ise faktoring şirketinden iade alınarak müvekkili tarafından iptal edildiğini bildirilmiştir.

Tüm bu nedenlerle ... no.lu çek yönünden talebin feragat nedeniyle reddine, ... no.lu çek yönünden çek hamiline istirdat davası açılmadığı ve açılmayacağı beyan edilmekle kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine, ... ve ... no.lu çekler yönünden davacı tarafça çeklerin iade alındığı beyan edilmekle dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.