İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/892 K.2026/121

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkilinin 22/01/2025 tarihinde Özbekistan'da bulunan bir firmaya sevk edilmek üzere 27.865,50-USD değerinde emtia için ... fatura numaralı ticari fatura düzenlediğini, teslim şeklinin ... olarak belirlendiğini, müvekkilinin uluslararası nakliye hizmeti için davalı ... şirketi ile anlaştığını, taşıma organizasyonunun ilk aşaması olan yurt içi nakliyesinin ...

Nakliyat firması tarafından sağlandığını, uluslararası taşımayı fiilen gerçekleştiren aracın davalı Sercan şirketine ait; ... plakalı çekici ve ... plakalı dorse ile gerçekleştirildiğini, düzenlenen taşıt kartlarının 23/01/2025 tarihli olduğunu ve CMR taşıma senedinde müvekkilinin gönderici olarak belirtildiğini, müvekkilince gönderilen emtiaları taşıyan aracın 30/01/2025 tarihinde İran sınırları içerisinde ... mevkiinde ...briz istikametinde yoldan çıkması suretiyle kaza meydana geldiğini, kazadan sonra hasarlı ürünlerin yurtdışından getirilerek 12/06/2025 tarihinde müvekkiline ulaştığını,

19/06/2025 tarihinde hazırlanan Kalite Kontrol Raporu ile ürünlerin ambalaj bütünlüğünün bozulduğu, kontaminasyon riski taşıdığı ve kimyasal özelliklerinin değiştiğinden kullanılamayacağının tespit edildiğini, bu nedenle müvekkilinin zarar nedeniyle 05/03/2025 tarihinde ... ve ... şirketine .... Noterliği aracılığıyla ... numaralı ihtarname ile.

22/01/2025 tarihli fatura uyarınca 27.865,50-USD mal bedeli, 6.490,27 TL ardiye bedeli ve toplam 31.320,00-TL yurtiçi nakliye ve fark bedellerinin ödenmesinin ihtar edildiğini, davalıların CMR Konvansiyonu hükümleri uyarınca eşyanın teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçen süredeki hasardan asli sorumlu olduklarını iddia ederek;

davanın kabulünü, 27.865,50-USD'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek döviz faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, 37.810,27-TL tutarındaki yan masrafların kaza tarihi tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle.

Öncelikle yetki ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, esasa ilişkin olarak; hasarın var olduğu ve emtiada kaza nedeniyle hasar meydana geldiği iddiasına ilişkin dosyaya somut delil sunulmadığından kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemekle taşımaya konu yükte meydana geldiği iddia edilen hasar nedeniyle dava açma yetkisinin dava dışı ... isimli alıcıya firmaya ait olduğunu, yine kabul anlamına gelmemekle davanın davacı tarafından açılmasının doğru olduğunun kabulünde;

alıcı ... firmasının sigorta şirketine başvurup, uğradığı zararı tazmin etmesi ve sonrasında sigorta şirketinin de ödediği bedeli müvekkilinden rücu etmesi gerektiğini, diğer yandan davacının dava dilekçesinde iddia ettiği şekilde dava konusu malların bulunduğu aracın taşıma sırasında kazaya uğradığı kabul edildiğinde de müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin, fiili taşımacının ya da araç şoförünün kusurunun olmadığını, son olarak davacının sunduğu eksper raporunda hasar raporu ile sevkiyat tarihleri arasında çelişki olduğunu,

davacının sunduğu laboratuvar raporunun dava dosyasına konu taşımaya ilgisi olmadığını, dava konusu sevkiyatın faturası ve gümrük beyannamesinin 22/01/2025 ve Laboratuvar Raporunun tarihinin 16/12/2024 olduğunu, emtianın henüz faturası kesilmeden ve sevkiyatı gerçekleşmeden yaklaşık bir ay önce hazırlanan bu raporun dava konusuyla ilişkisi olamayacağını iddia ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti'ye usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek HMK'nın 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

Dava, uluslararası kara taşımacılığından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının, taşıma sözleşme kapsamında TR-Özbekistan arasında CMR hükümlerine göre yapılan kara yolu taşımacılığında trafik kazası nedeniyle meydana gelen emtia zararının davalılardan tahsilinin mümkün olup olmadığı, miktarı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, sınırlı sorumluluk şartlarının doğup doğmadığı, iç nakliye masraflarının davalılara yükletilip yükletilemeyeceği, mahsubu gereken sovtaj miktarı bulunup bulunmadığı ve zararın tahsili istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 19. maddesinde “Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır. Taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunmazsa davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir." hükmü düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta uygulanacak CMR Konvansiyonu'nun 31. maddesinde.

CMR konvansiyonuna tabi taşımalardan kaynaklanan davalarda taraflar arasında anlaşma ile belirlenmiş, Akit Taraf mahkemelerinde dava açılabileceği gibi davalının mutaden ikamet ettiği veya taşıma mukavelesinin akdedildiği esas iş yerinin veya şubesinin veyahut da acentasının bulunduğu yerlerde ya da taşımacının yükü aldığı veya teslim yeri olarak gösterilen yerlerde dava açılabileceği, bunlardan başka mahkemelerde dava açılamayacağı hususu düzenlenmiştir. Davalı ... ..

Şti. süresi içinde sunduğu cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunurken kendi ikamet yeri olan ... mahkemelerini yetkili mahkeme olarak bildirmiştir. Taraflar arasında yazılı bir taşıma sözleşmesi ve yetki şartı bulunmamaktadır. Davacının dava dilekçesindeki beyanına göre yurt dışına ihraç edilecek mal yurt içerisinde farklı bir taşımacı ile taşınmış ve davalılara ilk olarak İzmir ilinde teslim edilmiştir. Davalıların ikameti ise Mahkememiz yargı çevresinde değildir.

Bu haliyle mahkemenin yetkisine yapılan itiraz usulüne uygun ve gösterilen Mahkeme de CMR Konvansiyonunda sayılan yerlerden bulunmaktadır. Davacı CMR konvansiyonunda belirlenen yetkiye dair seçimlik hakkını doğru kullanmamış ve dolayısıyla seçimlik hakkın geçtiği davalı taşımacılardan birinin yerleşim yeri olan ...

Mahkemelerinin yetkili Mahkemeleri olduğu, buna göre işbu dosyanın mahkememiz yetki kapsamında kalmadığı, mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşılmakla davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza