İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/443 K.2025/270

Mahkememizde görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... ile eşi davacının Fransa'da ikamet ettiklerini, davacı ile eşi ve müşterek çocuklarının tatil yapmak için 2019 tarihinde ...'a ait olan ...

Fransa plakalı araç ile Türkiye'ye geldiklerini ve ... sevk ve idaresindeki aracın ... istikametinden İstanbul istikametine seyri sırasında ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpışması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda ....Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, kaza sebebiyle davacının her iki bacağından ağır şekilde yaralandığını ve ilk müdahalesi Türkiye'de yapıldıktan sonra davalı sigorta şirketinin tahsis ettiği ambulans uçakla Fransa'ya götürüldüğünü ve tedavilerine Fransa'da devam edildiğini,

tüm müdahalelere rağmen davacının sağ bacağının dizden aşağısı kesilerek kalıcı şekilde malul kaldığını, ATK 2.İhtisas Kurulunun raporuna göre ise davacının %44 oranında ve kalıcı olarak malul olduğunun tespit edildiğini, davalı sigorta şirketine yapılan başvurulara rağmen sonuç alınamadığını, kazaya konu araç için yapılan sigorta poliçesinde davalı sigorta şirketinin kaza nedeniyle manevi zararlarda kapsam içinde olacak şekilde bedeni zararlar için limitsiz ve maddi zararlar için ise 100.000.000 Euro ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu kabul ettiğini,

ayrıca poliçede sorumluluk alanına dair bir kısıtlama ve coğrafi sınırlamada getirilmediğini, Fransız sigorta hukukunda ve Fransa mahkeme kararlarında kaza sebebiyle meydana gelen manevi zararlarında bedensel zararlar kapsamında değerlendirildiği ve dolayısı ile kaza sebebiyle davacının uğradığı tüm maddi ve manevi zararların poliçe hükümleri dahilinde tazmin edilmesi gerektiğini, ayrıca BK ve yerleşik Yargıtay uygulamaları gereği, zarar yabancı para üzerinden doğduğundan,

davalı tarafın teminatları yabancı para üzerinden olduğundan ayrıca davacı yıllardır Fransa'da ikamet ettiğinden tazminat talepleri bakımından yabancı para üzerinden hüküm kurulabileceğini belirterek; müvekkili ... için ömür boyu mahrum kalacağı kazanç kaybı olarak şimdilik 500 Euro, ömür boyu ihtiyaç duyacağı bakıcı gideri için şimdilik 500 Euro, müvekkilinin imaket ettiği yapının ayağı kesik ve sakat olan müvekkilinin kullanımına uygun hale getirilmesi için yapıda gerekleştirilicek inşaat işleri, asansör ve sair giderler için şimdilik 500 Euro,ömür boyu ihtiyaç duyacağı psikiyatri tedavi ve uzman desteği giderleri olarak şimdilik 500 Euro,

müvekkili tarafından yapılan harcama gideri olark 2.612 Euro, müvekkili ... için; ömür boyu ihtiyaç duyacağı psikiyatri tedavi ve uzman desteği giderleri olarak şimdilik 600 Euro, olmak üzere şimdilik 5.212 Euro maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile irlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına ve ilerde hesaplanacak tazminat tutarından mahsup edilmek üzere mahkemenin uygun göreceği tutarlar ve dönemlerde davalı sigorta şirketi tarafından ön ödeme yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. 28.06.2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre çalışma usul ve esasları düzenlenmiş olan müvekkili Büro, yabancı ülke Yeşil Kart Büroları (Emsal Bürolar) ile yaptığı ...

Anlaşma çerçevesinde yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştıkları kazalarda şayet geçerli bir Yeşil Kart sigortaları mevcutsa Yeşil Kart Sigortacıları adına kusur esasına göre sebebiyet verilen üçüncü şahıs hasarlarını tedvir etmekte olduğunu, müvekkili büronun yabancı plakalı araçların ülkemizde sebebiyet verdikleri kazalarda ortaya çıkan hasarların tedvirinde bu araçların sahip veya sürücüleri adına hareket etmeyip kaza tarihini kapsayan geçerli Yeşil Kart sigortaları olması halinde bu sigorta şirketi adına hareket etmekte olduğunu, bu durumda, Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği,

yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketine izafeten Mali Sorumluluk Sigortası limit ve şartları çerçevesinde, müvekkili büro’nun sorumluluğunun doğmakta olduğunu, 2019 yılı Trafik poliçe limitinin 430.000,00 TL olduğunu, trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin, zararlarının tazmini için öncelikle sigorta şirketine başvurmaları mecburiyeti getirildiğini, başvuru şartının yerine getirildiğinin kabul edilebilmesi için,

gerekli belgelerin tamamının büro’ya sunulması ve kanunda öngörülen süre dolmasına rağmen ödeme yapılmamış olmasının gerektiğini, söz konusu başvuruda müvekkili büro’ya konu kazaya dair evraklar tam olarak ibraz edilmediğinden ve süre bu nedenle başlamadığından eksik evrak nedeni ile dosya incelenmesinin tamamlanmadığını, temerrütün oluşmadığını, ödeme ve faiz işletilmesi talebinin reddedilmesi gerektiğini, mevzuatlar gereği de sigorta şirketlerinin evrak talep etme hakkı mevcut bulunduğundan;

sigorta şirketinin, gerekli belgeler ibraz edilmeksizin, gerçekleşen rizikonun kapsamını, hak sahibinin uğradığı zararı ve varsa hak kazandığı tazminat miktarını tespit edebilmesi ve neticede teminat dahilinde ödeme yapabilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın gerekli tüm belgeleri ibraz etmesi halinde dahi, ödeme süresi dolmadan dava ikame edilir ise başvuru şartının yine yerine getirilmemiş olacağını belirterek;

davacıların dava şartı olan müvekkili büro'ya usulüne uygun başvuru şartını yerine getirmediğinden işbu davanın usulden reddine, aksi takdirde davanın esastan reddine, davacıların kaza tarihinden itibaren işleyecek faiz talebinin reddi ile kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere; dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, müvekkili büro dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafa 02.07.2021 tarihinde TBK 76. Madde gereğince 10.000,00-TL geçici ödeme yapılmıştır.

Bilirkişi raporları dosya arasına alınmıştır.

Davacı tarafça 11.03.2025 tarihinde artırım dilekçesi ile aynı dilekçe içeriğinde bir kısım taleplerden feragat edildiğine dair dilekçe sunulmuştur.

Dava: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat İstemine İlişkindir.

Somut uyuşmazlık; dava dışı ... ... adına kayıtlı ... tarafından sigortalanan ... plakalı aracın ... Otoyolunda 27.08.2019 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araçla çarpışması sonucunda yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesi üzerine, araçta bulunan ... ve ... tarafından davalıya karşı ikame edilen maddi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkememiz dosyası ile birleşen ve ... isimli sigorta şirketine karşı ikame edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Sayılı dosyasında yürüyen dava; 23.11.2023 tarihli tensip zaptı ile tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiş olup, iş bu dava sadece ...na karşı yürüyen bir dava haline dönüşmüştür.

...'nun çalışma esas ve usulleri hakkındaki 26.10.1991 gün ve 21033 Sayılı Resmi Gazete 'de yayınlanan yönetmeliğin "Büronun amacı" başlığını taşıyan 5. maddesinin 3. bendi uyarınca, yurt dışında sigortalanmış bulunan ve geçerli olan sigorta sertifikası taşıyan motorlu kara taşıt araçları sahipleri veya sürücüleri tarafından Türkiye'de sebebiyet verilmiş hasarların, doğrudan doğruya idare ve ödenmesi hususundaki işlemleri yapmak, büronun amaçları arasında sayılmıştır.

Bu sebeple yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir.

Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bir araya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır.

Somut olayda her kadar kazaya karışan yabancı plakalı aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi ülkesindeki sigorta şirketi olan Generali lard Societe Anonyme tarafından kendi ülkesindeki mevzuata göre düzenlenmiş ise de; kaza ülkemizde meydana gelmiş olup, kaza sonrası zorunlu trafik sigorta poliçesine istinaden sorumluluğun ülkemiz mevzuatına göre çözülmesi gerekecektir. Diğer bir ifade ile Generali lard Societe Anonyme tarafından düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçesi aracın ülkemize girmesi ile yeşil karta dönüşmekte ve sorumluluk kapsamı ülkemizde geçerli olan zorunlu trafik sigorta poliçe kapsamına girmekte, sorumlulukta ... bürosuna geçmektedir.

... Bürosunun sorumluluk esasları belirlendikten sonra diğer aşamaya geçilmiştir.

Tazminat taleplerinin karşılanabilmesi için, öncelikle kusur durumunun tespiti ardından aktüerya bilirkişisinin hesaplama yapması gerekmekle, mahkememizce bu doğrultuda hareket edilmiştir.

Somut olayda davacının yolcu olarak bulunduğu yabancı plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 nispetinde kusurlu olduğu, dava dışı karşı araç sürücüsü ...'in (... plakalı araç sürücüsü) kazada kusur payının bulunmadığına ilişkin bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülmüştür. Kusur değerlendirmesinde yabancı plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu belirlenmiş Karayolları Trafik Kanunu, Sigortacılık Mevzuatı, ... Büro Yönetmeliği hükümlerine göre işbu raporda davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre hesaplama yapılacaktır. Davacıların yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ile yakın akrabalık ilişkisieş ve çocuğu) içinde bulunması nedeniyle bu konudaki Yargıtay kararlarına göre somut olayda hatır taşıması indirim koşulları gerçekleşmemiş gözükmektedir.

Yargıtay 17. ve 4. Hukuk Dairesinin bu konudaki emsal kararlarında özetle.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlarda "... kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015- 20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerleni Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir...” demektedir.

İş bu kaza 27.08.2019 tarihinde meydana gelmiştir. ATK tarafından 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının tüm vücut engel oranının %44 olduğu belirlenmiş olup, anılan oran üzerinden davacının sürekli iş göremezlik dönemindeki maddi zararı belirlenecektir.

Yargıtay karaları dikkate alınarak, hak sahiplerinin bakiye ömür süreleri TRH 2010 yaşam tablosuna göre, bilinmeyen dönem kazançlar ise Yargıtay kararlarındaki gibi %10 artış ve %10 iskonto esasına ( progresif rant yöntemine) göre belirlenerek hesaplama yapılacaktır.

Davacı ...; 21.07.1979 doğumlu olup, 27.08.2019 kaza tarihinde, 40 yıl, 1 ay, 6 günlük olup, 40 yaşında kabul edilerek TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel bakiye ömrü (39) yıl ve muhtemelen (79) yaşına kadar yaşayacaktır. Her ne kadar ülkemiz bakımından Yargıtay'ca aktif çalışma yaşı sonu 60 olarak kabul edilmekte ise de; davacının Fransa'da yaşıyor olması ve yaşadığı ülkede emeklilik yaş haddinin 64 olması nedeniyle zorunlu olarak davacının aktif çalışma hayatının 64 yaşına kadar süreceği kabul edilecektir. Bu durumda; Davacının bakiye aktif hayat süresi (64-40)- 24 yıl ve pasif devresi (79-64) 19 yıldır.

Davacı ... ... için ömür boyu mahrum kalacağı kazanç kabının sürekli iş göremezlik tazminatına denk geldiği ve Fransa'da güncel aylık asgari ücretin net 1.445,94-Euro olduğunun tespitiyle sürekli iş göremezlik tazminatı miktarının yukarıda belirtile kriterlere göre yapılan hesaplamada 272.721,79-Euro olarak bilirkişi tarafından son bilirkişi ek raporunda tespit edildiği, yine ATK tarafından 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre 3 aylık bakıcı giderinin kazanın oluş tarihi olan 27.08.2019 tarihinde aylık asgari ücretin net olarak 1.108,00-Euro olduğu nazara alındığında toplam bakıcı giderinin 3.324,00-Euro olduğu tespit edilmiş ve bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

... Bürosunun kazanın oluş tarihi olan 27.08.2019 tarihinde sakatlık ve ölüme ilişkin poliçe limitinin 390.000,00-TL olduğu ( TBK 76. Madde uyarınca yapılan 10.000,00-TL ödemenin düşümüyle 380.000,00-TL olarak sınırlandırılacaktır ) yine tedavi gideri kapsamında yer alan bakıcı giderinin de 390.000,00-TL olarak poliçe üst limitiyle sorumlu olduğu anlaşılmakla, bakıcı gideri ve sürekli iş göremezlik giderine ilişkin tazminat talepleri için ayrı ayrı belirtilen üst limitlerle sorumlu olacaktır.

Davacı tarafından, aracı Fransa'da sigorta eden şirkete 06.04.2020 tarihli mail ile başvuruda bulunulmuş ve anılan sigorta şirketi tarafından sorumluluğun ... Bürosunda olduğu belirtilmiştir. İbraz edilen belgelere göre davacı başvurusunun 27.04.2020 tarihinde davalı ... Bürosuna iletildiği gözükmektedir. Bu durumda 27.04.2020 başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası 08.05.2020 tarihinde Cuma günü mesai saati bitimi sona ermektedir.

Bu durumda da temerrüt bir sonraki iş günü olan 11.05.2020 tarihinde gerçekleştiği düşünülse de, pandemi nedeniyle sürelerin durduğu dönemde başvuru yapılmış olup, 15.06.2020 tarihinde duran süreler tekrardan işlemeye başlamakla, temerrüt; bu tarihten sonraki 8. iş günü sonu olan 25.06.2020 tarihine denk geldiğinden faizler bu tarihten itibaren yabancı paralar için uygulanan faiz üzerinden hükmedilmiştir.

Davacı ... için ; ikamet ettiği yapının ayağı kesik ve sakat olan davacı yönünden kullanımına uygun hale getirilmesi için yapıda gerçekleştirilecek inşaat işleri, asansör ve sair giderlere ilişkin talepler, ömür boyu ihtiyaç duyacağı psikiyatri tedavi ve uzman desteği giderlerine ilişkin talepler ve yine dava dilekçesinde yer alan davacı tarafından yapılan harcama giderine ilişkin talepler yönünden, Davacı ... tarafından ikame edilen davanın ise tümden feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Belirtilen açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

TAVZİH ŞERHİ

Sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri için ... Bürosu ayrı ayrı olacak şekilde 390.000,00-TL limitle sınırlı olarak sorumlu olmakla hüküm kısmında bu hususun karışıklığa yol açacak nitelikte belirlendiğinin tespit edilmesi üzerine, hüküm kısmında yer alan;

a-) Sürekli iş göremezlik tazminatı ibaresinden önce gelmek kaydıyla "Davalının sorumlu olduğu 380.000,00-TL tazminat kapsamında "

b-) Bakıcı gideri nedeniyle ibaresinden önce gelmek kaydıyla; " Davalının sorumlu olduğu 390.000,00-TL tazminat kapsamında " ibarelerinin hükme eklenerek hükmün bu şekilde TAVZİHİNE,

Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair karar verildi. 08/04/2025

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır