İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/620 K.2023/770

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesi ile; ''...'' adresinde ticari faaliyette bulunduğunu, ...bank/ ...Şubesi'ndeki ... nolu hesabından almış olduğu ... çek seri sayılı çekini tamamen boş bir şekilde zayi ettiğini, bu hususu bankaya bildirdiğini, banka yetkililerinin mahkeme kararı olması halinde çeki iptal edebileceklerini beyan ettiklerini, çekin sahtecilikle doldurularak hak iddiasında bulunulması ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğunu beyan ederek çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Keşidecisi davacı olan çekin davacı tarafından zayi nedeniyle iptalini istediği bildirilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde iptalini istediği çekin keşidecisinin kendisi olduğunu, 1 adet boş çekin kaybolduğunu, çekin iptalini istediğini açıklamıştır. TTK 818/1-s atfıyla 757 vd. maddesi gereğince zayii nedeniyle çek iptali davasını ancak yasal hamil açabilir. Davacı hamil değil keşidecidir.Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve izleyen maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, kambiyo senetlerinin zayii nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652)

TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

"Çeklerin kaybolması nedeniyle açılan davada verilmiş bulunan iptal kararı bir ilam olmayıp tespit niteliği taşımaktadır. Ayrıca, bu karar hasımsız olarak verilmiş bulunduğundan davada taraf olmayan iyiniyetli üçüncü kişileri bağlamaz (Yargıtay 12 HD. 2005/22653 E., 2005/26627K.)" Aynı husus Yargıtay 11. HD'nin pek çok kararında da belirtilmiştir.

TTK'nın 818/1-a-s bentleri yollamasıyla aynı Yasa'nın 680. madde hükmü uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş ya da sadece imzalanmış olması halinde, tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup, böyle bir çekin 757. madde uyarınca iptalinin istenmesinde yasaya aykırılık yoktur. (Yargıtay 11. HD 2016/10869 E., 2018/2782 K.)

Somut olayda davacı ...bank ...Şubesinin ... nolu hesabından almış olduğu .... seri numaralı boş çek yaprağının zayi olduğunu belirterek çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.

Davaya konu ve tamamen boş çek yaprağı niteliğinde olan belgeler Ticaret Kanununun 780. maddesinde yazılı unsurlardan hiçbirini ihtiva etmediğinden ve boş çekler kıymetli evrak niteliğini taşımadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.