İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/241 K.2024/746

Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine asılsız ve hukuka aykırı icra takibine girişildiğini, müvekkili şirkete tebliğ edilen ve bilinen bir ödeme emri bulunmadığını, takibin kesinleştirildiği müvekkili şirketin haciz tehdidi altında olduğu haricen bildirildiğini takibin henüz öğrenildiğini, takip talebinde sadece 12.966,74 TL asıl alacak tutarına muallak faiz başlangıç tarihinden itibaren faiz işletildiğinin görüldüğünü, müvekkili şirket ile davalı taraf arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını dolayısıyla alacak borç ilişkisi de bulunmadığını,

temerrüde düşen bir borç olmadan faiz işletilmesini de kabul etmenin mümkün olmadığını belirterek; müvekkilinin icra işlemleri nedeniyle zarara uğramaması amacıyla ...

İcra Dairesi'nin 2022/... sayılı dosyasının dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, mahkeme aksi kanaatte ise teminat alınarak takibin durdurulması ile dosyaya yapılacak ödemelerin alacaklı/davalıya ödenmemesine, müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip tutarının en az % 20’si olmak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirkete dava dilekçesinin 10.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği ancak davaya karşı cevap sunmadığı görüldü.

Dava: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Menfi Tespit İstemine İlişkindir.

... İcra Müdürlüğünün 2022/...E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 29.12.2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun süresinde itiraz etmeyerek takibin kesinleştiği ardından borçlu tarafından menfi tespit davası ikame edildiği görülmüştür.

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, 6100 sayılı HMK’nın 190. maddesine göre, ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır; davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiye esas takip ekindeki sözleşmedeki imzayı açıkça inkar etmediğinden, borcun bulunmadığına ilişki ispat yükümü alacaklı üzerindedir. Öte yandan davacı borçlu tarafından ileri sürülen takip dayanağı belgelerin gönderilmediği iddiası mahkememizin konusu olmayıp, ödeme emrinin iptaline konu şikayetleri inceleyecek olan icra mahkemelerinin görev alanına girmektedir.

Mahkememizce bu doğrultuda inceleme yapılması adına davacıdan bilirkişi ücreti olarak delil avansının yatırılması talep edilmiş ancak davacı tarafça delil avansı ikame edilmemiştir. Son celsede de davacı vekili mevcut deliller ışığında davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

"Delil ikamesi için avans" başlıklı HMK'nun 324. maddesinin birinci fıkrasında ise; "Taraflardan herbiri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin sürede yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler" hükmü düzenlendikten sonra, ikinci fıkrasında, tarafların bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacakları öngörülmüştür.

Görüldüğü üzere, HMK'nun 324. maddesinde düzenlenen delil ikamesi avansı, HMK'nun 114. maddesinin "g" bendinde belirtilen gider avansından hüküm ve sonuçları itibariyle farklı olup, dava şartı niteliğinde değildir. Davanın ispatı için gerekli olan masraftan ibaret olup, ispat yükü üzerinde olan tarafça yatırılması gerekmektedir.

Davacı tarafça kesin süre içerisinde delil avansının yatırılmadığı ve bunun sonucu olarak davacı tarafından ispat külfeti yerine getirilmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Belirtilen açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.