İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/177 K.2024/377

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle.

Kırgızistan'da bulunan, dava dışı ...-irması, Dava dışı ... firmasından "1.193 koli 22.000 Kg Alüminyum Alaşımlı Tel" maddesi satın aldığını, Söz konusu emteaların forwarder olarak müvekkil şirketin ... poliçe numarası "..." ile sigortalısı olan... tarafından gerçekleştirildiğini, söz konusu taşıma sırasında, sigortalı emtealarda maddi hasarın meydana geldiğini, 01/04/2021 tarihli ekspertiz raporunda emtealarda meydana gelen zararın 1.888.25 $ olduğu tespit edilmiş olup, tespit edilen tutar, müvekkil Sigorta şirketi tarafından 23.08.2021 tarihinde hak sahiplerine ödendiğini, Müvekkil sigorta şirketi,

sigortalısına yapmış olduğu hasar bedelinin TTK 1472 hükmü uyarınca rücuen tazmini için davalıya başvurulmuş, davalı tarafından bu talebin red olunduğunu, Davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine, kazadaki sorumluluğu nazara alınarak hasar bedelinin ödenmesi için, ... 27. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini fakat davalı tarafın borcun tamamına itiraz ettiğini, takibin yasa gereği durduğunu, Müvekkil ...

Sigorta'nın ... poliçe numaralı "..." sigorta ettirenin geçerli bir ... poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiş olup, poliçede müvekkilin sigorta ettirenin ... poliçesine rücu hakkının saklı olduğunun belirtildiğini, Eksper raporunda da belirtildiği üzere, sigortalı ... firmasının ... Sigorta'dan düzenletmiş olduğu ... poliçesinin bulunduğunu, söz konusu poliçenin davalı ... Sigorta'dan celbinin gerektiğini, ... poliçesi celp edildiğinde görülecektir ki, ...

Sigorta ... poliçesi ile,... (... A.Ş) firmasının nakliye sözleşmelerindeki sorumluluğunu sigorta ettiğini, Dava konusu hasar ile ilgili davalı ... Sigorta'nın akdetmiş olduğu ... poliçesi kapsamında sorumluluğunun bulunmasından dolayı, TBK'nu hükümleri, TTK.'nun 1472. maddesi gereği, şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ödenen bedelin tahsili için açılan ... 27. İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına borçlu haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ettiğini, itirazın iptali ve uzlaşı için öncelikle arabulucuya müracaat edildiğini fakat anlaşma sağlanamadığını, bu sebeple, huzurunuzda işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile; davanın kabulü ile hasar bedelinin tazmini ve deme tarihinden tahsile kadar işleyecek USD Mevduata bankalarca fiilen uygulanan azami yıllık faiz ile birlikte fili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsili için açılan ...

27. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle.

Davacı tarafın, dava dilekçesi ile delillerini taraflarına tebliğ ettirmediğini, HMK'ya göre davacının tüm delillerini ve bunların Türkçe tercümelerini dosyaya sunmasının zorunlu olduğunu, dosyada Çince bir çok evrak olduğunu ancak bu evrakların ne olduğunun anlaşılamadığını, dava hakkının mevcudiyetine ilişkin delillerin sunulması halinde cevap haklarını ve karşı delilleri sunma haklarını saklı tuttuklarını, aksi halde davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddini dilediklerini, Davacının,

dava dilekçesinde ve delil listesinde tespit edilen hasar tutarının hak sahiplerine ödendiğini beyan etmesine rağmen dosyaya herhangi bir ibraname/temlikname sunulmadığını, bu durumda davacının öncelikle TTK 1472.

Md. gereğince halefiyetini ispatlayamadığı için davanın husumetten reddinin gerektiği, Davacının zamanaşımı süresi geçtikten sonra davasını açtığını, dava konusu taşımaya ilişkin emtianın yükleme tarihi 16.03.2021 olup davanın 10.03.2023 tarihinde açıldığını, taşımanın uluslararası taşıma olup... konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, CMR Konvansiyonu 32. Madde ...

48.md uyarınca bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, Davacı sigorta şirketi tarafından, müvekkil şirkete rücu edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkil şirketin... fiili taşıyıcı değil taşıma işleri organizatörü olduğunu, ..., taşıma organizasyonu işini üstlenmiş olup emtianın fiili taşıyıcısının ...şirketi olduğunu, dava konusunun uluslararası taşıma olduğunu, ... hükümlerinin uygulanması gerektiğini, Hasar miktarına ve kusura itiraz ettiklerini, Emtia sigortasının sigorta ettireni ve sigortalısının taşıyıcı olduğunu, bu nedenle emtia poliçesinin kadük olduğunu,

Dava konusu poliçeler, sadece taşıyıcının taşıma hukukundan kaynaklı sorumluluğuna, taşıyıcı sorumluluk poliçesi teminatlarını aşan kısımlar yönünden teminat bulunmak için hukuku dolanmak amacıyla yapılmış, Bu poliçeye dayanarak yapılan ödemelerin lütuf ödemesi olduğunu, Davacı ... ile dava dışı ...A.Ş arasındaki emtia poliçesine konulmuş rücu maddesinde konulan özel hükümlerin müvekkil şirketi bağlamadığını, müvekkil şirketin sorumluluğunun sadece ... sorumluluk poliçesi teminatları ile sınırlı olduğunu, Ekspertiz raporu incelendiğinden konteyner içine yüklemenin gönderici tarafından yapıldığının görüldüğünü,

Dava konusu hasarın konteynerin delik ve taşımaya uygun olmamasından kaynaklandığını, Faiz talebinin yasaya ve usule aykırı olup fahiş ve mesnetsiz olduğunu, Taşıyıcının azami sorumluluğunun CMR Konvansiyonu:nun 23. Maddesinde düzenlendiğini, bu sözleşmede belirtilen hesap birimi SDR'dir Buna göre tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 hesap birimini aşmayacaktır. Cotif Konvansiyonuna göre ise bu hesap birimi 17 SDR'yi aşamaz.

Hasarı ve kusuru kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı yanın fazlaya dair taleplerinin reddini talep etiklerini, Sovtaj bedelinin düşülmediğini, Lütuf ödemesi yapılmış ise rücu en talep edilemeyeceğini, İcra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, husumet ve zamanaşımı itirazımızın kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilimizin kusuru bulunmayan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

-02/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Yapılan incelemede CMR Konvansiyonu Hükümleri ve Taşımacılık Bakımından Davaya konu olan olayda CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, ...'un taşıma işleri organizatörü olarak, gerek de ...Limited'in fiili taşıyıcı olarak hasardan sınırlı sorumluluk hükümleri gereği müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri, Sorumluluk sinirinin incelemeler bölümünde detaylı açıklandığı şekilde hesaplandığı, mahkemenin karar gününde TCMB kuruna göre tekrar hesaplanması gerektiği, sigorta Mevzuatı Yönünden Davaya konu olayda davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin; dava dışı ...A.Ş.'yi ... poliçe numarası ile 02/10/2020 - 02/10/2021 ... ile sigortalayan şirket olduğu, Dosya kapsamında yer alan dava dışı ... Ltd. Şti.'nin 06/07/2021 tarihli ve ... numaralı ekspertiz raporuna göre 01.04.2021 tarihinde meydana gelen davaya konu hasar ilgili sigorta poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu, İlgili sigorta poliçesinde Teminatlar Başlığında...

(Geniş Teminat)- 250.000,00 USD tutarında sigorta bedelinin yer aldığı, Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 23.08.2021 tarihinde dava dışı... A.Ş.'ne tazminat ödemesinin yapılmış olduğu ve ödemeye ait banka dekontun dosya kapsamında yer aldığı, Davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesinin 6. Sayfasında Islanma Hasarları ile ilgili.

“Islanma riskleri için emteanın kapalı kasa ve/veya brandalı kamyon ve/veya tırla taşınması ve ıslanma riski açısından her türlü önlemin alınmış olması gerekmektedir.

Hasar tespit raporunda sigortalının ıslanma hasarına sebebiyet veren ihmalinin veya tedbirsizliğinin olduğunun anlaşılması halinde meydana gelen zarar sigorta teminat kapsamından hariçtir.” özel şart maddesinin bulunduğu, Dava dışı ...Şti. tarafından düzenlenen ekspertiz raporuda yer alan “...Temin edilen fotoğraf / video kamera görüntülerine istinaden emtianın içerisine yüklendiği konteynerin kullanıma bağlı olarak belli oranda yıpranmış vaziyette olduğu ve tarafımıza iletilen görsellere istinaden yağmur suyu sızıntısının darbe almış, delinmiş bir alandan değil muhtemelen paslanmış,

çatlak olduğu çıplak gözle fark edilmeyen veya nakliyede / yüklemede esneyen bölgede oluşan açılmalardan sirayet eden su sebebiyle oluştuğu dikkate alınarak tespitine istinaden davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı tarafa tazminat ödemesi yapılmış olduğu, somut olayda dosya kapsamında yer alan bilgi, belgelere ve dava dışı ... Ltd.

Şti. tarafından düzenlenen ekspertiz raporuna göre sigortalı olarak dava dışı ...'nin görüldüğü, Davaya konu hasarda davacı sigorta şirketi tarafından tazminatın dava dışı sigorta ettiren L...A.Ş.'ne ödenmesi hususuyla ilgili dava dışı ... tarafından muvafakat vb. verilip verilmediği hususunda bir bilgi veya belgenin dosya kapsamında yer almadığı, konuyla ilgili takdir yetkisinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 12. sayfasında özel şart maddesi olarak Rücu Maddesi'nin yer aldığı ve Rücu Maddesi'nde özet olarak.

“İşbu poliçe sigorta ettirenin geçerli bir ... poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiştir. Sigortacının sigorta ettirenin ... poliçesine rücu hakkı saklıdır...” hükümlerinin bulunduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin, dava dışı ...

A.Ş.'yi ... poliçe numarası ile 01.01.2021-01.01.2022 vade tarihleri arasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirket olduğu, İlgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) teminatının 1.000.000,00 Euro olarak yer aldığı, detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun CMR Konvansiyonu Hükümleri ve Taşımacılık Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan tespitler çerçevesinde, davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına/sigorta ettirenine ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472'ye ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları Madde 26'ya istinaden davalı ... Sigorta A.Ş.'ne rücu edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava; ''Primli Abonman Sigorta Sözleşmesi''ne dayanarak ödenen hasar bedelinin, nakliye aracılığı sorumluluk sigortacısı olan davalıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı sigortalı/sigorta ettiren ... A.Ş. lehine 02.10.2020-02.10.2021 vade tarihleri arasında "Primli Abonman Sigorta Sözleşmesi" tanzim edildiği, poliçede nakil aracı teminat limitinin 250.000,00 USD tutarında olduğunun belirtildiği, davalı sigorta şirketinin, dava dışı ...A.Ş.’yi ...poliçe numarası ile 01.01.2021 –01.01.2022 vade tarihleri arasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) Sigorta Poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi olduğu, ilgili sigorta poliçesinin 1. sayfasında Nakliye Aracılığı Sorumluluk (....) teminatının 1.000.000,00 Euro olarak yer aldığı tespit edilmiştir.

Somut olayda sigortalı tarafından 1193 koli, net 22.000 kg kablo yapımında kullanılan alüminyum alaşımlı telin Çin'de bulunan... firmasından, Kırgızistan'da bulunan ... firmasına taşınmak üzere alındığı, taşımaya konu emtianın alıcı firma olan ... firması tarafından teslim alınması esnasında 42 kolinin hasarlı olduğunun tespit edilerek 01.04.2021 tarihli hasar tespit tutanağı düzenlendiği, sigortalının söz konusu hasarın tespit ve tazmini için sigorta şirketine hasar ihbarında bulunduğu, düzenlenen ekspertiz raporu neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına tespit edilen 1.888,25 USD tazminatın 23.08.2021 tarihinde ödendiği, 01.04.2021 tarihli davaya konu hasarın ilgili sigorta poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Primli Abonman Sigorta Sözleşmesi poliçesinin 12. sayfasında özel şart maddesi olarak rücu maddesinin yer aldığı, bu madde de “İşbu poliçe sigorta ettirenin geçerli bir ... poliçesinin olması şartıyla düzenlenmiştir. Sigortacının sigorta ettirenin ... poliçesine rücu hakkı saklıdır…” hükümlerinin bulunduğu, dolayısıyla dava dışı ... firmasının muvafakatinin bulunduğu da gözetildiğinde, davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigortalısına/sigorta ettirenine ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK madde 1472'ye ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları madde 26'ya istinaden davalı ...

Sigorta A.Ş.'ne rücu edebileceği, hasarlı malzemenin 42 koli 774 kg olarak belirtildiği, 774 x 8,33 SDR/kg = 6.447,42 SDR sorumluluk sınırı olacağı, 6.447, 42 SDR x 1,31690 SDR/USD (24.06.2024 TCMB SDR/USD kuru) =8.490,6074 USD hesaplandığı, davacı yanın 1.888,25 USD ödeme yaptığı ve bu miktarın talep edildiği anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İcra inkar tazminat istemimi yönünden. Mal sigortalarından olan nakliyat sigortasında rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta poliçesinde gösterilen sigorta bedelinin değil, sigorta ettirenin uğradığı gerçek zararın ödenmesi gereklidir. Zarar sorumlusu bulunan kişilerden rücuen talep edilebilecek meblağ da ödenmesi gereken bu gerçek zarar miktarıdır.

Tazminat davalarında ise alacağın önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit niteliği taşıdığından söz edilemez (İstanbul BAM 43.HD. 2024/460 E.).

Somut uyuşmazlıkta taşınan eşyada meydana gelen zarar miktarının bilirkişi aracılığıyla tespit ettirildiği ve sonucuna göre davanın reddini savunan davalı tarafın sorumluluk miktarının belirlendiği, bu durumda alacağın önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit niteliği taşıdığından söz edilemeyeceği gözetilerek tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili yargılama aşamasında tercüme masraflarının yargılama gideri olarak değerlendirilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin dosyaya sunduğu fatura incelendiğinde; 3.162,00 TL' ye hasar dosyasını tercüme ettirdiği anlaşıldığından, HMK'nın 323/1-h. maddesi uyarınca tercüme masrafı yargılama giderlerinde değerlendirilmiştir.