İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/463 K.2020/738

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili şirket ile davalı arasında 31/07/2014 tarihli eser sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşme gereği mülkiyeti ... Komutanlığı'na ait olan ... İstanbul adresindeki ...

Ofis Binası ve bu inşaata ait mütemmim cüz ve eklentilerini oluşturan iş yerinde davalı iş veren sorumluluğunda bulunan 31/07/2014 tarihli sözleşmenin 2.maddesinde tanımlanan elektrik ve mekanik tesisat işlerinin yapımını anahtar teslim ve götürü bedeli ile üstlendiğini, müvekkili şirketin edimlerini yerine getirdiğini, müvekkili şirketin hak edişlerini davalıya gönderdiğini, eser sözleşmelerinde is sahibinin ücret ödeme yükümlülüğü ve muacceliyetinin TBK 479.maddesine göre tayin edildiğini, müvekkili yüklenicinin işverenden alacaklarının tamamının 2015 yılı Temmuz ayı sonu itibariyle muaccel olduğunu,

davalı tarafından hak edişlerinin onaylanmadığını belirterek, taraflar arasında imzalanan 31/07/2014 tarihli eser sözleşmesi ve eki sözleşmeler uyarınca müvekkili şirketin yüklendiği işler nedeniyle davalı iş verenden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 450.000,00 TL alacağının sözleşme hükümleri uyarınca davalının temerrüdü itibariyle işleyecek ticari faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

Zaman aşımı itirazında da bulunduklarını, davacı şirket 31/07/2014 tarihinde Eser Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye konu işlerin bitirilmesi için 100 (yüz) takvim günü belirlenmiş olup bu sürenin 09/11/2014 tarihinde bittiğini, davacının işi zamanında bitirmediği gibi iş gruplarını da (inşaat, mimari) geciktirdiğini, sözleşme gereği gereken edimlerini yerine getirmeyerek ayıplı olarak ifa ettiğini, müvekkilinin cezaya maruz kalmamak için iki kez üç aylık periyotlarla hakediş ödemesi yapmak zorunda kaldığını ve ayrıca hakediş haricinde de ödeme yapıldığını, davacıya sözleşmeye istinaden toplam 1.282.972,33 TL ödeme yapıldığını,

bu ödemelere karşılık davacı tarafça kesilen fatura tutarının 684.400,00 TL olduğunu, tespit edilen eksikliklerin tamamlanması için davacı tarafa ihtarname gönderilmesine rağmen hiçbir iş yapılmadığından 31/07/2015 tarihinde ihtarname çekilerek sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin yapılmayan işlerin ikamesi amacıyla başka firmalarla çalışmak zorunda kaldığından zarar ettiğini, müvekkilinin zarar ve cezai şart talebinde bulunma hakkı olduğunu ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizce 01/12/2016 tarihli ön inceleme duruşmasında 2016/801-... sayılı görevsizlik kararı verilmiştir. İstinaf edilmeden kesinleşen görevsizlik kararına karşı ... Asliye hukuk mahkemesince 2017/ ... sayılı ve 15/03/2017 tarihli karşı görevsizlik kararı verilmiştir. ... BAM ... ine gönderilen dava dosyasında 30/04/2018 tarihli karar ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.

Davalının yetki itirazı 11/10/2018 tarihli celsede; taraflar arasındaki sözleşmenin 13.maddesinde yetkili mahkeme olarak İstanbul mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olarak kararlaştırıldığı açıklanarak reddedilmiştir.

Yargıtay 15 HD nin 15.H.D 2020/1909-2968 sayılı ve 11/11/2020 tarihli örnek kararında açıklandığı üzere; TBK’nın 147/6 maddesine göre eser sözleşmesinde zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu, taraflar arasında 31/07/2014 tarihinde bağıtlanan anahtar teslim ve götürü bedel usulü elektrik ve mekanik tesisat işleri yapımına ilişkin alt taşeronluk inşaat/eser sözleşmesinde işin süresinin teslimden itibaren 100 gün olarak belirlendiği, yer tesliminin 16/01/2014 tarihinde yapıldığı, işin geçici kabulünün 3-6 Temmuz 2015 tarihleri arasında yapıldığı tespit edilmiştir. Dava tarihi 26/07/2016 olup her halukarda 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı tarafın zamanaşımı itirazı kabul edilmemiştir.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır. Davacı alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesi konusunda ... makine fakültesi öğretim üyesi Prof Dr ..., ... elektrik-elektronik fakültesi öğretim üyesi Prof Dr ..., SMM ... ve YMM ... dan oluşan heyetten 10/08/2020 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.alınan bilirkişi raporu dosya kapsamı deliller ile uyumlu ve denetlenebilir bulunmuş, hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arasında 31/07/2014 tarihli eser sözleşmesinin imzalandığı,davalı şirketin ... Aş den aldığı alt taşeron olarak aldığı mülkiyeti ... Komutanlığı'na ait olan ... İstanbul adresindeki ...

Ofis Binası ve bu inşaata ait mütemmim cüz ve eklentilerini oluşturan işin yapımında sözleşmenin 2.maddesinde tanımlanan elektrik ve mekanik tesisat işlerinin yapımını anahtar teslim ve götürü bedeli ile davacı şirkete verdiği, sözleşmenin 8.1.1 maddesine göre işin bedelinin KDV dahil 1.409.730,72 TL olduğu, işin süresinin teslimden itibaren 100 gün olarak belirlendiği, yer tesliminin 16/01/2014 tarihinde yapıldığı, sürenin 09/11/2014 tarihinde dolduğu, işin geçici kabulünün 3-6 Temmuz 2015 tarihleri arasında yapıldığı, Davalı Şirketin sözleşmeyi davacı şirketin " üstlendiği işi sözleşmeye uygun ifa etmediği" gerekçesiyle ...

Noterliği'nin 31/07/2015 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshettiği taraflar arasında tartışmasızdır.

31/07/2014 tarihli eser sözleşmesi iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşmedir. Davacı, sözleşme ile yükümlendiği işi sözleşme hükümlerine uygun şekil, zaman ve kalitede eksiksiz olarak teslim edecek, davalı ise sözleşme bedelini davacı şirkete sözleşmede öngörülen şartlarda eksiksiz ödeyecektir. Sözleşmede üstlenilen edimlerin yerine getirildiğini ispat yükü TMK 6 md ve HMK 190 md gereğince davacı yükleniciye aittir. Hakkın doğumuna veya ortadan kalkmasına neden olan maddi olguların hayatın olağan akışına uygun bir biçimde geliştiği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun olarak gerçekleştiğinin somut belgelerle dosyaya sunulması gerekir.

Tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi heyetince incelenmesi sonucu:

Davacının 2014,2015,2016 yıllarına ticari defterlerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı,dava tarihi itibariyle davalıya 49.214,95 TL avans borcu olduğu,

Davacının inceleme döneminde davalıya toplam tutarı 684.400,00.-TL olan dört fatura tanzim ettiği anlaşılmış olup, tanzim edilen faturaların

30/11/2014 tarih ... numaralı 118.000,00 bedelli 1numaralı hakediş

09/12/2014 tarih ... numaralı 118.000,00 bedelli 2 numaralı hakediş

31/12/2014 tarih ... numaralı 200.600,00 bedelli 3 numaralı hakediş

31/05/2015 tarih ... numaralı 247.800,00 bedelli 4 numaralı hakediş olduğu

Davalının 2014,2015,2016 yılı ticari defterlerinin ( 2014 yılı kebir defteri hariç) incelendiği, ibraz edilen ticari defterlerin uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ,dava tarihi itibariyle davacı hesabının; ... Ltd Şti ve ... Ltd Şti olarak davalı defterlerine kayıtlandığı; ... .Ltd Şti hesabında borç alacak bulunmadığı, ... Ltd Şti hesabına göre davalının davacıdan 49.214,95 TL avans alacağı olduğu (fazla ödemeden kaynaklanan) tespit edilmiştir.

Davacı tarafından düzenlenen toplam tutarı 684.400,00.-TL olan 4 adet faturanın davalı tarafından kabul edildiği, fatura karşılığının itiraz edilmeden 733.614,95.-TL (ödeme türü: fatura mahsubu çeködemesi ) olarak 49.214,95 TL fazlası ile ödendiği, tespit edilmiştir.Taraflar arasında bu konuda uyuşmazlık yoktur.

Davacı henüz faturası kesilmemiş ve davalı şirkete fiilen teslim edilmiş (dosyada mevcut hakediş taslak dökümü ne göre) işe ilaveten, 20.643,00 TL şantiyede kalan el aletleri, 25.000 TL şantiyeden kontrolsüz gönderilen malzeme olmak üzere 45.643,00 TL toplamına KDV ilave edilmek suretiyle bulunan 532.894,47 TL +KDV =628.815, 48 TL hak ediş bedelinden

Yapılacak kesintiler; 151.368,09 TL malzeme faturaları, 43.590,45 TL gecikme cezası, 31.494,02 TL SGK prim ve vergiler toplamı 226.452,56 TL nin mahsubu ile şimdilik 450.000 TL alacak isteminde bulunmaktadır.

Davalı ise eksik ve ayıplı işler nedeniyle davacı nam ve hesabına bir kısım işler yaptığını, sgk ödemesinde bulunduğunu belirterek alacak istemini kabul etmemektedir.

Sözleşmenin 9.maddesinde cezai şart uygulaması;

Gecikilen her gün için 1500 TL gecikme cezasının kesileceği kabul edilmiştir.

Sözleşmenin 2.maddesinde tanımlanan elektrik ve mekanik tesisat işleri;

a)Proje ve şartnamelere uygun olarak alçak gerilim panolarının temini ve montajının yapılması,

b)Proje ve şartnamelere uygun olarak statik kesintisiz güç kaynağı cihazlarının temini ve montajının yapılması,

c)Proje ve şartnamelere uygun olarak tüm besleme kabloları ve kablo taşıma sistemlerinin temini ve montajının yapılması,

d)Proje ve şartnamelere uygun olarak aydınlatma ve priz tesisat malzemelerinin temini ve montajının yapılması,

e)Çevre aydınlatma sisteminin proje ve şartnamelere uygun olarak temini ve yerine montajının yapılması,Proje ve şartnamelere uygun olarak telefon, data ve network sistemi malzemelerinin temini, montajı ve mevcut altyapıya bağlantısının yapılarak devreye alınması, g Proje ve şartnamelere uygun olarak Yangın ihbar ve yangın alarm sisteminin malzemelerinin temin edilerek montajının yapılması ve mevcut sistemlere uygun olarak devreye alınması,

h)Yıldırımdan korunma ve topraklama tesisatının proje ve şartnamelere uygun olarak yapılması (Temel topraklaması yapıldığı için iş kapsamı dışındadır) i Mekanik tesisat ekipmanlarının elektrik bağlantılarının proje ve şartnamelere uygun olarak yapılması

j)Yeni yapılacak trafo binası için proje hazırlanarak resmi kurum onaylarının alınması ve onaylanan proje kapsamında şartnamelere uygun olarak trafonun yapılması işveren tarafından alınacak vitrifıye malzemelerinin proje şartnamelere uygun olarak montajının yapılması,

1)Proje ve şartnamelere uygun olarak temiz su ve pissu tesisatı malzemelerinin tedarik edilerek montajının yapılması,

m)Isıtma tesisatının proje ve şartnamelere uygun olarak malzeme temini ve montajının yapılması,

n)Proje ve şartnamelere uygun olarak müşterek tesisat işlerinin malzemelerinin temini ve montajının yapılması,

o)Havalandırma tesisatının proje ve şartnamelere uygun olarak malzeme temini ve montajının yapılması,

p)VRV Klima sisteminin proje ve şartnamelere uygun olarak temini ve montajının yapılması,

q) Yangından korunma sisteminin proje ve şartnamelere uygun olarak malzeme temini ve montajının yapılması,

r) Tüm işlerin işveren ve idarenin proje ve teknik şartnameleri ile yürürlükte olan ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak yapılması s Keşif listesinde bulunan ana kalemlerin her birinin kusursuz ve noksansız olarak yerine getirilmesi, keşifte belir ilmemiş dahi olsa bahse konu tesisatların bir bütün olarak çalışmasını sağlayacak malzeme ve işçiliklerin yapılması t İşin yapılması için gerekli her türlü yatay ve düşey taşımaların yapılması, malzeme temini ve montajının yapılması,

u) Yapılan tüm mekanik ve elektrik sistemlerinin devreye alınması, sonlandırmalarm yapılması, etiketlenmesi, (gerekli olması halinde) kullanımla ilgili idare'ye eğitim verilmesi malzeme temini ve montajının yapılması, v Keşifte belirtilen işlerin tamamlanmasından sonra sahanın temizlenerek idare onayının alınması malzeme temini ve montajının yapılması, w Uygulama aşamasında proje revizyonu olması halinde uygulama projelerinin revize edilmesi

x) İş bitiminde kesin hesapla birlikte yapılan tüm tesisatın as-built projenin işveren'e teslimi

Olarak sayılmıştır. Davacı yüklenici bu işleri ekler olarak tanımlanan ek-l,ek-2,ek3,ek-4 de yer alan hususlar ve idare teknik şartnameler, proje kriterleri ve sözleşme koşullarına uygun olarak yapacaktır. Yapılacak işlerin bedeli;

Sözleşme fiyatı KDV Toplam

a) mekanik tesisat işleri 413.355,02 74.403,90 487.758,92TL

b)elektrik tesisatı işleri 781.332,03 140.639,77 921.971,80TL

Toplam 1.409.730,72TL dir

26/07/2015 tarihli 2015/2 sayılı 2. Hakediş dökümü

imalat tutarı 1.357.160,94

el aletleri 20.643,00

imalat+ihzarat(a+b) 1.377.803,94

şantiyeden kontrolsüz şekilde gönderilen malzemeler 25.000

Toplam 1.402.803,94

bir önceki hakediş bakiyesi 643.456,91

hakediş tutarı (h-l) 759.347,03

Kesintiler

Sgk prim ve vergiler 31.494,02

Malzeme faturaları 151.368,09

Gecikme cezası 43.590,45

Kesintiler toplamı 226.452,56

Ara toplam 532.894,47

KDV 95.921,00

Toplam 628.815,47 TL şeklindedir. Dosyaya ... Komutanlığı nca 25/12/2018 tarihli yazısı ekinde 3 klasör (EK-A, Ek-B, Ek-C) halinde ana sözleşme, CD halinde as-built projeler, 10 adet hakediş, 31.01.2018 tarihine kadar yürütülen tüm toplantı tutanakları, alınan kararlar, Yüklenici ... ile gerçekleşen yazışmaların olduğu belge sunulmuştur.davanın taraflarıda teknik işlere ait 3 klasör belge sunmuştur. Bilirkişi heyetince incelenen bu evraklara göre;

... Komutanlığı tarafından sunulan belgelerden ( İdare(DKK) tarafından sunulan yazışma evrakları ve tutanakları) iş kapsamında l0 ncu hakediş kesin hakediş olmak üzere toplam 10 hakediş yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu hakediş dosyası ve sunulan belgelerden dava dışı ... nın işi bitirmesi gereken tarihin 30.05.2015 olduğu, dava dışı üst Yüklenici ... ’nın Geçici Kabule Hazır dır dilekçesini 08.06.2015 tarihinde verdiği, geçici kabulün 3 Temmuz- 06.Temmuz 2015 tarihleri arasında İdare (DDK) tarafından belirlenen Geçici Kabul Komisyonu tarafından yapılan muayene ile gerçekleştiği, 06 Temmuz 2015 tarihli Yapı İşleri Geçici kabul Tutanağının düzenlendiği, tutanağın ekindeki eksik listesine göre 22 adet mekanik, 73 adet (9 sayılı eksiklik iptal edilmiş) elektrik, 80 adet inşaat, 8 adet genel eksiklikler olmak üzere toplam 183 adet eksik bulunduğu,

bu eksikliklerin tamamlanması için 06.Ağustos 2015 e (dahil) kadar ek süre verildiği

Söz konusu işle ilgili geçici kabul eksiklikleri ile devreye alma ve testleri, ölçüm ve kalibrasyonları gibi şartnamede var olan ancak eksik inşaat, mekanik ve elektrik işlerinin tamamlanmasının 29 Ocak 2018 e kadar sürdüğü, kesin kabule hazırdır talebinin 29/01/2018 tarihinde yapıldığı

Kesin kabule sunulan sözleşme kapsamı işlerden; seramik altından geçen boruların şartnamede olmasına rağmen gömlek boru kılıf içinden geçirilmemesi, Isı geri kazanım cihazlarının titreşim önleyiciler takılmaması, VRV sistemlerde sürekli olarak görülen (CH 242 -Network Arızası CH 04 -Drenaj Pompası Arızalı CH 115 -Dış ünite subcool çıkış sıcaklık sensörü arızası) hata mesajlarının giderilmemesi, eksik eğitim ve işaretlemeler, Faraday kafesinde kablo inişlerinin hatalı yapılması, imalat-montaj hataları gibi bazı imalatların da şartnameye ve fen kurallarına uygun olmaması sebebiyle bazı işlerde yeniden yapım, eksik işin tamamlanması veya bazı işlere ise nefaset uygulanmasına karar verildiği, işin bu şekilde bitirildiği,

Ağustos 2015 - 31 Aralık 2017 tarihleri arasında devam eden yeniden yapım, eksik işin tamamlanması işlerinin davalı şirket tarafından dava dışı şirketlere yaptırıldığı, davalı tarafça sunulan belgelere göre; davalı firmanın davacı nam ve hesabına 7 farklı firmaya toplam 155.845,05 TL + KDV=183.897,16 TL iş yaptırdığı belirlenmiştir. Davalı bu eksik ayıplı iş bedelinin mahsubunu istemekte haklıdır. Yaptırılan bu işler

S.No Firma/Sözleşme Fatura Tarihi Fatura No Matrah Kdv Tutar

1 ...

20.07.2015 tarihli satı-eser sözleşmesi

... sistemi geçici kabul eksikliği

(14925,00 +KDV) 11.08.2015 ... 14.925,00 2.686,50 17.611,50

2 ... /01.08.2015 tarihli sözleşme ile (Geçici kabul eksikliği 7 adet Elektrik eksiklikleri

((45.000,00 TL +KDV) 30.11.2015 ... 45.000,00 8.100,00 53.100,00

3 ... 05.08.2015 tarihli sözleşme Geçici kabul 14 adet mekanik eksiklikler

(28.500,00 TL +KDV) 18.09.2015 ... 28.500,00 5.130,00 33.630,00

4 ... 01.08.2015 tarihli sözleşme Geçici kabul 45 adet elektrik eksiklikleri

(20.000 TL+KDV) 17.09.2015 ... 20.000,00 3.600,00 23.600,00

5 ... 01.10.2016 tarihli sözleşme / Geçici kabul 9 adet Elektrik eksik iş kapsamında

(23.000 +KDV) 30.10.2016 ... ... ... 22302,00

6 ... 01.10.2016 tarihli sözleşme (tutanaklarda ve geçici kabulde tespit edilen eksik anemostat, hava damperi, hava kanalı projeye göre revize edilmesi, ısı gerikazanım eksiklikleri 25.872 TL+KDV 28.06.2016 ... 8.934,00 1.608,12 10.542,12 01.11.2016 ... 16.938,00 3048,84 19.986,84

... TOPLAM 25.872,00 4.656,96 30.528,96

7... 31.08.2015 ... 2.648,05 476,65 3.124,70

TOPLAM (1-7) 155.845,05 28.052,11 183.897,16

Davalının sözleşmeye konu iş nedeniyle yaptığı sgk prim ödemeleri ile vergilerinin ödemesi toplamının 31.494,02 Tl olduğu, getirtilen sgk ve vergi kayıtları ile, sunulu taraf belgelerinden tespit edilmiştir. Davalı bu ödemelerinin iş bedelinden mahsubunu istemekte haklıdır.

Davacı yanda düzenlediği son hakedişde 26.Temmuz 2015 itibariyle SGK pirim ve vergiler, malzeme faturaları ve 43.590,00 TL gecikme cezasını hakedişine dahil ederek kabul ettiğini beyan etmiştir.

Davacı Şantiyede kalan el aletleri için 20.643,00 TL, Şantiyeden kontrolsüz gönderilen malzeme için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 53.858,74 TL istemiştir, ancak bu konuda dava dosyasında davacının beyanı dışında alacağı belgeleyen; tutanak, zabıt v.s. belge yoktur.Bu nedenle davacının bu kalem alacağı isteyemeyeceği sabit bulunmuştur.

Sonuç olarak davacı alacağı;

imalat tutarı 1.357.160,94

bir önceki hakediş bakiyesi 643.456,91

bu hakediş (a-b) 713.704,03

KESİNTİLER

sgk prim ve vergiler 31.494,02 malzeme faturaları 151.368,09 gecikme cezası 43.590,45 kesintiler toplamı(e+f+g) 226.452,56 davacı nam hesabına yaptırılan işler 155.845,05 hakediş tutarı (c-h-l) 331.406,42

KDV 59.653,16

TOPLAM 391.059,58 olarak hesaplanmıştır. Tarafların defter kayıtlarına göre davacı şirket davalı şirketten 49.214,95 TL avans ödemesi alarak borçlu durumdadır.Bu avansın 391.059,58 TL alacaktan düşülmesi ile; 391.059,58 TL - 49.214,95=341.844,63 TL (KDV dahil) bakiye davacı alacağı bulunduğu sabit görülmüş, davanın kısmen kabulü ile 341.844,63 TLye dava tarihinden itibaren ticari faiz yürütülmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başkan ... · -e imza Üye ... · -e imza Üye ... · -e imza Katip ... · -e imza