İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/839 K.2024/549

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili ...A.Ş. ve davalı ...arasında 24/11/2020 tarihli Proje Yapım Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında; Kastamonu ili, Kastamonu Merkez ilçesi,... Mahallesi'nde ... ada ve ... parsel olarak tanımlanan yaklaşık 20.000 metrekarelik alanda yapılacak "ticaret+konut" fonksiyonlu projenin yapılması karşılığında toplamda 1.490.000,00TL + KDV 'nin ödenmesi hususunda anlaşıldığını,

Sözleşmenin imzalanması akabinde müvekkilinin projeyi hazırlamaya başladığını, sürecin başından itibaren yapılan tüm işlerde davalı tarafın onayı alınarak ilerlendiğini, daha sonra davalının yükümlülükleri yerine getirmemeye başladığını ve işin gecikmesine sebep olduğunu, davalının dava konusu işin statik projecisine, projeye ilişkin bilgi ve belgeler ,zemin etüdü raporu eksik, hatalı ve geç verilerek çalışmaların aksamasına ve gecikmesine sebebiyet verdiğini, bunun üzerine davalıya ihtarname keşide edilerek bilgi ve belgelerin teslim edilmemesi sebebiyle proje hazırlanması hususunda aksaklık ve gecikme yaşanabileceği ihtar edildiğini,

Ayrıca statik proje taşeron firması ... Ltd Şti'nin gönderdiği 08/07/2021 tarihli eksiklikler hakkında bilgilendirme yazısının da davalıya ihtar edildiğini, eksiklikler giderilmediği taktirde projenin hazırlanamayacağı, işin aksaması ve gecikmesine sebebiyet verildiğinin ihtar edildiğini, ihtar üzerine davalı tarafça gerekli bilgilerin verildiğini

-... Konut + Ticaret Projesi (Statik Proje)

-... Konut + Ticaret Projesi (Mimari Ruhsat Projesi)

-... Konut + Ticaret Projesi (Mekanik Proje)

-...Konut + Ticaret Projesi (Elektrik Projesi)

-... Konut + Ticaret Projesi (Görseller) nin davalı tarafa posta yoluyla gönderildiğini, Bakırköy ... Noterliği 12/08/2021 tarih ve...yevmiye numaralı ihtarname ile Projelerin 5 adet CD halinde iadeli taahhütlü posta yolu ve e-mail üzerinden info@... .com.tr adresinden [email protected] adresine proje ve tüm eklerinin gönderildiğinin ihtar edildiğini,

Bakırköy ... Noterliği 12/08/2021 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile Projelerin 5 adet CD halinde iadeli taahhütlü posta yolu ve e-mail üzerinden ...@... .com.tr adresinden [EPOSTA] adresine proje ve eklerinin gönderildiğinin ihtar edildiğini,

Davalı tarafın iş bu ihtara Ankara ... Noterliği 21/09/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verdiğini; cevapta PTT marifetiyle gönderilen 5 adet CD'nin taraflarınca teslim alındığını ikrar ettiğini, ancak daha önce parça parça gönderilen kat planlarında 1+1 bulunmamasına karşın projede 56 tane 1+1 ofis ve dairenin bulunduğu, bu dairelerin 2+1, 3+1, 4+1 dairelere dönüştürülmesini isteyerek, projenin tamamının yüksek maliyetli malzeme ve ürünlerle yapıldığını bu sebeple daha ekonomik malzeme kullanılmasını, alternatif cephe kaplama ürünlerinin kullanılmasını, konferans salonunun projeden çıkarılmasını, ihtarnamenin tebliğ tarihi itibariyle bir haftalık süre içerisinde eksikliklerin giderilmesini, ayrıntılı şekilde bilgilendirilmeyi istediğini ihtar ettiğini

Bunun üzerine davalıya Bakırköy ... Noterliği 01/10/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verildiğini,buna karşılık davalının Ankara ... Noterliği 15/10/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verdiğini, proje kapsamında 25 adet 1+1 ofis ve daire hususunda onaylarının olmadığını, konferans salonu kapasitesi hususunda yapılacak değişikliğin veyahut konferans salonunun kaldırılması için ek ücret talep edilmesinin edimleri yerine getirmediğinden temerrüde sebep olacağını, yapılacak değişiklikler açısından ek süre verilmesinin gereksiz olduğunu ve sayılan sebeplerle sözleşmeden dönme haklarını kullandıklarını bildirdiğini

Davalıya Bakırköy ... Noterliği 26/10/2021 tar,h ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verilerek Ankara ... Noterliği 15/10/2021 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile belirtilen tüm hususların dayanaktan yoksun ve iyi niyetli olmadığı, sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmek adına zemin oluşturulmaya çalışıldığının belirtildiğini,

İhtarnamelerde de açıkça görüleceği üzere defalarca davalının işin gecikmesine sebep olduğunu, kendilerine gerekli bilgi ve belgeleri vermedikleri sürece projenin teslimini gerçekleştiremeyeceklerini ihtar ettiğini, söz konusu durumda 24/11/2020 tarihinde imzalanan Proje Yapım Sözleşmesinde belirtilen teslim günlerinde projenin teslim edilememe sebebinin davalının gerekli bilgi ve belgelerinin müvekkiline teslim etmemesi olduğunu,

Somut olayda müvekkilin ihtar sürecinin en başından itibaren eksik belge ve bilgilerin giderilmesini talep ettiğini, buna rağmen davalı tarafça eksikliklerin giderilmediğini, bununla birlikte parça parça gönderilerek ve davalının da bu hususu ikrar etmiş olduğu üzere tüm sürecin davalının onayı alınarak yürütüldüğünü, ancak davalının onayı alınan konferans salonunda hiçbir değişiklik yapılmamasına rağmen kapasite değişikliği isteyen davalıya bu değişikliğin tadilat projesi olacağının ve ücreti karşılığında yapılacağının bildirildiğini, yine davalı tarafça talep edilen değişikliklerin bir haftada yapılmasının mümkün olmadığını,

projenin esaslı niteliklerinin değiştirilmesi için 7 günlük sürenin iyiniyetle verilmediğinin açık olduğunu, 24/11/2020 tarihinde imzalanan Proje Yapım Sözleşmesi uyarınca davalıdan bakiye alacakları olan;

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik; 300.000,00 TL nakit alacağın şimdilik 20.000 TL lik kısmının sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine,

500.000,00TL bedelli 01.08.2022 vadeli çekin davalı tarafından düzenlenip müvekkiline verilmesine,

Bu talep kabul edilmez veya dava sürecinde çekin vadesi geçer ise 500.000,00TL nin 01.08.2022 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine,

sözleşme bedelinin %18 tutarında ki 268.280,00 TL KDV bedelinin şimdilik 20.000-TL lik kısmının sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 03/07/2024 tarihli artırım dilekçesinde özetle:

20.000-TL olarak talep etmiş oldukları KDV alacaklarını 179.660,00-TL arttırdıklarını, bu durumda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile toplamda 199.660,00-TL olan KDV alacak bedelinin, sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

ayrıca dava dilekçesinde terditli olarak talep etmiş oldukları 500.000-TL bedelli 01.08.2022 vadeli çekin taraflarına teslim edilmeyen ve çekin vadesi de geçtiği için dava dilekçesinde terditli olarak talep edilen 500.000 TL nin 01.08.2022 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile

yine dava dilekçesinde talep edilen 20.000 TL alacağın sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; Müvekkili ile Davacı (mimar) arasında Kastamonu İli, Merkez İlçesi, Mehmet Akif Ersoy Mahallesi ... ada, ... parsel sayılı yerde ticaret + konut işlevli bir yapının projelerinin hazırlanması konusunda 24.11.2020 tarihli Proje Yapım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 3’üncü maddesinde mimarın yapacağı işlerin sıralandığını,

Sözleşmenin 6’ncı maddesinde ödemelerin ne şekilde yapılacağının belirlendiğini, Davacının sözleşme kapsamında yüklendiği işleri yapmadığını, işin sadece proje hazırlama işi olmadığını yapı ruhsatı alınmasının sağlanmasının da sözleşmeye göre işin bir parçası olduğunu, davacının mimari konsept projeyi 45 gün içinde hazırlayarak müvekkiline teslim etmediğini, müvekkiline bazen pdf bazen de jpeg düzeninde dosyalar gönderildiğini ve bunların konsept proje hazırlanması işverenin onayının alınması sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını,

sözleşmede mimari konsept projenin belediyeden onaylandıktan sonra 100.000,00 TL’lik ödeme yapılacağının belirtilmiş olduğunu ve bunun Davacının konsept projeyi belediyeden onaylatmak sorumluluğu olduğunu gösterdiğini, Davacının mimari ve mühendislik projelerini 75 günlük süre içinde belediyeye vererek ruhsat başvurusunda bulunmadığını, sözleşmenin imzalanmasından 150 gün sonra uygulama projelerini müvekkiline teslim etmediğini, müvekkilinin sözleşme kapsamında ödeme edimlerini yerine getirdiğini ancak Davacının sözleşme kapsamında henüz hak etmediği ödemeleri yapmadığını,

müvekkilinin zemin etüdünün yaptırılması için bir firmayla anlaştığını ancak ilgili firmanın mimari projede belirtilen kotlarla arazideki kotların uymaması nedeniyle zemin etüdünü 3 kez yenilemek zorunda kaldığını, Davacı (mimar) tarafından 13.08.2021 tarihinde mimari ve mühendislik projelerinin teslim edildiğini ancak projelerin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmamış olması nedeniyle müvekkili tarafından kabul edilmediğini, müvekkilinin projeleri davacıdan istemesi üzerine davacının ruhsat başvurusu yapıldıktan sonra ödenecek bedeli, ruhsat başvurusunun kabul edilmesinden sonra yapılacak ödemeyi,

2021 Mayıs ayında yapılacak ödemeyi ve 24.08.2021 tarihinde teslim edilecek çeki talep ettiğini aksi takdirde projeyi teslim etmeyeceğini bildirdiğini, müvekkilinin projelerin tamamlanmasından sonra ödemelerinin yapılacağını bildirmesi üzerine Davacının 01.07.2021 ve 13.07.2021 tarihli ihtarnameleri gönderdiğini, müvekkilinin projelerin sözleşmeye uygun olmaması nedeniyle düzeltilmesini talep ettiğini ancak Davacının bunun reddettiğini, sonuçta müvekkilinin sözleşmeden dönme hakkını kullandığını beyanla asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVA

DAVA /Davalı-Karşı Davacı vekili karşı dava dilekçesinde özetle;

Müvekkilinin sözleşmeyi ayakta tutmak için uğraştığını ancak;

Projedeki kotlar ve çekme mesafelerinin Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine aykırı olması, Projedeki galeri boşlukları-asma katların, ticari birimlerin altına konut yapılmasının Yönetmeliğe aykırı olması, gömülü bodrumlarda parsel sınırına en fazla 3 m yaklaşılabilir hükmüne uyulmadığını, Yönetmelikte farklı kullanımlar için farklı merdiven evleri düzenlenmelidir hükmüne uyulmadığını

Yalı daireleri olarak isimlendirilen bağımsız bölümlerin arsanın tabi zemini hafredilerek açığa çıkarılmış olması ve arka bahçede yapılan dolguların, yangın merdivenlerinin dengelenmiş merdiven olarak yapılmasının, her bağımsız bölüm için duman bacası yapılmamış olmasının, koridorun 1,20 yerine 1,10 olarak çizilmesinin, çatı katı ile ilişkilendirilen konutlarda yatak odası yerine yatak nişi olarak gösterilmesinin, 3’den fazla odalı konutlarda banyo ve tuvaletin beraber düzenlenmemesi gerekmesine rağmen bodrum katlarda buna uyulmamasının, ilgili idarenin asansör ölçülerine uyulmamasının Yönetmeliğe uygun olmadığını, beyanla, karşı davanın kabulüyle;

- sözleşmeden dönülmesi nedeniyle müvekkilinin sözleşme bedeli kapsamında karşı tarafa ödemiş olduğu 690.000-TL’nin, ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte karşı davalı tarafından müvekkiline ödenmesi,sözleşmeden dönülmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı ve uğrayacağı zararlara müteallik olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 72.761-TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte karşı davalı tarafından müvekkiline ödenmesine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava 24/11/2020 tarihli Proje Yapım Sözleşmesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere; 300.000,00 TL nakit alacaktan şimdilik 20.000 TL, sözleşme bedelinin %18 i olan 268.280,00 TL KDV bedelinin şimdilik 20.000 TL sinin Sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile 500.000,00 TL nin 01.08.2022 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili,

Karşı dava; 24/11/2020 tarihli Proje Yapım Sözleşmesinden BK 125 gereğince dönülmekle 690.000 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle, sözleşmeden dönme nedeniyle karşı davacının uğradığı zarar için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 72.761.00 TL nin ödeme tarihlerinden itibaren ticari avans faiziyle karşı davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, taraf tanıkları dinlenmiştir. Davacı ve karşı davada tarafların iddiaları ile savunmalarının değerlendirilmesi,yüklenicinin yaptığı işin sözleşme koşullarına uygun olup olmadığı, kabul edilebilir olup olmadığı, işin ne kadarının tamamlandığı, yükleniciye sözleşmeden dönmede kusur yüklenip yüklenemeyeceği, İş sahibinin sözleşmeden dönmesinin haklı olup olmadığı, sözleşmeden dönmede iş sahibine kusur yüklenip yüklenemeyeceği, alacak miktarının, tazminatın belirlenmesi bakımından bilirkişiler Yüksek Mimar ..., Yüksek Mimar ..., İnşaat Mühendisi ...ve YMM ...'tan oluşan bilirkişi heyetinden kök rapor, 1.ek rapor ve 2. ek rapor alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre

Taraflar Arasında İmzalanan 24.11.2020 tarihli “Proje Yapım Sözleşmesi” nde “Yapılacak İşler” başlığı altında

“3.1. MİMARİ PROJE

3.1.1. Mimari konsept proje İşveren onayı alındıktan sona projeye devam edilecektir

3.1.2. Mimari kesin proje Statik, Elektrik, Mekanik Mühendislik projelerinin başlayabilmesi için hazırlanacaktır.

3.1.3. Mimari ruhsat projesi İlgili belediyeden ruhsat alınabilmesi için hazırlanacaktır. Ruhsat alımı için düzenlenecek proje imar mevzuatına uygun olmakla birlikte, mimar tarafından düzenlenecek uygulama projesine altlık oluşturacak mahal zenginliği olanaklarına sahip olacaktır.

3.1.4 Mimari uygulama projesi Belediye ruhsat projelerine uygun olmakla birlikte imar mevzuatı kapsamında sağlanan kazançların ve uygulamaya yönelik detay çizimlerin plan kesit ve cephelerden oluşan mimari projeler hazırlanacaktır.

3.1.5. DetaylarBinaları tüm özellikleriyle anlatacak 1/20 ölçekli sistem kesitlerinin, tüm merdiven ve sulu mahallerinin (WC, mutfak, büfe, abdest alanları, vb.) parsel-bina çevre duvarlarının, plan kesit ve görünüşlerinin hazırlanması

3.1.6. Binaların bitmiş hallerini gösteren realist fotoğraflarının 3D-render olarak yeterli sayıda yüksek çözünürlükte hazırlanması.

3.1.7. Statik, Elektrik, Mekanik projelerinin başlangıçtan bitimine kadar ekip şefi olarak koordinasyonun sağlanması, tüm tamamlanan projenin superpose edilerek mimari projeye tam uygunluğunun kontrol edilerek teslim edilmesi.

3.1.8. İnşaat şantiye sürecinde taşeronların mimari projeye uygun hazırlayacakları 1/1 - 1/2 - 1/5 - 1/10 nokta detaylarının kontrolü ve onayı. (Kontrol ve onay mimari ofiste İstanbul'da yapılır)

3.2. STATIK PROJE:

İlgili belediyeden yapının ruhsat alınması için gereken statik proje, mimari projeye uygun ilgili yönetmelikler ve ilgili belediyenin istekleri doğrultusunda hazırlanacaktır.

3.3. MEKANIK PROJE:

İlgili belediyeden yapının ruhsat alınması için gereken mekanik proje, mimari projeye uygun ilgili yönetmelikler ve ilgili belediyenin istekleri doğrultusunda hazırlanacaktır.

3.4. ELEKTRİK PROJE:

İlgili belediyeden yapının ruhsat alınması için gereken elektrik proje, mimari projeye uygun ilgili yönetmelikler ve ilgili belediyenin istekleri doğrultusunda hazırlanacaktır.

3.5. YANGIN TAHLİYE PROJESİ:

Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.

3.6. ASANSÖR PROJESİ:

Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.

3.7. AKUSTİK PROJE:

Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.

3.8. ENERJİ KİMLİK BELGESİ:

Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.”

“Teslim ve Onay Süreci”

4.1“Mimar belediye ruhsat projelerini (mimari, statik, elektrik, mekanik), idarenin isteyeceği sayıda ozalit olarak hazırlayacak ve ilgili belediyeden yapı ruhsatı alımını sağlayacaktır. Mimar diğer tüm projeleri İşverene CD olarak teslim edecektir.”

“Özel Şartlar”

“5.1. İşveren, mimar tarafından tam ve mükemmel hazırlanan ruhsat projesinin belediye onay sürecini takip edecek ve sonuçlandıracaktır. Bu sürede belediye tarafından istenecek proje üzerindeki değişiklikleri, mimar aksatmadan yapmakla yükümlüdür ve bu hizmet için ayrıca bir ücret talep etmeyecektir.

5.2. İşveren, mimarın proje yapımı için ihtiyaç duyacağı tüm belgeleri, bilgileri zamanında vermekle yükümlüdür.

5.3. İşveren ruhsat almış veya ruhsat sürecinde daha önce onay verdiği mimari projeler üzerinde tadilat isteyebilir, işveren, bu hizmetin bedelini ayrıca ödemekle yükümlüdür

5.4. Mimar şantiye sürecinde işverenin proje imalatıyla ilgili sorularını cevaplandıracaktır. Bu sorulan işveren ya mail ortamında ya da İstanbul’daki mimarın ofisinde şantiye sorumluları ve ilgili taşeronlarla birlikte sorabilecektir. Mimar; fazla zaman gerektirmeyen, proje üzerinden soru cevap olarak sunulacak bu hizmet içinişverenden ayrıca bir ücret talep etmeyecektir.

5.5. İşveren mimardan, proje sorumlu müellifi olarak iskân aşamasına kadar yapı denetim ofisiyle koordineli olarak çalışarak mahallinde tüm imalatın uygunluğunu gerekli aşamalarda denetlemesini isteyebilir. İskân safhasına kadar maksimum 5 defa olmak üzere, işveren tarafından böyle bir talep geldiğinde mimar en fazla 1 hafta içerisinde şantiyeyi ziyaret ederek gerekli incelemelerde bulunup imalatın uygunluğunu onaylayacak veya yönlendirmelerde bulunacaktır. Mimar, mahallinde yapacağı bu incelemeler için işverenden sadece konaklama ve yolculuk masraflarını talep edecektir. Ayrıca başka bir hizmet bedeli istemeyecektir.”

“Sözleşme Ücreti, Süre ve Ödemeler”

6.1“Sözleşme kapsamında tanımlanan mimarın yapmakla yükümlü olduğu projeler ve diğer hizmetler için işveren mimara 1.490.000 TL (birmilyondörtyüzdoksanbin Türk Lirası) bedel ödeyecektir. Proje süreci sözleşme tarihinden itibaren 150 gündür.Mimar bu süreçte:

-İlk 45 günde konsept projeyi tamamlayacak ve işveren onayını alacaktır.

-Sözleşme tarihinden 75 gün sonra belediyeye ruhsat alımı için tüm projeler teslim edilecektir.

-Sözleşme tarihinden 150 gün sonra tüm uygulama projeleri teslim edilerek sözleşme kapsamındaki işlerini mimar tamamlayacaktır.İşveren sözleşme ücretini mimara aşağıdaki gibi ödeyecektir.

-Sözleşme tarihinde nakit olarak 100.000,00 TL

-Konsept projeler belediyeden onaylandığı tarihte nakit olarak 100.000,00 TL

-Ruhsat projeleri komple belediyeye verildiğinde nakit olarak 100.000,00 TL

-Ayrıca Haziran 2021 tarihinden başlayarak her ayın 15'inde tahsil edilecek 35.000,00 TL bedelli 14 (ondört) adet işverene ait çekler toplamı 490.000,00 TL

-Ruhsat projeleri onaylandığı tarihte nakit olarak 100.000,00 TL

-Mayıs 2021 tarihinde nakit olarak 100.000,00 TL

-Ağustos 2022 tarihli bir adet çek 500.000,00 TL(İşverene ait veya işveren cirolu bu çek sözleşme tarihinden en geç 10 ay içinde mimara verilecektir.)Sözleşme ücretinin toplamı 1.490.000,00 TLSözleşme ücretine KDV dahil değildir.İşveren fatura KDV bedelini, KDV ödeme tarihinden 1 (bir) hafta öncesine ait çek ile ödeyecektir.”

Hükümleri kabul edilmiştir.Taraflar arasında imzalanan 24.11.2021 tarihli “Proje Yapım Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin “Sözleşme Ücreti, Süre ve Ödemeler” başlıklı 6’ncı maddesinde yapılacak işlerin tamamlanma oranına göre bir ödeme tanımlaması yapılmadığı görülmektedir.

Bu nedenle işin ne kadarının tamamlandığının hesaplanabilmesi için mimarlar odası tarafından belirlenen hizmet oranları ile mimari proje ile mühendislik projelerinin teknik açıdan kabul gören oransal ağırlıkları üzerinden bir hesaplama yapılacaktır. Buna göre mimari proje işinin tamamı tüm proje işinin %55’i, mühendislik projelerinin her biri de tüm işin %15’i olarak alınacaktır.

Mimarlar Odası tarafından iş aşamaları oranlara ayrılarak değerlendirilmektedir. (bilirkişi raporu sayfa 16,şekil 21)Bu değerlendirmeler üzerinden, sözleşme ile davacı mimar tarafından üstlenilen işlerin gerçekleştirilme miktarları;

3.1.1. Mimari konsept proje; İşveren onayı alındıktan sona projeye devam edilecektir. Davacı (mimar) tarafından bir konsept proje geliştirildiği, bu konsept projenin işin büyüklüğü ve ticari bir yatırım olması nedeniyle daire sayılarının maksimize edilmesi, daire yüzölçümlerinin ayarlanması vb. nedenlerle süreç içerisinde değişikliğe uğradığı, genel olarak biten kısımlara ilişkin Davacının (mimar) eposta ile dosya gönderimi yaparak onay istediği, sonuç olarak 30.01.2021 tarihinde konsept projenin tamamlanarak Davalıya (yüklenici) teslim edildiği. Bu haliyle,Davacının (mimar) %55’lik mimarlık işinin %20’sini yani tüm işin %11’ini tamamladığı anlaşılmıştır

3.1.2. Mimari kesin proje. Mimari kesin proje, Statik, Elektrik, Mekanik Mühendislik projelerinin başlayabilmesi için hazırlanacaktır.Tarafların müşterek imzaladıkları sözleşmeye göre kesin proje hazırlanacağının kararlaştırılmış olmasına rağmen Dava dosyasına bu şekilde ayrı bir kesin proje sunulmamıştır.

Ancak sözleşmenin 3.1.2 maddesinde belirtildiği üzere kesin proje olmadan mühendislik projelerinin yapılamayacağı, süreç devam ederken mimar ruhsat projesini belirli bir aşamaya getirdiğinde bu projeyi ilgili mühendislere,göndererek mühendislik ruhsat projelerinin tamamlanmasını sağlamaktadır.

Bu haliyle dava dosyasına sunulmuş ayrı bir kesin proje bulunmamakla birlikte, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili maddesinde belirtilen kesin projenin amacı olan mühendislik projelerinin yapılmış olduğu, bu nedenle kesin proje çizilmesi işinin de yapılmış sayılacağı, öte yandan yukarıda anılan mimarlar odasının benimsediği iş aşamalarına göre ruhsat projesinin bir mimari proje aşaması olarak tanımlanmadığı, Türkiye’deki pratik mimarlık ortamında ruhsat alınmak için belediyelere sunulan projelerin kesin proje tekniğinde çizilmiş bir proje olduğu sabittir.

3.1.3. Mimari ruhsat projesi; Mimari ruhsat projesi ilgili belediyeden ruhsat alınabilmesi için hazırlanacaktır. Ruhsat alımı için düzenlenecek proje imar mevzuatına uygun olmakla birlikte, mimar tarafından düzenlenecek uygulama projesine altlık oluşturacak mahal zenginliği olanaklarına sahip olacaktır. Mimari ruhsat projesinin Davacı (mimar) tarafından tamamlanarak 13.08.2021 tarihinde teslim edildiği anlaşılmıştır. Bir önceki parağrafta açıklandığı üzere söz konusu ruhsat projesinin kesin proje tekniğinde çizilmiş olduğu, bu haliyle, Davacının (mimar) %55’lik mimarlık işinin %20’sini yani tüm işin %11’ini tamamladığı anlaşılmıştır.

3.1.4 Mimari uygulama projesi;Belediye ruhsat projelerine uygun olmakla birlikte imar mevzuatı kapsamında sağlanan kazançların ve uygulamaya yönelik detay çizimlerin plan kesit ve cephelerden oluşan mimari projeler hazırlanacaktır.Dava dosyasına sunulmuş bir uygulama projesi yoktur.

3.1.5. Detaylar; Binaları tüm özellikleriyle anlatacak 1/20 ölçekli sistem kesitlerinin, tüm merdiven ve sulu mahallerin (WC, mutfak, büfe, abdest alanları, vb.) parsel-bina çevre duvarlarının, plan kesit ve görünüşlerinin hazırlanmasını gösterir detaylara ilişkin dosyaya sunulu belge yoktur.

3.1.6. Binaların bitmiş hallerini gösteren realist fotoğraflarının 3D-render olarak yeterli sayıda yüksek çözünürlükte hazırlanması; binaların bitmiş haline ilişkin realist fotoğrafların, 3D-render olarak 22.05.2021 tarihinde Davalı (yükleniciye) teslim edildiği dosyaya sunulu belgelerden belirlenmiştir.

3.1.7. Statik, Elektrik, Mekanik projelerinin başlangıçtan bitimine kadar ekip şefi olarak koordinasyonun sağlanması, tüm tamamlanan projenin superpose edilerek mimari projeye tam uygunluğunun kontrol edilerek teslim edilmesi aşaması; Mühendislik ruhsat projelerinin Davacı (mimar) tarafından hazırlattırılarak teslim edildiği sabit olmakla, tamamlanan projenin superpose edilme işinin de yapıldığı anlaşılmıştır.

3.1.8. İnşaat şantiye sürecinde taşeronların mimari projeye uygun hazırlayacakları 1/1 - 1/2 - 1/5 - 1/10 nokta detaylarının kontrolü ve onayı aşaması; (Kontrol ve onay mimari ofiste İstanbul'da yapılır) Şantiye sürecinin Dava tarihi itibariyle henüz başlamamış olması nedeniyle bu işin yapılmamış olduğu belirlenmiştir.

3.2. Statık proje;İlgili belediyeden yapının ruhsat alınması için gereken statik proje, mimari projeye uygun ilgili yönetmelikler ve ilgili belediyenin istekleri doğrultusunda hazırlanacaktır.Statik ruhsat projesinin Davacı (mimar) tarafından tamamlanarak 13.08.2021 tarihinde teslim edildiği belgelenmiş olup bu iş aşamasıyla Davacının (mimar) tüm işin %15’ini yaptığı anlaşılmıştır.

3.3. Mekanık proje:İlgili belediyeden yapının ruhsat alınması için gereken mekanik proje, mimari projeye uygun ilgili yönetmelikler ve ilgili belediyenin istekleri doğrultusunda hazırlanacaktır.Makanik ruhsat projesinin Davacı (mimar) tarafından tamamlanarak 13.08.2021 tarihinde teslim edildiği, bu iş aşamasıyla Davacının (mimar) tüm işin %15’ini yaptığı anlaşılmıştır.

3.4. Elektrik proje:İlgili belediyeden yapının ruhsat alınması için gereken elektrik proje, mimari projeye uygun ilgili yönetmelikler ve ilgili belediyenin istekleri doğrultusunda hazırlanacaktır.Elektrik ruhsat projesinin Davacı (mimar) tarafından tamamlanarak 13.08.2021 tarihinde teslim edildiği,bu iş aşamasıyla Davacının (mimar) tüm işin %15’ini yaptığı anlaşılmıştır.

3.5. Yangın tahliye projesi:Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.Dava tarihi itibariyle ruhsat başvurusu yapılmadığından işin yapılmadığı anlaşılmıştır.

3.6. Asansör projesi:Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır. ruhsat başvurusu yapılmadığından işin yapılmadığı anlaşılmıştır.

3.7. Akustik proje:Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.Dava tarihi itibariyle ruhsat başvurusu yapılmadığından işin yapılmadığı anlaşılmıştır.

3.8. Enerji kimlik belgesi:Belediyeden ruhsat aşamasında istenmesi durumunda hazırlanacaktır.Dava tarihi itibariyle ruhsat başvurusu yapılmadığından işin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak Davacının (mimar) taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca yapması gereken işlerin %11 + %11 + %15 + %15 + %15 = %67’sini yapmış olduğu, Tarafların sözleşmeden dönülmesinde kusurlarının bulunup bulunmadığı değerlendirildiğinde.

“Sözleşmenin Ücreti, Süre ve Ödemeler” başlıklı 6’ncı maddede çeşitli aşamalar ve aşamalara ilişkin 45 gün, 75 gün ve toplamda da 150 gün süre belirlenmiş olsa da tarafların her ikisinin de bu sürelere riayet etmediği, Davalının (yüklenici) revizyon taleplerinde bulunduğu, Davacının (mimar) bu taleplere cevap verecek çalışmalar yaptığı, arazi yapısı nedeniyle ve binadaki daire sayılarının ve tiplerinin revize edilmesi nedeniyle blokların zemine oturan kotlarının uzunca bir süre netleştirilemediği,

bu konuda tarafların müştereken çalıştığı (davacı (mimar) güncelleme yapmakta Davalı (yüklenici) öneriler yapmaktadır), bu haliyle zemin etüdünün tarafların müştereken yaptıkları çalışmalar sonucunda 3 sefer yapıldığı ve tarafların bu süreçte son zemin etüdü tarihi olan 23.06.2021 tarihine kadar sürecin gecikmesiyle ilgili bir ihtarda bulunmadığı, bir başka değişle taraflar arasında imzalanan 24.11.2020 tarihli sözleşmede belirlenen 150 gün sürenin 24.05.2021 tarihinde dolmasına rağmen tarafların birbirlerine gecikmeye ilişkin resmi veya eposta yazışması şeklinde bir ihtarda bulunmadığı,

bu şekilde tarafların müşterek kabulüyle sarktığı değerlendirilen sürecin, ödemelerin de sarkmasına neden olduğu, sonuç olarak sözleşmeye tarafların müşterek ve eşit kusurlu olarak uymadıkları sabit bulunmuştur.

İki tarafın da sözleşmede belirlenen son tarih olan 24.05.2021 tarihinden ilk ihtarnamenin yapıldığı 13.07.2021 tarihine kadar hiçbir uyarının yapılmadığı,Davacının (mimar) yaptığı işlerin toplam işin %67’si olduğu ve tarafların tüm iş için 1.490.000,00 TL’lik bir bedel üzerinde anlaştığı, Davacının (mimar) yaptığı işlerin bedelinin

1.490.000,00 TL x %67 = 998.300,00 TL olacağı belirlenmiştir.

Tarafların her ikisinin de (Dava, Cevap/Karşı Dava dilekçelerindeki) beyanları ile sabit olduğu üzere Davalı (yüklenici) tarafından Davacıya (mimar) 690.000,00 TL ödeme yapıldığı konusunda aralarında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Bu durumda; 998.300,00 TL – 690.000,00 TL = 308.300,00 TL

Davacı mimar ın davalı yükleniciden 308.300,00 TL talep edebileceği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 03/07/2024 tarihli artırım dilekçesinde;

20.000-TL olarak talep etmiş oldukları KDV alacaklarını 179.660,00-TL arttırarak, toplamda 199.660,00-TL olan KDV alacak bedelini istediklerini,Müvekkiline teslim edilmesi öngörülen 500.000-TL bedelli 01.08.2022 vadeli çekin vadesi geçtiğinden, 500.000 TL nin 01.08.2022 tarihinden işleyecek ticari avans faizi ile ödenmesini,Yine dava dilekçesinde talep edilen 20.000 TL alacağın sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Alınan 1. Ek rapor ve 2. Ek raporda; KDV’nin Davalı/Karşı Davacı tarafından Davacı/Karşı Davalıya ödenmesi gerektiği Davacının (mimar) yaptığı işlerin bedeli

1.490.000,00

TL x %67 = 998.300,00 TL olduğundan

KDV bu bedelin %20 si olan 998.300,00 x %20 =199.660,00 TL olarak hesaplanacaktır.

Mahkememizce Asıl davada ; 24/11/2020 tarihli Proje Yapım Sözleşmesi nedeniyle; 199.660.00 TL KDV bedelinin sözleşmeden dönme tarihi olan 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine

Davacının yaptığı iş için ödenmeyen 308.300,00 TL alacaktan, dava dilekçesinde istenen 20.000 TL nin 15.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine

Bakiye kalan 288.300.00 TL nin çekin ödeme tarihi 01.08.2022 (iş bedeli olarak çek ile ödeneceği kararlaştırılan 500.000,00 TL) tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Karşı davacı işveren TBK 125 md gereğince davacı/karşı davalı mimar ın yapacağı işi zamanında ifa etmemesi sonucu sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın tazminini istemiştir. Ancak yukarıda açıklandığı üzere sözleşmenin tamamlanamamasında taraflar müşterek ve eşit kusurludur.Sözleşmeden dönmede karşı davacı haklı bulunmamıştır.Ayrıca karşı davacı hükümsüz kalma/sözleşmeden dönme nedeniyle uğradığı zararı ispat eder maddi olguları ibraz edememiştir.Bu nedenle TBK md 125 gereğince istediği zarar tazminatı istemi ispatlanamadığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır