İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/232 K.2025/88

Mahkememizde görülen Borcun Tespiti ve İstirdat (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerin, ...A.Ş.'nin ortakları olduğunu, şirketin iflasına karar verilmeden önce...A.Ş.'den 06.01.2015 tarihinde...A.Ş.'ne verilmek üzere 70.000,00 TL ve 13.01.2015 tarihinde...A.Ş.'ye verilmek üzere 320.000,00 TL teminat mektubu aldığını, müflis şirketin ödeme güçlüğü çekmesi üzerine İstanbul Anadolu ... Ticaret Mahkemesi ...

E. sayılı dosyasından, 2015 yılında iflas erteleme kararı alındığını, bunun üzerine davalı...A.Ş.'nin, 14.04.2015 tarihinde İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile müflis şirket ve ipotekli taşınmaz maliki ... hakkında, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlattığını, Davalı banka tarafından, aynı alacaktan ötürü 29.04.2015 tarihinde, tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile 24.11.2014 tarihli Genel Kredi Sözleşmesine dayanarak, müflis şirket ve kefil müvekkiller aleyhine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasından İlamsız Takip başlattığını, Davalı bankanın gayrinakdi toplam alacağı 390.000,00 TL olması üzerine, ipotekli taşınmazların maliki ... tarafından, 18.11.2015 tarihinde borcu taksitle ödemek için davalı bankaya protokol düzenlenmesini teklif ettiğini ve taraflar arasında protokol Düzenlendiğini, - Ödemelere ilişkin 22 dekont kaydına ulaşıldığını, ancak daha fazla ödeme yapılmış olma ihtimalinin de mevcut olduğunu, - Müflis şirketin, 01.02.2017 tarihinde İstanbul Anadolu ...

Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyasından iflasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, - Davalı bankanın, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... iflas dosyasına 8. Sıradan 16.05.2017 tarihinde toplam 2.684.753,64 TL bedelle alacak kaydı yaptırdığını ve müdürlükçe bu bedel kabul edilerek sıra cetveli düzenlendiğini, Davalı bankanın, ipotekli taşınmazları İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyasından alacağa mahsuben 1.103.000,00 TL bedelle, 16.01.2019 tarihinde ... tarafından satın alındığını, - Müteselsil borçlu ...'ün davalı bankaya yaptığı tüm ödemeler bilinmediğinden ve davalı bankaca haricen tahsil bildiriminde bulunmadığından, borcun tespiti ve varsa fazla ödemenin istirdatı gerektiğini, belirterek sonuç olarak; davanın kabulü ile borcun tespitine, müvekkillerin borçlu olmadığı halde varsa fazla ödenen miktarın tespiti ve yasal faizi ile istirdatına, adli yardım talebinin kabulüne ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka tarafından, dava dişi borçlu...A.Ş.'ye, Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden krediler kullandırıldığını davacıların, söz konusu sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını Borçlular tarafından kredi şartları ihlal edildiğinden hesaplar kat edilerek,

Üsküdar ...Noterliği'nin 03.03.2015 tarih, ... ve... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile davalı borçlulara 595.208,53 TL nakit ve 390.000,00 TL gayrinakit borçların ödenmesi ihtar edilmiş ise de borcun ödenmediğini, - İhtarnamenin sonuçsuz kalması sebebiyle, kredi borçlusu şirket ile davacılar hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün...

E. sayılı dosyası ile ilamsız takip ve tahsilde tekerrür etmemek üzere, dava dışı ipotek maliki ...ve asıl kredi borçlusu firma hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatıldığını,- “ Huzurdaki davanın davacıları ... ve ...l'in müteselsil kefil sıfatıyla ilamsız takipte borçlu olarak yer aldıklarını, dava dışı ... ise sadece ipotekli taşınmazların maliki olup bir kefaleti bulunmadığını, bu nedenle dava dışı ...'ün icra takibinde sadece ipotekli taşınmaz maliki sıfatıyla yer aldığını, -“ Huzurdaki davaya konu edilen iki adet icra dosyası ve bu icra dosyalarının dayanağı olan Üsküdar ...

Noterliği'nin 03.03.2015 tarih,... ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerine konu hak ve alacaklar bir bütün halinde, diğer davalı...

Yönetim A.Ş. firmasına temlik edilmiş olmakla, müvekkil bankanın tasarruf hakkının sona erdiği, söz konusu hak ve alacakların müvekkil bankanın malvarlığından çıkıp, diğer firmaya geçmiş olmakla, huzurdaki davada müvekkilin herhangi bir sıfatının olmadığı Dava dışı ... tarafından müvekkil bankaya yapılan 18.11.2015 tarihli yazılı başvuru ile asıl kredi borçlusu dava dışı...A.Ş. firmasının müvekkil bankaya olan kredi alacaklarının teminatında bulunan ipotek haklarının, kredi alacaklarının tahsilini teminen açılan İcra takiplerindeki hakların, alacakların teminatındaki çekler ile çeklerden doğan hakların,

belirli bir vade ve miktarlarda yapılacak toplam 850.000,00 TL ödeme yapılması karşılığında temlik edilmesinin teklif edildiğini,- Temlik teklif eden dava dışı ... tarafından, taahhüt edilen ödemeler tam ve eksiksiz olarak ödenmemiş olmakla müvekkil bankanın temlik borcunun ortadan kalktığını, bu itibarla müvekkil bankanın yapılan ödemeleri temlik konusu icra dosyalarında da yazıldığı üzere TBK 100. madde hükmü uyarınca öncelikle faiz ve masraflara mahsup etme hakkına sahip olduğuna,

- Bu süreç içerisinde müvekkil bankanın gayrinakit alacağına konu teminat mektuplarının 03.03.2015 ve 11.08.2015 tarihlerinde tazmin edilerek nakit alacağa dönüştüğünü ve takip talebi gereği, tazmin tarihinden itibaren temerrüt faizi işlemeye başladığını, İpotekli taşınmazların cebri satışının 16.01.2019 tarihinde yapıldığını ve satış bedellerinin borçtan mahsup edilerek, bakiye alacağın diğer davalı ...A.Ş.'ye temlik edildiğini, belirterek sonuç olarak;

davanın usulden reddine, aksi halde davacıların kötü niyetli davasının esastan reddine, davacıların %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Temlik eden banka ile dava dışı ana kredi borçlusu ... Tic A.ş. arasında genel kredi sözleşme/leri akdedildiğini ve kredi kullandırıldığını, işbu Genel Kredi Sözleşmelerine de... ve ...'in müştereken ve müteselsilen kefil olduklarını, borcun ödenmemesi üzerine hesap kat edildiğini ve ... A.Ş.tarafından borçlular...ve...ile müflis ... Mobilya Sanayi Tic.A.Ş.hakkında İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında genel kredi sözleşmesine dayalı olarak ilamsız icra takiplerine geçildiğini, dosya alacağı Beykoz ...

Noterliği'nin 23/10/2020 tarih ...yevmiye nolu Alacak Temlik Beyanı ile müvekkili şirket tarafından devralındığını, temerrüt faizli güncel alacak her iki dosyada talep edilen miktarlardan kat be kat daha yüksek tutarda olduğunu, icra takipleri arasında tahsilde tekerrür etmeme ilişkisi bulunduğunu, iş bu durum takip talebi ve kesinleşen ödeme emrinde de belirtildiğini, müvekkili şirketin tahsilde tekerrür etmesinin söz konusu olmadığını belirterek; davanın öncelikle usulden reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, davacı aleyhine %20 oranında kötü niyet, icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacıların adli yardım talebi 13.04.2023 tarihinde kabul edilerek, masraflar suç üstü ödeneğinden karşılanmıştır.

Dosya alanında uzman bilirkişiye tevdi edilerek, düzenlenen rapor dosya arasına alınmıştır.

Dava: Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan Borcun Tespiti ve İstirdat İstemine İlişkindir.

Davacılar tarafından, icra dosyası uyarınca borçlu olmadıklarının veya ne kadar borçlu olduklarının tespiti ve koşulları varsa istirdatı istenmekte olup, burada tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunup bulunmadığı, istirdata konu olabilecek meblağın bulunup bulunmaması önem arz eder.

6100 sayılı HMKnun 106. maddesi "Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir. Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz." şeklinde düzenlenmiştir.

Açılan tespit davasında hukuki yararın varlığını kabul için ; " a) davacının bir hakkının veya hukuki durumunun güncel bir tehlike ile tehdit edilmesi, b) bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olması, c) verilecek tesbit hükmünün bu tehlikeyi bertaraf edebilecek nitelikte " olması gerekir.

Somut olayda; davacı tarafından, davalı bankadan kullanılan krediler nedeniyle ne kadar borçlu olduğunun bilirkişi marifetiyle tespiti istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı hakkında kesinleşen icra takibi bulunduğundan borç miktarının icra dairesine başvurularak öğrenilmesi mümkündür. Davacı icra takibi nedeniyle talep olunan alacak nedeniyle borçlu olmadığı düşüncesinde ise icra takiplerine karşı menfi tesbit davası açmalıdır.

Bu şekilde ikame edilen borcun tespiti davasında hukuki yararının bulunduğunu söylemek mümkün olamayacaktır. Diğer yandan davacıların istirdat talebinde de bulunduğu görülmekle; bakiye borcun bulunduğuna dair bilirkişi raporunun varlığı nazara alındığında istirdat isteminin de reddi gerekecektir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesi 2023/8E.-2023/39K. Sayılı İlamı )

Belirtilen açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.