İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/243 K.2025/746

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle. Davalının müvekkilinin ihale yüklenicisi olduğunu, davalı ile müvekkili arasında davalıya hizmet akdiyle bağlı çalışan ve iş akdinin son çalıştığı müteahhit firma tarafından feshedilen dava dışı ...'ın işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesi talebiyle taraflarına dava açtığını, dava dışı işçinin 08.10.2010 - 31.07.2018 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, yapılan yargılamada ....

İş Mahkemesi'nin 05/11/2019 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile bir kısım işçilik alacakları yönünden davanın kabulüne karar verildiği, daha sonra ....

İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile tarafları aleyhine ilamlı icra takibine başvurulduğunu ve 138.014,47-TL'nin taraflarınca dosyaya yatırıldığını, ödenen bu meblağın dava dışı işçinin 08/10/2010 - 31/07/2018 tarihleri arasında çalıştığı tespit edilen davalıdan tahsilinin gerektiğini, davalının idarelerinden iş aldığından dolayı kendi dönemindeki borçlardan sorumlu olduğunu iddia ederek.

142.813,47-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile, taraflarınca ödenen; arabuluculuk, ilam karar garcı, diğer harçlar ve giderlerin ödeme tarihinden itibaren işeyecek ticari avans faizi ile tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı... Memuru Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle. Davalı hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/09/2020 tarih ve ... esas sayılı ilamı ile iflas kararının verildiğini ve tasfiye işlemlerinin ...

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile yürütüldüğünü, müflis şirket hakkında birinci alacaklılar toplantısının yapıldığını ve... memurlarının görevine başladığını, usule ilişkin olarak; davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, dava dışı işçiye yapılan ödemelerin müvekkilinin iflasından sonra yapıldığını ve davacının talep ettiği alacağın ... alacaklarımdan olmadığını, kabul etmemekle davacının müflisten alacağının olması söz konusu olduğunda ancak sıra cetveline yazılı alacakların ödendikten sonra taraflarınca ödeme yapılabileceğini,

diğer yandan davacının ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanması talebinin hukuki dayanağının olmadığını çünkü davacının dava dışı işçiye ödeme yaparken müvekkilini veya diğer davalıları haberdar etmediğini, kabul anlamına gelmemekle rücuen alacak davasında ancak yasal faiz işletilebileceğini ve İİK'nın 195.

Maddesinin uygulanabileceğini, esasa ilişkin olarak; dava dışı işçinin çalıştığı yerin değişmemesi nedeniyle davacının çalışanı olduğunun kabulünün gerektiğini, davacı müflis tarafından sigortalanmışsa da emirleri davacıdan aldığını, bu nedenle Yargıtay 9. HD'nin 2009/22355 E. 2011/34265 K. Sayılı ilamı uyarınca tazminat taleplerinin taraflarından talep edilemeyeceğini, 16.09.2014 tarihli İş Kanunun 112. maddesinde getirilen düzenleme ile sorumluluğun asıl işverende olduğunun düzenlendiğini iddia ederek;

davanın öncelikle usulden daha sonra esastan reddini, kabul anlamına gelememekle müflis sorumlu tutulacak ise iflas kuralları uyarınca koşullu tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine toplam 64.233,56-TL borcun ödenmesi amacıyla 04/12/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, dosyanın 23/10/2025 tarihli tensip zaptı ile infaz nedeniyle kapatılmasına ve gerekli masraflar yatırıldığında ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği görüldü.

Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişinin 04/07/2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle; "Davacı İdare, dava dışı işçi ...’dan dolayı ödemek zorunda kaldığı toplam 142.813,47-TL’nin davalıdan tahsili talebine ilişkin olarak; davacı İdarenin dava dışı işçinin çalışmasının geçtiği dava dışı ... Hiz.

A.Ş. işyerine yöneltmemiş olması sebebiyle bu firma sorumluluğunun (1.348,42-TL)

davacı kurum sorumluluğunda olduğu, davalı (iflas nedeniyle) Tasfiye Halinde ... Sayaç Sist. San. ve Tic. A.Ş’nin sorumlu olduğu tutarın 141.465,05-TL olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası -... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyası -.... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası -.... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyası -.... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası -Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü'nden gelen dava dışı işçiye ait hizmet döküm cetveli, işyeri unvan listesi, SGK kayıtları, işe giriş-çıkış bildirgelerini içerir müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Bilirkişi raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alt işveren ilişkisi kapsamında dava dışı işçiye Mahkeme ilamı ve takip üzerine ödenen işçilik alacağı ve yargılama giderlerinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Davalı şirket ... vekili tarafından her ne kadar mahkememizin görev ve yetkisine dair itiraz ileri sürülmüş ise de, davacının ödeme tarihi ve davalı iflas eden şirketin iflas tarihi gözetildiğinde iflastan sonra doğan alacağın iflas hükümlerine tabi olmayıp genel alacak olarak genel mahkemelerden ileri sürülmesi gerekliliği ve rucu ilişkisinde taraflarının tacir sıfatı bulunduğu gözetilerek mahkememizin görev ve yetkisine yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 23.12.2021 tarih 2021/1394 E., 2021/2540 K.)

Yargıtay kararıyla istikrar kazanan uygulama ve taraflar arasındaki sözleşmenin 19. maddesi uyarınca alt işverenin çalıştırdığı işçinin kendi çalıştırdığı dönem itibariyle işçilik haklarından kaynaklı hakların ödenmesinin tamamından sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık kapsamında, dava dışı işçi ... SGK kayıtlarına göre 08.10.2010 ile 31.07.2018 tarihleri arasında davalı asıl işverenliği kapsamında alt işverenler nezdinde çalışmış, iş akdi işverence feshedilmiş, davacı ile davalı ... Elekt. San. ve Sağlık Hizm A.Ş (Yeni Ünvan Tasfiye Halinde ... Sayaç Sistemleri San. ve Tic. A.Ş) 'nin davalı taraf konumunda olduğu ....

İş Mahkemesi .... sayılı ve 05/11/2019 tarihli kararı ile feshin haksız olduğu tespit edilmiş, karar derecattan geçerek 26/12/2024 tarihinde kesinleşmiş, bu ilamda hükmedilen alacaklar için dava dışı işçi tarafından yine dosyamız taraflarının borçlu konumunda olduğu .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile takip başlatılmış, davacı ödemeleri yapmış ve davalıdan sorumlu olduğu kısmı dosyamızdan rucuen talep etmiştir.

Davacı yan ödediği 138.014,57- TL, 1.275,45 TL taşeronlardan kesilen gelir vergisi ve 3.523,45 TL istinaf harçları olmak üzere toplam 142.813,47- TL'yi ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmektedir. Davalı yan işin esasına, borcun varlığına yönelik itirazlarda bulunmuş ise de tarafı olduğu işçilik alacağına dair dava dosyası kesinleşmiş olmakla bu aşamadan sonra kesin hüküm etkisini gösterecek ve sadece dava dışı diğer alt işveren dolayısıyla sorumluluk miktarı belirlenecektir. Nitekim davacı asıl işveren ...'nin dava dışı işçiye ödediği tutarı alt işverenlerden ve bu arada davalı müflis şirketten istemesinde yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

Dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile çalışma süresi, ücret, ilam ve takip dosyası gözetilerek tüm alt işverenler nezdinde geçen süreler gözetilerek ilam ile hükmedilen alacağın niteliğine göre sorumluluk sınırları hükme ve denetime elverişli şekilde belirlenmiştir.

Buna göre davacının alacağı, ihbar ve yıllık ücretli izin alacağından davalı son işveren, kıdem tazminatından diğer alt işverenle birlikte çalıştırılan süre orantısı gözetilerek hesap yapılmış, diğer alt işveren yönünden orantılanan kıdem tazminatı miktarı davacının ödediği bedelden düşülmüştür. Diğer tüm alacaklar yönünden ise sadece davalının sorumlu bulunduğu, zira ....

İş Mahkemesi .... sayılı ve 05/11/2019 tarihli kararı ile de bu alacaklar yönünden dava dışı işveren dönemi zamanaşımına uğradığından işçi lehine alacağa hükmedilmediği görülmüş, yargılama giderlerinin sorumluluğa göre orantılandığı rapor nihai olarak 141.465,05 TL'lik toplam alacak yönünden hükme esas alınmıştır. Hükmedilen bu miktara icra dosyasına yapılan ödeme tarihleri gözetilerek 110.712,82-TL'sine 12/03/2024 tarihinden.

27.301,75-TL'sine 29/02/2024 (icra dosyasına yapılan 23.226,44 TL'si icra dairesine; sunulan belgeden anlaşılan bakiyesi aynı tarihte vergi dairesine) tarihinden itibaren, davalının ticari işteki borcu gereği avans faizi işletilmiştir.

Orantılanan yargılama giderine göre belirlenen bakiye 3.450,48-TL yönünden ise masrafın davacı tarafından yapıldığı ancak ödeme tarihine dair belge sunulmadığı anlaşılmakla dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmiş, aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

20/10/2025 Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza