İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/987 K.2026/292

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının zilyedi olduğu 18 adet çekin,

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/08/2021 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çek,

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2021 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/08/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/07/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/05/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 15/05/2022 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 25/10/2021 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/12/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/11/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/10/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/07/2021 keşide tarihli 7.500,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 10/04/2022 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/09/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/03/2022 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/07/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/04/2021 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çek

... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2021 keşide tarihli 5.000,00 TL bedelli çekler, rızası hilafına elinden çıkmış olup

çeklerin iptaline ve zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizin 04.02.2026 tarihli ara kararı ile davacı tarafa TTK 763.madesi gereğince çek istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, aksi halde çek iptali davasının reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, davacı vekilince süresi içerisinde istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çeklerin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen çeklerden;

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/08/2021 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden .... ... (T.C...)

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2021 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... A.Ş.(VKN:...)

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/08/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... yardım Derneği ... İktisadi İşletmesi (VKN:...)

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/07/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... ... (T.C...)

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. (VKN: ...)

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/05/2021 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... Plastik Makina Tekstil Oto.San.ve Tic. Ltd. Şti

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 15/05/2022 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... Kimya ve Tekstil San Tic A.Ş. (VKN: ...)

... Bankası A.Ş. ... ... Şubesine ait ... çek numaralı 25/10/2021 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... ... (T.C...)

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/12/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ...San ve Tic Ltd Şti (VKN:...)

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/11/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ...San ve Tic Ltd Şti (VKN:...)

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/10/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ...ve Tic (VKN:...)

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/07/2021 keşide tarihli 7.500,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... Ltd Şti (VKN:...)

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 10/04/2022 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... Tic Ltd Şti (VKN:...)

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/03/2022 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... ... (T.C...)'e

istirdat davası açmak üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verildiği, ara kararın 16.02.2026 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde istirdat davası açıldığının bildirilmediği,

Diğer çekler yönünden;

... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/06/2021 keşide tarihli 5.000,00 TL bedelli çek yönünden mahkememizin 08.01.2026 tarihli ara kararı gereği ibraz eden ...'e çek istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, buçek yönünden kesin süre ihtarının 14.01.2026 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde dava açıldığına ilişkin beyanda bulunulmadığı,

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/09/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... ... San İç ve Dış Tic Ltd Şti'ne istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, bu çek yönünden kesin süre ihtarının 16.02.2026 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde istirdat davası açıldığının bildirilmediği,

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/07/2021 keşide tarihli 10.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... ve Tic Ltd Şti'ne istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, bu çek yönünden kesin süre ihtarının 16.02.2026 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde istirdat davası açıldığının bildirilmediği,

... A.Ş. ... Şubesine ait ... çek numaralı 30/04/2021 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çek yönünden İbraz eden ... ... San Tic Ltd Şti'ne istirdat davası açmak üzere kesin süre verildiği, bu çek yönünden kesin süre ihtarının 28.02.2026 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde istirdat davası açıldığının bildirilmediği görülmüştür.

Sonuç olarak, dava konusu çeklerin tamamının ibraz edildiği görülmekle, çeklerin her biri yönünden davacı vekiline TTK madde 763 uyarınca çek istirdatı davası açmak üzere kesin süre verilmiş, davanın açılmaması halinde davanın reddedileceği ara karar ile ihtar edilmiştir. Davacı yanca bu süre içinde davanın açıldığına dair bilgi ve belge sunulmamıştır. Bulunan çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilemeyeceğinden, kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.