İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1221 K.2019/1

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Davacı vekili 10/10/2013 tarihli dava dilekçesi ile müvekkili şirket ile davalılardan ...'nın 15/09/2008 tarihli 15 yıl 6 aylık süre için kira sözleşmesi akdettiğini, kira sözleşmesinin tapuya şerh edildiğini, davalı ... LTd Şti'nin de kira sözleşmesine konu taşınmaz üzerinde kurulu bulunan akaryakıt istasyonunu işletmek amacıyla müvekkili ile 17/09/2009 tarihli Bayiilik Sözleşmesi ve 30/05/2008 tarihli protokolü akdettiğini, davalı bayii ...

Ltd Şti tarafından ...Noterliğinin 04/09/2013 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Bayiilik sözleşmesinin 19/09/2013 tarihi itibariyle yenilenmeyeceğini, sözleşmenin feshedilmiş sayılacağının, kira şerhinin terkin edilmesi gerektiğinin bildirildiğini, taraflar arasında akdedilen 19/08/2008 tarihli protokolün 4.maddesinde ... ile malik arasında akdedilen kira sözleşmesi uyarınca 15 yıl 6 aylık kira bedeli olarak 24.000,00 USD nin ödeneceğinin belirlendiğini, bu ödemenin 28/05/2009 tarihinde TL karşılığı olarak 30.576,00 TL olarak ödendiğini, yine işletme yatırım desteği olarak 28/05/2009 tarihinde 325.000 TL,

31/12/2009 tarihinde 184.080,00 TL'nin davalı şirkete ödendiğini, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı ...

Petrol tarafından 15 yıl 6 ay süre ile bayiilik ilişkisinin sürdürüleceği inancıyla 370.000 USD + KDV işletme yatırım destek bedeli ile 24.000 USD kira bedeli ödemesi yapıldığını, değişen mevzuat nedeniyle 19/09/2013 tarihinde ilişkinin sonlandırıldığını, bakiye 11 yıllık süre için yapılan ödemeler nedeniyle davalıların haksız olarak zenginleştiğini, davalılardan ...ların sözleşmelerden garantör sıfatıyla taraf olduğunu bildirerek;

Kira süresinin tamamı nazara alınarak peşin ödenen kira bedelinden kullanılamayacak kira süresine karşılık gelen 28.701,31 TL'lik kısmın davalı ...'dan tahsiline, müvekkili şirketin bu bedelden yoksun kalması sebebiyle uğradığı ekonomik kayıpların karşılığı olan 11.301,14 TL'nin KDVsi ile birlikte tahsilini, işletme yatırım destek bedelinden kullanılamayacak süreye karşılık gelen 361.206,98 TL ile davalının elde ettiği tüm semereler olan 135.896,96 TL'nin KDVsi ile birlikte 19/09/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini dava ve talep etmiştir. CEVAP / Davalılar vekili 24/12/2013 tarihli cevap dilekçesinde;

Müvekkilleri ... ve ...'nın gerçek kişi olduğunu, sözleşmede kararlaştırılan yetki şartının müvekkillerini bağlamadığını, yetkili mahkemenin Menemen/ İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, ...'nın garantör veya müteselsil kefil olarak bayiilik sözleşmesinin tarafı olmadığını, bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, üzerinde akaryakıt istasyonu bulunan taşınmazın müvekkilleri ...dan 15/09/2008 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığını, 15 yıl 6 aylık kira bedeli olan 30.576,00 TL'nin 28/05/2009 tarihinde ödendiğini, kira sözleşmesinin feshedilmesinde müvekkillerinden ...'nın herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

akdedilen bayiilik sözleşmesi gereğince herhangi bir sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmediğini, rekabet kurulunun kararı uyarınca sözleşmenin geçersiz kaldığını, davacının rekabet kurulunun kararı gereğince yaptığı yatırımın 5 sene için olduğunu ve bayiilik sözleşmesinin yenilenmeme ihtimalinin bulunduğunu belirterek;

işletme yatırım bedelini müvekkili şirkete verdiğini, müvekkili şirketin sözleşmenin devam etmemesinde bir sorumluluğunun bulunmadığını, kanunen tanınan haklarını kullandığını, kötü niyetli olmadığını bildirerek açılan davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE/

Dava; Sözleşmeden doğan alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında ve dava dışı (tefrikten önce davalı olarak gösterilen) ... Ltd. Şirketi ve ... arasında 30/05/2008 tarihli bayilik protokolü, bu protokol uyarınca kira sözleşmesi imzalanmıştır.

Davacının taraflar arasındaki bayilik ve kira ilişkisinin süresinden önce sona ermesinden dolayı bakiye süreye isabet eden kira bedeli ve işletme yatırım destek bedelinin tahsilini talep ettiği,

... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada mahkemenin 19/11/2015 tarihinde tefrik kararı vererek kira ilişkisinden kaynaklı talepler olarak nitelendirdiği, talepler yönünden görevsizlik kararı verdiği ve görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine gönderildiği ve Sulh Hukuk Mahkemesince yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verildiği,

Davalıların kararı istinafı üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi ... HD ... Esas ... Karar sayılı 14/03/2018 tarihli kesin kararı verilmiştir

Kararda özetle. "Davacı ve davalı arasındaki asıl uyuşmazlık taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi olup kira sözleşmesinin bu bayilik sözleşmesinin devamını sağlamak için oluşturulduğunun anlaşıldığı, kaldı ki taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için bayilik ve kira sözleşmesi hükümlerinin birlikte değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği,

bu durumda mahkemenin taraflar arasındaki bütün sözleşmeleri birlikte değerlendirerek sonucuna göre işin esası hakkında ve tüm talepler yönünden bir karar vermesi gerekirken bir kısım taleplerin kira ilişkisine dayandığından bahisle görevsizlik kararı vermesinin ve bu görevsizlik kararı neticesinde görevsiz mahkeme olan Sulh Hukuk mahkemesinin yargılama yaparak karar vermesinin hatalı olduğu, görev hususunun kamu düzeninden olup resen dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin karma nitelikli bir sözleşme olduğu, asıl sözleşme olan bayilik sözleşmesi, sonrasında yapılan protokol ve kira sözleşmesindeki tarafların durumlarının hak ve borçlarının birlikte değerlendirilmesi, davaya bu nedenle tefrik kararı veren İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin bakması gerekirken davaya bakılarak yazılı olduğu şekilde karar verilmesinin yanlış olduğu, mahkeme kararı yerinde olmadığından istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. "gerekçesi açıklanmıştır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35 Hukuk Dairesinin kesin kararına rağmen dava dosyasının tevzi bürosunca sehven mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dava dosyasının İstanbul 5 Asliye Ticaret Mahkemesi ne gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...