İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/70 K.2026/58

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; karşılığı tahsil edilmeyen takip konusu yapılan 07.05.2016 keşide tarihli 52.500,TL miktarlı çek, davalı şirket tarafından keşide tarihi 07.05.2017 olarak değiştirilerek birlikte hareket ettiklerini ve diğer davalı ...‘e teslim edildiği,

çek arkasında bulunan cirantanın iptal edilmediğinden bunu fırsat bilerek davalıların kendilerine maddi menfaat sağlamak amacıyla davaya konu çeki takip konusu yaptıklarını, vekil eden şirketin ... ile herhangi bir şekilde ticari bir bağı ve ilişkisi bulunmadığını, ticari defter kayıtları incelendiğinde tespit edileceğini, davalıların işbu işlemi danışıklı olarak yapmış olup kendilerine maddi menfaat sağlamaya çalıştıklarını, davaya konu çekin eski ve icraya konulmuş yeni hali incelendiğinde bu hususun tespit edileceğini bu nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile,

dava konusu çekle ilgili başlatılmış olan ....İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas sayılı icra dosyasından yapılacak işlemler sonucu ilerde telafisi imkansız zararlara yol açılmaması için takibin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, yatırılacak paranın dava sonuçlanıncaya değin ödenmemesine karar verilmesini ardından davanın kabulü ile takibe konu çek dolayısıyla müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile ilgili takip dayanağı çekin iptaline, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı lehtarın davalı keşideci şirketin aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin üzerine davacının .... İcra Hukuk Mahkemesi 2017/...

E sayılı dosyası ile icra takibine itirazda bulunulduğunu, davacının aynı zamanda davacının borçlu olmadığının tespiti ve çekin iptali talepli huzurdaki menfi tespit davasını açtığını, borçlunun aynı hukuki sebeplerle borca itiraz bağlamında ayrı bir menfi tespit davası açmasında hukuki yarar bulunmadığını, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini, takip dayanağı çekin keşide tarihinin keşideci tarafından düzeltildiği ve değişikliğin altına imza atıldığının ortada olduğunu,

davacının keşideci ile müvekkilinin iş bu işleminin danışıklı olarak maddi menfaat sağlamak için yaptığını iddia etmiş ise e dava konusu takip incelendiğinde de görüleceği üzere icra takibinin davalı durumdaki keşideci ve davacı durumumdaki lehtara karşı açıldığını, kaldı ki müvekkilinin hamil durumunda olduğunu keşideci ve lehtar arasındaki ticari ilişki ile ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin davacının cirosu ile çekin yetkili hamili olduğunu, davacının lehtar konumunda olduğunu, çekin iptaline ancak yetkili hamilin isteyebileceğini belirterek;

davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket dava dilekçesinin tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır. Dava:Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit İstemine İlişkindir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/.... sayılı takip dosyası incelendiğinde; 07.05.2016 keşide tarihli 52.500,TL miktarlı çeke ilişkin olarak davalı ... tarafından diğer davalı şirket ile birlikte davacı şirkete karşı takibe başlandığı görülmektedir.

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer.

Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer.

Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/(19)11-925 - ... sayılı kararı benzer mahiyettedir.)

Mahkememizce bekletici mesele yapılan ve dava konusu çeke ilişkin olarak nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla, davacı tarafından davalı ... ve davalı şirket yetkilisi ...'ın yargılandığı .... Ağır Ceza Mahkemesi .... Sayılı ilamıyla sanıkların çek üzerinde tahrifat yaparak davacının borçlu olmadığını bilmelerine rağmen hakkında takip yapılması suretiyle cezalandırılmalarına karar verilmiş ve karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiş.

Ceza yargılamasında sabit olan eylem neticesinde, davacının davaya konu çek nedeniyle borçlu olmadığı ve takibin haksız olduğu ispatlanmış olmakla davacının davasının çekte kendisinden sonra gelen ve hamil olan ... yönünden kabulüne ve de takibin açıkça haksız ve kötü niyetli oluşu karşısında İİK. 73/4. Maddesi uyarınca davacı lehine tazminata hükmedilmiştir. Diğer davalı şirket yönünden ikame edilen davada ise, çekte davacıdan sonra gelen ciranta konumunda bulunmadığı gibi yetkili hamil de olmadığı anlaşılmakla, onun yönünden ikame edilen davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır