İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/717 K.2020/341

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından 27.07.2018 tarihinde tebliğ aldıkları çağrı kağıdı ile taraflarına dava konusu çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açmaları için 1 haftalık süre verildiğini, müvekkili şirket yetkilisinin ... Mah. ... Cad.

No:... sayılı adreste faaliyet gösteren ... isimli işyerine 30.08.2017 tarihi 07.00 saatinde gittiğinde hırsızlık olayı mağduru olduğunu anladığını ve ivedilikle ... Amirliğine şikayette bulunduğunu, daha sonra ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma Nolu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin rızası hilafına elden çıkan çeklerin iptaline ilişkin .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, müvekkilinin rızası dışında elden çıkan çeklerden birinin, ... Şubesi'ne ait 30/05/2018 vade tarihli ... çek numaralı 50.000,00 TL bedelli çek olduğunu, ... Şubesi'ne ait 30/05/2018 vade tarihli ... çek numaralı 50.000,00 TL" bedelli çekin yetkili hamilinin müvekkili olması ve rızası hilafına elinden çıkması sebebiyle işbu çekin müvekkili şirket yetkilisine istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilini cevap dilekçesi özetle.

Müvekkilinin iyiniyetli ve meşru hamil olduğunu, müvekkilinin işbu çeki ... adlı kişiden alacağına karşılık aldığını, müvekkilinin iyiniyetinin hukuken koruma altında olduğunu, senedi/çeki iyinetli iktisap edene karşı; keşideci ve cirantaların zincirleme sorumluluk altında olduğunu, bu hali ile davacının, davasında ve taleplerinde haksız olduğunu, işbu çek bedeli ve ferilerinden dolayı müvekkiline karşı borçlu ve sorumlu olduğunu, TTK.nun 704. maddesinin, emre yazılı çeklerle ilgili olarak,

hamile yazılı senetlere ilişkin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 990. maddesine paralel bir koruma sağladığını, maddeye göre, zilyedin iradesi dışında elinden çıkmış olsa bile, para ve hamile yazılı senetleri iyiniyetle edinmiş olan kimseye karşı taşınır davası açamayacağını, ancak çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusuru bulunduğu takdirde istihkak davası açılabileceğini, anılan kanun hükümleri gereğince müvekkili olan davalının iyniyetli hamil olduğunu davacının davasında haksız ve dayanaksız olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 792. maddesi uyarınca açılan çekin istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı taraf dava dilekçesinde delillerini; Şikayetçi ifade tutanağı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi, yasal ve takdiri deliller olarak belirtmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde delillerini; Yargıtay kararları, karşılıksız çek, banka kayıtları, tanık, bilcümle yasal delil, telefon yazışma kayıtları olarak belirtmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasının UYAP sistemine kayıtlı tüm evrakı istenmiş ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/08/2018 tarih ve ... E. Sayılı yazısı ile ilgili dosya UYAP sistemi üzerinden Mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosya dosya içerisine alınarak incelenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun "Elden çıkan çek" başlıklı 792.maddesine, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir. Anılan hüküm gereği, davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu da ispat etmesi gereklidir.

Eldeki davada ispat yükü davacıda olup, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu da ispat etmesi gereklidir.

Davacı vekili 24/06/2019 tarihli dilekçesinde özetle; çekin keşidecisi ...'ın çeki cirantalardan ...'a verdiğini, ...'ın yıkama fabrikası için müvekkili şirket yetkilisinden makina satın aldığını, karşılığında işbu çeki verdiğini, çekin ...'a ait işyerinde ... tarafından müvekkili şirket yetkilisine verildiğini, müvekkili şirketin kasasından bilinmeyen şahıslarca çalındığını ve ciro edilerek davalının eline geçtiğini belirtmiştir.

13/09/2019 tarihli duruşmada alınan ara kararı belirlenen 04/10/2019 tarihinde davacı ticari defterlerini Mahkememize sunmamış ve bu hususta davacı vekili 25/12/2019 tarihli duruşmada "biz müvekkil ile görüşmüş isekde müvekkilin ticari defter ve kayıtlarını sunamayacaktır, bir örneği dosyaya sunulan çekteki keşidecisi ... ve ciranta ...'dan makina almasına karşılık çeki almıştır, çekin hamili olduğumuza dair kendilere tanıklık edebilecektir, davalı taraf defterlerini sunmamıştır, davalı tarafın defterlerini sunmaması dolaylı olarak davalının kötü niyetli olduğuna karinedir,..." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı dava konusu çeki ... isimli kişiden aldığını belirtmiş ise de çek üzerinde bulunan kimlik numarasının ... isimli kişiye ait olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu çek üzerinde davacının adı bulunmamaktadır. Davacı 25/12/2019 tarihli duruşmada çekin hamili olduğuna ... ve ...'ın tanıklık edebilecekleri belirtmiş ise de ticari defterlerini sunmayan davacının yetkili hamil olduğu hususunda tanık dinletme talebinin reddine karar verilmiştir. Zira, Davacının eldeki davaya konu çekin yetkili hamil olduğunu yazılı delille ispatlaması gerekmektedir. Davalı taraf da cevap dilekçesinde davacının tanık deliline dayanmasına muvafakat etmediğini belirtmiştir.

Davacı dava konusu çeki ... isimli kişiden aldığını belirtmiş ise de çek üzerinde bulunan kimlik numarasının ... isimli kişiye ait olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğu hususu da davacı tarafça ispatlanamamıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza