İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/184 K.2024/665

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Dava dışı ... İç Ve Dış Ticaret Anonim Şirketi Slovakya'da bulunan, dava dışı ... ... A.S firmasına, "2 sehpa muhteviyatı, 367,20 m2 toplam alan ölçüsüne sahip, 22.232.00 brüt kg. Ağırlığındaki 87 plaka mermer" maddesi ihraç ettiğini söz konusu emteaların taşımasını, forwarder olarak müvekkili şirketin ... poliçe numarası "Primli Abonman Sigorta Poliçesi" ile sigortalısı olan ... A.

Ş firmasının fiili taşıyıcı olarak ... tarafından gerçekleştirdiğini ,söz konusu taşıma sırasında sigortalı emtealarda maddi hasar meydana geldiğini, 24.05.2021 tarihinde meydana gelen olay nedeniyle, sigortalı emtealarda meydana gelen hasarın eksper tarafından incelendiğini 01.09.2021 tarihli ekspertiz raporu ile,

"Sigortalılar tarafından Afyon'dan Slovakya'ya taşıması yapılan iki sehpa üzerinde yüklü plaka mermer emtiasının istifli olduğu sigortalıya ait römorkun iki lastiğinin Bulgaristan'da patlaması sebebiyle, sürücünün ani fren yapması ile birlikte römorka spanzetler ile sabitlenmiş olan sehpalardan arkadakinin öne doğru devrilmesi ve diğer sehpanın da dorse içinde öne doğru kayıp römorkun ön duvarına çarpması sonucunda hasarın meydana geldiği ve zararın 13.240,02 € olduğu hususunun tespit edildiğini,

müvekkili Sigorta şirketi tarafından 06.10.2021 tarihinde hak sahiplerine ödendiğini .müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu hasar bedelinin TTK 1472 hükmü uyarınca rücuen tazmini için davalıya başvurulmuşsa da davalı tarafından bu talebin reddedildiğini, Davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine, kazadaki sorumluluğu nazara alınarak hasar bedelinin ödenmesi için, .... İcra Dairesi 2022/...

E. sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini, fakat davalı tarafın borcun tamamına itiraz ettiğini ,icra takibinin yasa gereği durdurulduğunu , Eksper raporunda da belirtildiği üzere, sigortalı ... Trans firmasının ... Sigorta'dan düzenletmiş olduğu ... numaralı FFL poliçesi bulunduğunu ,söz konusu FFL poliçesi celp edildiğinde görülecektir ki, ... Sigorta FFL poliçesi ile, ... Trans firmasının nakliye sözleşmelerindeki sorumluluğunu sigorta ettiğini .davalı ...

Sigorta A.Ş, 'nin dava dışı ... Trans firması ile akdettiği FFL Poliçesi ile sigortalının lojistik faaliyetleri sırasında 3. Şahıslar tarafından ileri sürülecek maddi ve bedeni hukuki zarar ve hasar taleplerini teminat altına alındığını ,bu sebepten, meydana gelen olaydan davalı ...

Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu bulunduğunu, TTK.'nun 1472. maddesi hükmü gereği; sigortacıya, ödediği tazminatı, haksız fiili ile zarara sebebiyet verenlerden ve bu fiilden sorumlu olanlardan kendi sigortalısının haklarına halef olarak geri alma hakkı tanındığını ,bu nedenle borçlunun yapmış olduğu borca itirazın reddi gerektiğini, Dava konusu hasar ile ilgili davalı ...

Sigorta'nın akdetmiş olduğu FFL poliçesi kapsamında sorumluluğunun bulunmasından dolayı, TBK'nu hükümleri, TTK.'nun 1472. maddesi gereği, şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ödenen bedelin tahsili için açılan .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle.

Davacının delillerini tebliğ ettirmediğini ,bu nedenle aktif dava ehliyetinin mesnedini tetkik edemediklerini , HMK'ya göre davacının tüm delillerini ve bunların Türkçe tercümelerini dosyaya sunmasının zorunlu olduğunu,dava hakkının mevcudiyetine ilişkin delillerini sunması halinde cevap hakkını ve karşı delil sunma haklarını saklı tuttuklarını ,aksi halde davacının aktif dava ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, Davacı, dava dilekçesinde ve delil listesinde,

tespit edilen hasar tutarının hak sahiplerine ödendiğini beyan etmesine rağmen dosyaya sunulan ibraname/temlikname incelendiğinde hasarın mal sahibine değil sigortalı - sigorta ettiren ... Trans şirketine ödediğini ,bu durumda davacının , öncelikle TTK 1472.

Md. gereğince halefiyetini ispatlayamadığı için davanın husumetten reddi gerektiğini .ayrıca davacı tarafın, taraf sıfatını ispatlayabilmesi için sadece ibranamenin yeterli olmadığını ,hasar tazminatının doğru kişiye ödendiğine ilişkin banka dekontunu veya muhasebe kayıtlarını mahkemeye sunması gerektiğini ,aksi takdirde davanın husumeten reddini talep ettiklerini, Müvekkili sigorta şirketine ait hasar dosyasının içinde yer alan 06.10.2021 tarihli ödeme dekontundan da görüleceği üzere, hasar bedelinin davacı ...

Sigorta A.Ş. Tarafından nakliyeci ... Trans Ul. Nak. Ve Tic. A.Ş.'ye ödendiğini .emtia sigortacısı olan ...

Sigorta'nın hasar bedelini emtiada hak sahibi olan gönderici veya alıcı şirkete ödemesi gerekirken nakliyeceye ödemesinin hatalı olduğunu ,bu hatalı ödeme ile davacı emtia sahibinin hak ve alacaklarına halef olamadığını ,rücu talebinde bulunamayacağını,davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, Davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını ,dava konusu taşımaya ilişkin emtianın yükleme tarihi 21.05.2021,

hasar/ kaza tarihi 24.05.2021 olup davanın 10.03.22023 tarihinde açıldığını .taşımanın uluslararası taşıma olması nedeniyle CMR konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu ,CMR Konvansiyonu 32. Madde uyarınca bu davanın bir yıl içinde açılması gerektiğini, davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini, Davacı sigorta şirketi tarafından, müvekkili şirkete rücu edilmesinin hatalı olduğunu müvekkili şirketin FFL sigortalısı ...

A.Ş'nin . fiili taşıyıcı değil nakliyeci olduğunu , ... şirketinin emtianın fiili taşıyıcısı olduğunu .taşıma yapılan ... (çekici) / ... (yarı römortk) plakalı araçların da fiili taşıyıcı ...'ya ait olduğunu .meydana gelen hasar nedeniyle hasar bedelinin fiili taşıyıcı ... rücu edilmesi gerekirken müvekkiil şirkete rücu edilmesinin hatalı olduğunu ,bu nedenle davanın husumet yönünden reddini talep ettiklerini, Göndericisi Satıcısı ... A.Ş. (Türkiye) ve alıcısı ... ...

(Slovakya) olan 2 kap 48 plaka brüt 22.232,00 kg. Cilalı mermer emtiası, Slovakya'ya taşındığını .taşıma organizasyonunun dava dışı ... Trans'a verildiğini, ...

Trans'ın da alt nakliyeci olarak ... şirketini görevlendirdiğini .dava konusunun uluslararası taşıma olması nedeniyle CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiğini ,CMR Konvansiyonu'nun iç hukuk hükmünde olduğunu , Hasar miktarının ispatlanması gerektiğini .öncelikle hasar miktarına ve kusur durumuna itiraz ettiklerini .talep konusu yapılan alacak bedelinin nasıl oluşturulduğu hususunun anlaşılamadığını .hasarlanan mala ilişkin gerçek bir tespit yapılmadığını .ekspertiz incelemesinin dosya üzerinde ve yaklaşık 25 gün sonra yapıldığını .şayet var ise ne kadar malın hasarlandığı ve ne kadarının kurtarıldığının,

sovtaj durumunun dosyaya sunulması ve hasar miktarının ispatlanması gerektiğini ,bu hasarın da taşıma esnasında meydana geldiğinin ispatı gerektiğini ,bu nedenle hasar miktarına ve kusura itiraz ettiklerini, Davacı şirket emtia sigortacısı olup müvekkili şirketin dava dışı ... A.Ş ile ... şirketlerinin FFL sigortacısı olduğunu .davacı yanın emtia poliçesi incelendiğinde ise sigorta ettiren ve sigortalı olarak ...

A.Ş gözüktüğünü .taşınan emtiların sahibi, göndericisi veya alıcısı ... A.Ş olmadığını ,bu şirketin taşıyıcı olduğunu .dolayısıyla taşınan ve hasarlandığı iddia edilen emtialar üzerinde dava dışı sigortalının hak sahibi olmadığını dolayısıyla emtia sigorta poliçesinin sigortalısı olmasının hukuken mümkün olmadığını, Davacı ... Sigorta ile dava dışı Taşıyıcı ... A.

Ş arasındaki emtia poliçesine konulmuş rücu maddesinde konulan özel hükümlerin müvekkili şirketi bağlamayacağını .müvekkil şirketin sorumluluğunun sadece FFL - Nakliyeci sorumluluk poliçesi teminatları ile sınırlı olduğunu ,bu nedenle davacının haksız ve mesnetsiz tazminat taleplerinin reddini talep ettiklerini,

Talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu şayet var ise hasarlı emteanın sovtaj değerlendirmesine tabi tutulup tutulmadığı hususunun anlaşılamadığını .dolayısıyla talep konusu tutarın haksız ve yersiz olduğu gibi fahiş olduğunu ,dava dilekçesi incelendiğinde hasar talebinin 13.332,12.-Euro olduğunu .sigortacının hasar teminatı kapsamında gerçek hasar bedelini ödemesi gerektiğini,gerçek zararın üzerinde yaptığı ödemenin exgratia ödeme yani lütuf ödemesi sayıldığını .ayrıca davacı hasar bedelini yanlış kişiye ödediğinden rücu talebinde bulunamayacağını ,dava konusu alacağın, kesin,

vadesi gelmiş bir alacak olmayıp dava sonucunda belirlenecek bir tazminat olduğunu ,müvekkili şirketin bu hasardan sorumlu olup olmadığının dahi yargılama sonucunda belirleneceğini ,bu nedenle davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığını .davanın reddine karar verilmesini talep ve savunmuştur.

DELİLLER

Dava konusuna ilişikin mbilgi belgeler, polieçelri eksper raporlareı celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Dava konusu gerçekleşen nakliyat hasarı neticesinde, meydana gelen zararın tespitine ilişkin hazırlanan ekspertiz raporunun sunulduğu anlaşılmıştır.

Buna göre Afyon'dan Slovakya'ya taşıması yapılan iki sehpa üzerinde yüklü plaka mermer emtiasının istifli olduğu sigortalıya ait römorkun iki lastiğinin Bulgaristan'da patlaması sebebiyle, sürücünün ani fren yapması ile birlikte römorkta yüklü bulunan sehpalardan arkadakinin öne doğru devrilmesi ve diğer sehpanın da dorse içinde öne doğru kayıp römorkun ön duvarına çarpması sonucunda, taşınan emtianın tamamının hasarlandığı kanaatine varılmış olup; söz konusu emtiada meydana geldiği bildirilen hasara ilişkin zarar/ziyan talebi ile ilgili olarak işbu ekspertiz çalışması yapılmış ve Ekspertiz çalışmaları neticesinde meydana gelen net hasar tutarının 13.240,02.-EUR (KDV hariç ve% 10 ek bedel dahil) olduğu tespit edilmiştir.

... İcra Dairesi 'nin 2022/... Esas Sy. Dosyasının incelenmesinde, ... Sigorta A.Ş.vekili tarafından 19.03.2022 tarihinde ... Sigorta A.Ş. aleyhinde , 13.240,02 -EUR asıl alacak,92,10 EUR işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 13.332,12 EUR alacak için genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatılmış, alacağın Mevduata Bankalarca Fiilen Uygulanan Azami Yıllık Faiz ve değişen oranlardaki faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir.

Sigorta Poliçesi 12.sayfasında Sigortalının taşımacı, müteakip taşımacı, emanetçi, taşıma işleri komisyoncuları (ana Organizatör ve Acente olarak) acente, olması sıfatı ile gerçekleştirdiği faaliyetler sırasında, bir kontrata, uluslararası konvansiyona, kanunlara ve genel hukuka bağlantılı, nakliye konumundaki hamuleye ilişkin veya hamuleden kaynaklanan kayıp ve hasarlar ile ilgili olarak poliçede belirtilen genel ve özel şartlar dâhilinde yük sahibine olan yasal sorumlulukları kapsadığı belirtilmiştir.

Alınan 02/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Davacı ... Sigorta A.Ş'nin yükü/emteası zarar gören mal sahibi ... iç ve Dış Tic. A. Ş.'ne 13.240,02-EUR" tutarındaki hasar tazminatının ödendiğine ilişkin banka dekontunu ibraz etmesi kaydı ile; Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; işbu bilirkişi heyet raporunun CMR Konvansiyonu Hükümleri ve Taşımacılık Yönünden Değerlendirme kısmında yer alan tespitler çerçevesinde, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigorta ettirenine ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472'ye ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları Madde 26'ya istinaden davalı ... Sigorta A.Ş.'ne rücu edebileceği değerlendirilmiştir.

GEREKÇE

Dava; ''Primli Abonman Sigorta Poliçesi"ne dayanarak ödenen hasar bedelinin, nakliye aracılığı sorumluluk sigortacısı olan davalıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflarca sunulan deliller, alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde. Somut olayda, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından, dava dışı ... A.Ş ve poliçede belirtilen grup şirketleri tarafından, gemi, kamyon/TIR veya uçaklarla ağırlıklı olarak Türkiye'den Rusya, Avrupa Ülkeleri ve Türki Cumhuriyetler'e veya buralardan Türkiye'ye olmak üzere.

Türkiye'den Tüm Dünya Ülkelerine ihraç edeceği veya Tüm Dünya Ülkeleri'nden Türkiye'ye ithal edeceği müşterilerine ait tekstil, makina, oto yedek parça,inşaat malzemeleri,gıda,hızlı tüketim malzemeleri vb. istisna emtialar hariç muhtelif ticari emtea Emtia Sigortası Genel Şartları kapsamında meydana gelebilecek rizikolara karşı 22.12.2020 başlangıç 19.11.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde ... numaralı Primli Abonman Sigorta Poliçesi tanzim edildiği,

olayda Afyon'dan Slovakya'ya taşıması yapılan iki sehpa üzerinde yüklü plaka mermer emtiasının istifli olduğu sigortalıya ait römorkun iki lastiğinin Bulgaristan'da patlaması sebebiyle, sürücünün ani fren yapması ile birlikte römorkta yüklü bulunan sehpalardan arkadakinin öne doğru devrilmesi ve diğer sehpanın da dorse içinde öne doğru kayıp römorkun ön duvarına çarpması sonucunda, taşınan emtianın tamamının hasarlandığı kanaatine varılmış olup;

söz konusu emtiada meydana geldiği bildirilen hasara ilişkin zarar/ziyan talebi ile ilgili olarak işbu ekspertiz çalışması yapılmış ve Ekspertiz çalışmaları neticesinde meydana gelen net hasar tutarının 13.240,02.-EUR (KDV hariç ve% 10 ek bedel dahil) olduğu tespit edildiği, İlgili poliçe teminatları kapsamında 21.05.2021 tarihinde başlayan sevkiyat aşamalarında gerçekleşen hasar neticesinde meydana gelen zararın, ... numaralı Primli Abonman Sigorta Poliçesi hükümlerine göre teminat kapsamında olduğu.

Sevkiyata konu emtianın nakliyat aşamalarında kazada hasara maruz kaldığı, gerçekleşen zarar sebebi ile dava dışı ... İç ve Dış Tic. A. Ş. zarara sebep olan akdi taşıyıcı dava dışı ... Hizm. Ve Tic. A.Ş 'ne ve/veya fiili taşıyıcı dava dışı ... dan karşı tazminat isteme hakkına sahip olduğu ve taşıyıcıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, Meydana gelen hasar sonucunda sigortacı sıfatı ile davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin, sevkiyat aşamalarında zarar gören emtianın maliki dava dışı ... A. Ş. 'nin ... A.Ş 'ne yönelttiği 05.07.2021 tarihli tazmin talebine istinaden ... A.Ş 'ne yükü/emteası zarar gören mal sahibinin hasarının karşılanması amacıyla 30.09.2021 tarihinde 13.240,02-EUR' tutarındaki hasar tazminatını ödemek suretiyle de tazminat alacağı ... Sigorta A.Ş 'ne temlik edildiği anlaşılmakla Davacı ... Sigorta A.Ş'nin yükü/emteası zarar gören mal sahibi ... iç ve Dış Tic. A.

Ş.'ne 13.240,02-EUR" tutarındaki hasar tazminatının ödendiğine ilişkin banka dekontunun ibraz edildiği anlaşılmakla dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde (son tarihli alınan bilirkişi raporu denetime elverişli olmakla ve mahkememizde seri şekilde açılan iş bu davalar bakımından dosyalarda alınan raporlar arasında çelişkinin giderilmesi için iş bu raporun alındığı ve sonrasında diğer dosyalarda alınan raporlar ile bütünlük sağladığı anlaşılmakla hükme esas alınarak) davacı ...

Sigorta A.Ş.'nin dava dışı sigorta ettirenine ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472'ye ve Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları Madde 26'ya istinaden davalı ... Sigorta A.Ş.'ne rücu edebileceği dolayısıyla halefiyete dayalı rücu koşulları oluştuğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilmiştir.

İcra inkar tazminat istemimi yönünden. Mal sigortalarından olan nakliyat sigortasında rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta poliçesinde gösterilen sigorta bedelinin değil, sigorta ettirenin uğradığı gerçek zararın ödenmesi gereklidir. Zarar sorumlusu bulunan kişilerden rücuen talep edilebilecek meblağ da ödenmesi gereken bu gerçek zarar miktarıdır.

Tazminat davalarında ise alacağın önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit niteliği taşıdığından söz edilemez (İstanbul BAM 43.HD. 2024/460 E.).

Somut uyuşmazlıkta taşınan eşyada meydana gelen zarar miktarının bilirkişi aracılığıyla tespit ettirildiği ve sonucuna göre davanın reddini savunan davalı tarafın sorumluluk miktarının belirlendiği, bu durumda alacağın önceden belirlenebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit niteliği taşıdığından söz edilemeyeceği gözetilerek tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.