İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/22 K.2026/146

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle.

Müvekkilinin dijital pazar yeri vasfıyla hareket ettiğini ve franchise sözleşmesi imzaladığı kurye şirketleri ile hizmet talep eden firmaları buluşturduğunu, yapılan sözleşme ile her ay yapılan taşımalara ilişkin hak edişlerin hesaplandığını ve şirket sahipleri tarafından müvekkiline fatura kesildiğini, firma sahibi kişilerin kendi araçlarını kullanabildiği gibi müvekkilince motosiklet kiralandığını, müvekkili ile davalı arasında 24/10/2024 tarihinde "... A.Ş.

Paket Taşıma / Dağıtım / Teslimat Hizmeti Franchise Sözleşmesi imzalandığını, bu süreçte davalının müvekkiline karşı doğan borçlarının alacaklarını aştığını ve davalı aleyhine açık verdiğini, müvekkiline ödenmesi gereken 30.353,05-TL bakiye açığının bulunduğunu, bu miktarın tahsili amacıyla müvekkilince davalı aleyhine .... İcra Dairesi'nin 2025/...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu iddia ederek; davanın kabulü ile itirazın iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Dava; taraflar arasındaki kurye hizmet kapsamında imzalanan franchise sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Yasanın 114/1-c. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince; Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kurye hizmeti kapsamında kullanılan platform ve bu hizmet kapsamında davalıya kiralanan motosiklete dair sözleşmeye dayalı alacak talebine yönelik olduğu, Şişli Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 19/01/2026 tarihli müzekkere cevabı ile davalının Vergi Usul Kanunu'nun 177.

Maddesi şartlarını taşıyan kazancının olmadığının anlaşıldığı, yine İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 15/01/2026 tarihli müzekkere cevabı ile davalının tacir sıfatının bulunmadığının anlaşıldığı, davanın bu haliyle mutlak veya nispi ticari davaya vücut vermediği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine ve dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza