İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/846 K.2024/666

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde kaza tarihinde geçerli olmak üzere ... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, davalı adına kayıtlı sigortalı ... plakalı aracın 06/10/2019 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresinde iken, ... ayrımına geldiği esnada alkolünde etkisiyle aracın direksiyon hakimiyetini tamamen kaybetmesi sonucu maddi ölümlü / yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın hemen akabinde dava dışı sürücü ...

Üniversitesi Hastanesine kaldırıldığını burada yapılan alkol ölçümünde 1,49 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kaza sebebiyle sigortalı araç sürücüsü hakkında .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ceza davasının görüldüğü, kaza neticesinde ... ve ...'ün vefat ettiğini, ...'ün ise yaralandığını, ... varislerinden eşi ... destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurduğunu, Komisyon 28/01/2020 tarih 2020.E....

K-2020/... karar sayılı uyuşmazlık hakem heyeti kararı uyarınca müvekkil şirketin 211.874,00-TL tazminat ödemesine hükmedildiğini, işbu karar .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, müvekkil şirketçe ... için destekten yoksun kalma tazminatının ödendiğini, akabinde ...'in anne ve babası ... ve ... vekili Av.... tarafından müvekkil şirkete başvuru yapıldığını, başvuru sonucunda ilgili vekile 125.788,57-TL ödeme yapıldığını, kaza sebebiyle vefat eden ...'ün varislerinden annesi ... ve babası ... destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle 28/01/2022 tarih... sayılı dosya ile Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğunu yargılama sırasında alınan ek bilirkişi raporunda annesi için 152.473,75-TL babası için 128.363,54-TL tazminat ödenmesi üzerine kanaate varıldığını,

müvekkil şirket ile ... ve ... vekili Av.... arasında 29/05/2020 tarihli protokol yapıldığını, müvekkil şirket toplam 257.955,00-TL ödeme yaptığını, yine meydana gelen kazada ... yaralanmış olup %9 oranında sürekli sakatlığa maruz kaldığını, vekili Av.... tarafından müvekkil şirkete yapılan başvuru neticesinde 63.565,80-TL müvekkil şirket tarafından 22/12/2020 tarihinde ödendiğini, poliçe genel şartlarının B.4 maddesi gereğince müvekkil sigorta şirketi uğranılan zararı davalı taraftan rücu edebileceğini, sigortalı / davalı borçludan rücu yazısı ile talepte bulunulmuş ise de ilgili şirket tarafından müvekkile herhangi bir ödeme yapılmadığını,

bu kapsamda davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe girişildiğini, ancak davalı tarafça yapılan borca ve takibe haksız ve mesnetsiz itirazlar üzerine takip dosyasının durduğunu, açıklanan işbu sebeplerle ilgili davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine borç miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen sürücü ile müvekkil şirket arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, davanın eksik husumet sebebiyle dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkil şirketin sürücünün hizmet ilişkisinin gerekli dışına çıkarak gerçekleştirdiği iddia edilen kazada sorumluluğu bulunmadığını, sürücünün alkollü olduğu iddiasının asılsız olduğunu, sürücünün kusurlu davranışı ile meydana gelen kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, gerek kazalı gerekse de müteveffalar kaza sonucu meydana gelen zarar yönünden müterafik kusurlu olduklarını,

kazaya karışan sürücü ile müteveffalar ve kazalı arasında hatır taşımacılığı söz konusu olduğunu, müvekkil şirketin ise bu eşhastan yalnızca sürücüyle bir hukuki ilişkisinin mevcut olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatının müvekkil şirketten rücu edilemeyeceğini, açıklanan işbu sebeplerle huzurdaki davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.

DELİLLER

Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada. Poliçe, Hasar Ekspertiz Raporu, Tazminat Makbuzu, .... İcra Müdürlüğü’nün ... E E.sayılı dosyası, ... poliçe nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Kaza Tespit Tutanağı, ... Üniversite Hastanesinden alınan Alkol Raporu, .... Ağır Ceza ... E. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu, Sigorta Tahkim Komisyonu 2020.E. ...

K-2020/... karar sayılı Kararı, ... adına yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, Ali - ... ile ilgili aktüer raporu, Ali - ... için yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, Sigorta Tahkim Komisyonuna... sayılı dosya kapsamında alınmış olan ek bilirkişi raporu, ... ve ... vekili ... ile müvekkil arasındaki İbraname, ... ve ... için yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, ...'e ait ... Üniversitesi Adli Tıp Raporu, ...

Aktüer Raporu, ... için yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, Rücu Mektupları, Arabuluculuk son oturum tutanağı, Trafik Sigortası Genel Şartları, Müvekkili şirket nezdindeki nolu ... hasar dosyaları, .... İcra Müdürlüğü’nün ... E E.sayılı dosyası kapsamı, bilirkişi incelemesi, keşif, her türlü yasal delile dayanmışlardır.

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Tekstil İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi borçlu ... olduğu, 594.674,18 TL asıl alacak, 39.150,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 633.824,92 TL alacak için 07/05/2021 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 04/07/2023 havale tarihli raporlarında: ''...a) Dava dışı sürücü ...’ın %100 (YÜZDE YÜZ) oranında tam kusurlu bulunduğu,

b) Müteveffa yolcu ...’ün kusursuz olduğu,

c) Müteveffa yolcu ...’ in kusursuz olduğu,

d) ...’nın kusursuz olduğu,

e) ...’ın kusursuz olduğu,

f) ...’ün kusursuz olduğu,

g) ve ...’nın kusursuz olduğu,

h) Davacının rücuen asıl alacağının talep ile bağlı kalınarak 594.674,18 TL olduğu,

i) Dava dışı hak sahibi ...’e yapılan ödemenin makbuzunun dosyada mevcut olmadığı; bu nedenle hak sahibi ...’e yapılan ödemenin tarihinin görülemediği; bununla birlikte; .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasının veya suretinin dava dosyası ekinde olmaması hasebiyle davacının asıl alacağına ilişkin talep edebileceği faiz tutarının hesaplanabilmesinin mümkün olamadığı..."

Bilirkişi heyetinin 22/02/2024 tarihli ek raporunda özetle; "...

A – Dava dışı sürücü ...’ın alkol almamış olması veya alkol almış ise alkolün kazanın oluşmasında “münhasıran etkisinin” bulunmaması durumunda ;

a) Dava dışı sürücü ...’ın %100 (YÜZDE YÜZ) oranında tam kusurlu bulunduğu,

b) Müteveffa yolcu ...’ün kusursuz olduğu,

c) Müteveffa yolcu ...’ in kusursuz olduğu,

d) ...’nın kusursuz olduğu,

e) ...’ın kusursuz olduğu,

f) ...’ün kusursuz olduğu,

g) ve ...’nın kusursuz olduğu,

B - Dava dışı sürücü ...’ın alkol almış olması ve almış olduğu alkolün kazanın oluşmasında “münhasıran etkili”olması durumunda;

a) Dava dışı sürücü ...’ın kazanın oluşmasında %100 (YÜZDE YÜZ) oranında tam kusurlu bulunduğu, ancak yolcuların ölüm veya yaralanmalarında %87,5 (YÜZDE EKSEN YEDİ BUÇUK) veya 7/8 oranında birinci derecede kusurlu davrandığı,

b) Müteveffa yolcu ...’ün kendi haline karşı gelmek üzere %12,5 (YÜZDE ON İKİ BUÇUK) veya 1/8’er oranında ikinci derecede kusurlu bulunduğu,

c) Müteveffa yolcu ...’in

d) ...’nın kendi haline karşı gelmek üzere %12,5 (YÜZDE ON İKİ BUÇUK) veya 1/8’er oranında ikinci derecede kusurlu bulunduğu ,

e) ...’ın kendi haline karşı gelmek üzere %12,5 (YÜZDE ON İKİ BUÇUK) veya 1/8’er oranında ikinci derecede kusurlu bulunduğu,

f) ...’ün kendi haline karşı gelmek üzere %12,5 (YÜZDE ON İKİ BUÇUK) veya 1/8’er oranında ikinci derecede kusurlu bulunduğu ,

g) ...’nın kendi haline karşı gelmek üzere %12,5 (YÜZDE ON İKİ BUÇUK) veya 1/8’er oranında ikinci derecede kusurlu bulunduğu;

C - Davacının rücuen alacağı yönünden;

a) Somut olayda alkolün münhasıran etkisinin bulunmadığı durumda; davacının talep edebileceği rücuen alacağının bulunmadığı,

b) Somut olayda alkolün münhasıran etkisinin bulunduğu durumda; davacının rücuen asıl alacağının talep ile bağlı kalınarak 594.674,18 TL olduğu..." tespit ve rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zorunlu mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan rücuen alacağın tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

06.10.2019 günü saat 05.10 sularında D-100 Güney Yol üzerinde dava dışı sürücü ... yönetiminde ... yönüne seyretmekte olan ... plaka sayılı otomobil ... mevkiinde ... Havalimanı ayrımına geldiğinde kontrol dışına çıkarak refüj başına çarpması sonucunda yolculardan ... ve ...'in hayatını kaybettiği, ... ve ...'nın ise yaralandıkları, davacının kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın ZMMS'i, davalının ise işleteni olduğu, davacı yanın, olayda sürücünün alkollü olarak kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle poliçe genel şartlarının B.4 maddesi gereğince davalı işletene rücu talebine bulunduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda çekişme konuları, dava dışı sürücü ...'ın kaza anında alkollü olup olmadığı, davacı sigortacının, işleten/sigorta ettirene rücu koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Mahkememizce dosya aktüerya, sigortacılık ve trafik kazalarının matematik-hukuk ve mali değerlendirilmesi alanında uzman Karayolları ve Trafik Mühendisliği alanında uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyetinin 22/02/2024 tarihli ek raporuna göre dava dışı sürücünün olayda münhasıran alkolün etkisinin bulunmadığı durumda; davacının talep edebileceği rücuen alacağının bulunmadığı husususun mütalaa edildiği görülmüştür.

Dava dışı sürücünün yargılandığı .... Ağır ceza Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası kapsamında verilen 21/11/2023 tarihli gerekçeli kararında özetle.

"Bozma ilamı uyarınca sanıktan alınan kan örneklerinin incelemesinde tespit edilen alkol oranının tespiti açısından yapılan incelemede, sanıktan 06/10/2019 saat 06:20'de alınan kan numunesinde kanında 1,498 promil alkol tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu Kimya İhtisas Dairesi'nin 15/10/2019 tarihli raporunda sanıkta alkol bulunmadığına yönelik tespit yapılan numunenin ise 6.20'de alınan değil 10.20'de alınan kan numunesine ait olduğunun tespit edildiği,

bu hususlar gözetilerek sanığın olay anındaki alkollü olup olmadığının tartışılması gerektiği, Yargıtay 12.Ceza Dairesi Başkanlığının 04/05/2016 tarih, 2015/11005 Esas, 2016/7868 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; ölçümler arasındaki saat farkının kısalığı dikkate alındığında sanığın lehine olan raporun esas alınmasının gerektiği, 1 saatte alkol miktarının 0.12-0.20 promil arasında düştüğü dikkate alındığında, saat 10.20'de alınan kan örneğinde alkol tespiti yapılamamış olmasının sanığın lehine olduğu,

kazanın saat 05.10 civarında gerçekleştiği, bu saat esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre alkol miktarının 0.60-1,00 promil arasında kaldığı, sonuç olarak sanığın alkol derecesinin kaza anında 1.00 promilin üstünde kaldığı hususunda şüphe oluştuğu, şüpheden sanık yararlanır ilkesi uyarınca sanık lehine yorum yapılarak sanık hakkında bilinçli taksir hükümlerinin uygulanmaması gerektiği..." kabul edilerek sanığın TCK'nun 85/2, 62/1 ve TCK 50/4 delaletiyle TCK 50/1 maddeleri gereğince adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın 29/12/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

.... Ağır ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında bulunan Adli Tıp Kurumu Kimya İhtisas Dairesinin 15.10.2019 tarihli raporunda dava dışı sürücüden 06.10.2019 tarihinde saat 05.55'de alınan kan numunesinde alkol bulunmadığının tespit edildiği,

... Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp biriminde 06.10.2019 tarihinde saat 06.20 de alınan kan örneğinin alkol analizi için transfer edildiği ... Laboratuvarında yapılan analiz sonucu 149.80 ( 1.49= Bir virgül kırk dokuz ) promil olarak rapor edildiği,

Her iki analiz sonucu arasındaki çelişkilerin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Dairesinin 13/01/2020 tarihli, 120 karar sayılı mütalaasında; Adlî Tıp Kurumu Kimya İhtisas Dairesi Alkolmetri Şubesi'nin 15/10/2019 tarih ve 19-505/239 sayılı raporunda belirtilen alkol analiz yöntemi ve akredite olduğu dikkate alındığında ...'ın alkolsüz olduğunun belirtildiği,

... Üniversitesi Sağlık Eğitim ve Araştırma Merkezi'nin 14/09/2023 tarihli raporunda, ...'dan 06.10.2019 da saat 06.20 de 2 ayrı tüp içine alınan ve aynı gün saat 06.24 de laboratuvarımıza kabulü yapılan kan örneğinin anlaşmalı olduğumuz ... Laboratuvarına uygun transfer koşullarında gönderildiği, mahkemenin talebi üzerine istenen Akreditasyon belgesi alkol analizinin yapıldığı tarihi kapsamamakta ve 12.04.2013 tarihli belgede de alkol analizi akreditasyonu bulunmadığının yazılı olduğunun belirtildiği,

Son olarak Adli Tıp Kurumu 5.Adli Tıp İhtisas Kurulu'nun 25/10/2023 tarihli raporunda; ... Üniversitesi Hastanesi'nin, 06/10/2019 tarih ve 224721 sayılı, numune alma saati 06:20 olan ...'a ait laboratuvar sonuç raporunda tespit edilen etanol düzeyinin sorulduğu üzere 4 saat sonra sıfır(0) düzeyine inmeyeceği oy birliği ile mütalâa edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti kök ve ek raporu, .... Ağır ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında bulunan raporlar ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda.

06.10.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı sigortacının ... plaka sayılı aracın ZMMS'i olduğu, davalının ise aracın işleteni olduğu, davacı yanın, olayda sürücünün alkollü olarak kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle poliçe genel şartlarının B.4 maddesi gereğince davalı işletene rücu talebinde bulunduğu, ancak dava dışı sürücünün yargılandığı .... Ağır ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası kapsamında bulunan Adli Tıp Kurumu Kimya İhtisas Dairesi ve 5. İhtisas Dairesinin raporlarına göre sürücüden alınan kan numunesinde alkole rastlanmadığı, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp biriminde 06.10.2019 tarihinde saat 06.20 de alınan ...'a ait kan örneğinin alkol analizi için transfer edildiği ... Laboratuvarında yapılan analiz sonucu 149.80 ( 1.49= Bir virgül kırk dokuz ) promil olarak rapor edilmiş ise de, ...

Üniversitesi Sağlık Eğitim ve Araştırma Merkezi'nin 14/09/2023 tarihli yazısına göre ...

Laboratuvarının alkol analizinin yapıldığı tarih itibariyle alkol analizi akreditasyonunun bulunmadığı, bu nedenle hükme esas alınamayacağı, Adli Tıp kurumu raporlarına göre dava dışı sürücünün alkollü olmadığının tespit edilmesi nedeniyle davacı sigortacı bakımından sigorta ettirene rücu koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine, davacı yanın takipte kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır