İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/558 K.2019/41

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/336 esas sayılı dosyası

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davacı müvekkili ... ve ...'nin kardeş olduğunu, yine davacı ...'nin davacı ...'ni eşi bulunduğunu,

Davalılar ... , ... ve ...'ın kardeş olduklarını,

Davacı ... ile davalı ...'ın eşlerinin kardeş olduğunu,

Davalıların hakim ortak oldukları ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin 1995 yılında kurulduğunu, şirketin 16 yıl boyunca genel müdürlüğünü ...'nin yaptığını bu görevden 18/02/2011 tarihinde ayrıldığını,

Son durumuyla ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin %6 hissesinin ..., %6 hissesinin ..., kalan hisselerin ise davalılara ait olduğu,

Aile şirketi olan ve güven üzerine kurulan ticari ilişkide davacılar ... ve ...'ın hisselerine isabet eden nakdi sermayenin arttırılması kararı nedeniyle davalılara teminat olarak davaya konu;

-Vade ve tanzim tarihi boş, bedeli malen ahzolunmuş ibaresi yazılı 18.139 USD bedelli borçlusu ... olan senedin ...'a,

-Vade ve tanzim tarihi boş, bedeli malen ahzolunmuş ibaresi yazılı 30.389 USD bedelli borçlusu ... olan senedin ...'a,

-Vade tarihi boş, tanzim tarihi 05/12/2008 olan bedeli nakden ahzolunmuş ibaresi yazılı 167.915,52 YTL bedelli, borçlusu ... olan, arkasında sermaye taahhüt borcuna karşılık teminat senedidir ibaresi yazılı senedin ...'a,

-Vade tarihi boş, tanzim tarihi 05/04/2000 olan 229.171 USD bedelli, bedeli nakden ahzolunmuş ibareli, borçlusu ..., kefili ..., alacaklısı ... olan senedin,

-Vade ve tanzim tarihi boş, bedeli malen ahzolunmuş ibaresi yazılı 18.139 USD bedelli borçlusu ... olan senedin ...'a,

-Vade ve tanzim tarihi boş, bedeli malen ahzolunmuş ibaresi yazılı 30.389 USD bedelli borçlusu ... olan senedin ...'a,

-Vade tarihi boş, tanzim tarihi 05/12/2008 olan bedeli nakden ahzolunmuş ibaresi yazılı 167.915,52 YTL bedelli, borçlusu ... olan, arkasında sermaye taahhüt borcuna karşılık teminat senedidir ibaresi yazılı senedin ...'a,

-Vade tarihi boş, tanzim tarihi 05/04/2000 olan 229.171 USD bedelli, bedeli nakden ahzolunmuş ibareli, borçlusu ..., alacaklısı ... olan senedin,

Davalılara verildiğini, bu senetlerin nakdi sermaye taahhüdünün ödenmesi şartına bağlı ve ifayı müteakiben iade edileceğinin kararlaştırıldığını, senetlere sonradan kambiyo vasfı kazandırılarak icra takibi başlatılabileceğini, bu nedenle müvekkillerinin hak ve hukuki durumlarının güncel tehlike altında bulunduğunu, 05/04/2000 tanzim tarihli senedin zaman aşımına uğradığını belirterek,

Boş olarak imzalanıp verilen senetler nedeniyle tamamı teminat senedi niteliğinde olduğundan öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davacıların borçlu olmadıklarının tespiti ile senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /

Davalı ... vekili 24/02/2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

Davacıların zaman aşımına uğradığını iddia ettiği senet nedeniyle davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, davaya konu edilen senetlerin müvekkili uhdesinde bulunmadığını, müvekkilinin dava dışı şirketin yönetim kurulunda bulunmasına rağmen kardeşi olan ... ile arasında çıkan anlaşmazlık nedeniyle yönetim kurulunda hiç bir söz hakkı kalmadığını, 22/10/2007 tarihinden itibaren yönetim kurulu üyeliğinden ayrıldığını davalı ...'ın dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti arasında organik bağ bulunan dava dışı ... Tekstil ... Ltd. Ştini kurduğunu belirterek, öncelikle davanın hukuki yarar yokluğundan usulden , aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili 09/04/2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

Davacıların dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davaya konu senetler konusunda ...'ın bilgisi olmadığını, senetlerin müvekkili uhdesinde bulunmadığını, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesi istemiştir.

Davalı ... vekili 14/04/2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

... ile müvekkilinin bacanak olduğunu, davacı ...'nin dava dışı ... Teksil ... A.Ş.'de müdür iken ... Tekstil San. Tic.Ltd. Şti. adlı yeni şirketi oğlu ile birlikte kurduğunu, ... A.Ş.'nin içini boşalttığını, dava dışı şirketten defalarca borç para aldığını, şirketin iflasa kadar varan sürecinde başrol oynadığını menfi tespiti istenen senetlerin değeri itibariyle yazılı ispat, senetle ispat şartı bulunduğunu, davaya konu edilen senetlerin ödenmediğini, davacının ödeme iddiasını da yazılı delille ispatlaması gerektiğini, iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, davanın reddini ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN DAVA

İstanbul 4 Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/422 E-2015/332 Karar sayılı dosyası

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davalı ...'ın ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, takibin dayanağı olan senedin sonradan kambiyo vasfı kazandırılarak icraya konulduğunu, senedin incelenmesinde 07/08/2003 tarihinden önce verildiğinin anlaşılacağını, bu tarihte pul yapıştırma zorunluluğunun sona erdiğini, senedin üzerinde damga vergisi pulu bulunduğunu, kriminal inceleme yapılmasını istediklerini, senedin teminat senedi olduğunu, dava dışı ... A.Ş.'nin 1995 ve sonrasında sermaye yapısındaki değişliklik nedeniyle sermaye ödemesinin tamamlanması için verildiğini belirterek,

Öncelikle dava dosyasının İstanbul 15 Asliye Ticaret Mahkemesi 2013/336 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davacının 30.389 USD bedelli senet nedeniyle davalıya borcu olmadığının tespitine ve icra takibine konu olan senedin iptaline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP /Davalı vekili 11/05/2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

Davanın haricen öğrenildiğini, davacının teminat senedi iddiasının senetle ispat etmesi gerektiğini, davacı ödeme iddiasında bulunuyor ise bununda yazılı delille ispat edilebileceğini belirterek davanın reddine ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İstanbul 4 Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/422 Esas sayılı dosyasında 22/04/2015 tarihli ve 2015/332 Sayılı birleştirme kararı verilmiş, dosya mahkememiz dosyası içine gelmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava ve birleşen dava İİK 72 gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.

Asıl dava dosyasında 8 adet bono nedeniyle davacılar menfi tespit isteminde bulunmuştur. Birleşen dava dosyasında ise asıl davada konu edilmeyen 30.389 USD bedelli alacaklısı ..., borçlusu ... olan bononun ... tarafından icraya konulması nedeniyle menfi tespit talebinde bulunulmuştur.

Mahkememiz dosyası içine;

... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ( asıl dava dosyasına konu 18.169 USD bedelli borçlusu ..., alacaklısı ... olan senedin icraya konulduğu dosya),

... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası( asıl dava konusu olan 18.169 USD bedelli alacaklısı ... borçlusu ... olan senedin icraya konulduğu dosya),

... İcra Müdürlüğü ... sayılı takip dosyası (asıl davaya konu olan 229.171 USD bedelli borçlusu ... alacaklısı ... olan senedin icraya konulduğu dosya)

Birleşen davaya konu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyası, taraflar arasında görülen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dava dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma dosyasının örneği, dava dışı ... .. A.Ş.nin ortaklarını gösterir ticaret sicil kaydı, ... İcra Hukuk Mah. ... - ... Sayılı kararı ve dosya içeriği alınmıştır.

İncelenen ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında; davacı ...'nin davalı ... aleyhine ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takibe konan 90.000 USD bedelli senedin teminat amaçlı verildiğine dair menfi tespit istemli davanın görüldüğü, yapılan yargılama sonunda ispatlanamayan davanın reddine karar verildiği, kararın Yargıtay ... HD'nin 20/01/2014 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma dosyası incelenmiş, mahkememiz dosyasına konu senetler nedeniyle güveni kötüye kullanmak, bedelsiz senedi kullanmak suçundan davacıların yaptığı şikayet sonucunda 16/05/2012 tarihli KYOK dair karar verildiği, bu karara karşı yapılan itirazın da ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz asıl davasına konu borçlusu ..., alacaklısı ... olan 229.171 USD bedelli senedin ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasına konu edilmesi sonucu senedin kambiyo senedi vasfı bulunmadığı gerekçesi ile ... İcra Hukuk Mah. ... Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, açılan davanın senedin vadeden itibaren 3 yıllık zaman aşımına tabi olması ve bu sürenin de takip tarihi itibariyle dolmaması, kambiyo senetlerine özgü koşulları taşıması ve teminat senedi olduğuna dair iddiasının yazılı belge ile ispatlanması gerektiği açıklanarak ret kararı verildiği, bu kararında Yargıtay 12 HD'nce onanarak kesinleştiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacılar tarafından davaya konu senetlerin sermaye koyma borcu nedeniyle verildiği bildirildiğinden senetlerin tanzim tarihi itibariyle sermaye arttırım kararı alınıp alınmadığı ve sermaye artırım kararı gereğince sermaye borcunun ortaklar tarafından ödenip ödenmediği konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış, finans bilirkişisi ...'den 11/09/2018 tarihli rapor alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre;

Davacılar ... ve ... 12/04/2011 tarihli genel kurul itibariyle dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti.nin toplam 3.700.000,00 TL değerli 74.000 hisseli ortaklığında 4440'ar hisse karşılığı 222.000,00 TL bedelli ortaktır.

Şirketin diğer ortakları ..., ..., ..., ... ve ...'dır. Davacı ... dava dışı şirketin ortağı değildir.

Davacılar ... ve ... şirketin aldığı sermaye arttırımı kararı sonucu sermaye koyma borcu karşılığında teminat olarak asıl davaya konu 8 adet senedi verdiklerini iddia etmiştir.

Dosyaya sunulu senet fotokopileri incelendiğinde lehtar olarak davalılar ... ve ...'ın da yazılı olduğu görülmüştür. Bu senetler daha sonra bu davalılar tarafından ciro edilerek ...'a geçmiştir. Dolayısıyla davalı ... ve ...'ın senet lehtarı olmaları nedeniyle davalı sıfatı vardır. Davacılar da senet borçlusu olarak dava açmakta hukuki yarara sahiptir.

Davacılar 05/04/2000 tanzim tarihli senet nedeniyle zaman aşımı iddiasında bulunmuştur. Ancak bono da TTK hükümleri gereğince zaman aşımı vade tarihinden itibaren 3 yıl olarak açıklanmıştır. Dolayısıyla tanzim tarihi itibariyle zaman aşımının dolduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Asıl davaya konu edilen bonolar incelendiğinde( davacıların dava dilekçesi ekinde sundukları fotokopilere göre);

Davacı ... yönünden;

Vade tarihi boş, tanzim tarihi 05/04/2000 olan 229.171 USD bedelli, bedeli nakden ahzolunmuş ibareli, borçlusu ..., kefili ..., alacaklısı ... olan senette ...'nin borçlu sıfatının bulunduğu, diğer davaya konu senetlerde ...'nin borçlu yada kefil-aval veren sıfatı ile imzası olmadığı

Bu senedin ...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasında icraya konulduğu, ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında dava konusu edildiği anlaşılmıştır.

Senet aslı mahkememiz kasasına alınmış, incelendiğinde davacıların iddia ettiği gibi arkasında "sermaye taahhüt borcuna karşılık teminat senedidir" ibaresinin yazılı olmadığı görülmüştür. Davacı ... yazılı belgeyle (bono miktarı itibariyle senede karşı senetle ispat zorunluluğu gereğince ) teminat senedi olduğunu gösterir ispat sunamamıştır. Senet miktarı tanık dinlenmesine engeldir. Davacının ödeme iddiası da yoktur. Davacı ...'nin davası ispatlanamadığından kabul edilmemiştir.

Davacı ... yönünden;

... İcra Müdürlüğü ... Esas (18.169 USD bedelli bono nedeniyle), ... Esas (229.171 USD bedelli bono nedeniyle), ... İcra Müdürlüğü ... Esas (167.912,52 TL bedelli bono nedeniyle), ... İcra Müdürlüğü ... Esas ( 30.389 USD bedelli bono nedeniyle) sayılı takip dosyalarında davaya konu bonolar mahkememiz dosyasındaki dava açıldıktan sonra icraya konulmuştur.

Bilirkişi ...'ün raporunda ayrıntısı ile açıklandığı üzere, 2007 yılında yapılan genel kurulda sermaye artırım kararı alınması sonucu davacı ...'nin ödemesi gereken sermaye artırım bedelinin 167.915,52 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takibe konan 167.912,52 TL bedelli bononun sermaye artırım bedeli senedi olabileceği açıklanmıştır.

Davacı ...'nin sermaye artırım bedeli miktarı olarak ortaya çıkan 167.915,52 TL'yi ödediğine dair bir iddiası yoktur. Ortaklık gereğince bu bedeli ödemesi aranacaktır. Ancak sermaye artırım borcunun ödenmediği bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Takip dosyası alacaklısı ... davanın başından beri senedin teminat senedi olmadığını, arkasında teminat senedi olduğuna dair ibare bulunmadığını ve davaya konu edilen senetlerin her birinin birbirinden bağımsız borç senetleri olduğunu açıklamıştır.

Davaya konu bu bono ve diğer tüm bonolar yönünden; Senetlerin arkasında teminat olarak verildiğine dair ibare olmaması, senetle ispat zorunluluğu gereğince teminat senedi olduklarını gösterir yazılı belge sunulmaması nedeniyle, ispatlanamayan ve sabit olmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı ... yönünden

Asıl davaya konu ... İcra Müdürlüğü ... Esas (167.912,52 TL bedelli bono nedeniyle), ... İcra Müdürlüğü ... Esas (229.171 USD bedelli-kefil bono nedeniyle), ... İcra Müdürlüğü ... Esas (30.389 USD bedelli bono nedeniyle), ... İcra Müdürlüğü ... Esas (18.169 USD bedelli bono nedeniyle) sayılı takip dosyalarında icraya konan bonolar ile

Birleşen İstanbul 4 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/422 Esas sayılı davasına konu; ... İcra Müdürlüğü ... Esas (90.000 USD bedelli bono nedeniyle ) sayılı takip dosyasına konu bono

nedeniyle menfi tespit istenmiştir. Senetlerin ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin sermaye koyma borcuna karşılık verildiğini davacı iddia etmiştir. Ancak dava dışı şirketin alınan ticaret sicil kaydında ...'nin şirketin kuruluşundan bu yana ve son haliyle şirket ortağı olmadığı sabittir. Senetlerin arkasında teminat olarak verildiğine dair ibare yoktur. Senetle ispat zorunluluğu gereğince teminat senedi olduklarını gösterir yazılı belge sunulmamıştır. Davacının iddialarının ispatlanamadığı anlaşılmıştır. Davacının açtığı asıl ve birleşen davaların sabit olmaması nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...