İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/530 K.2025/277

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...adresinde 20.04.2022 tarihinde davalılardan ... tarafından yürütülen iş kapsamında, taşeron firmalar ... ve ... şirketine bağlı ekipler ve çalışanları tarafından yapılan kazı çalışmaları esnasında müvekkiline ait tesislerin hasara uğratıldığını, bu zarara ilişkin olarak tarafımızca ....

İcra Müdürlüğü nün 2023/.... sayılı dosyası üzerinden borçluya ödeme emri gönderildiğini ve ödeme emrinin borçluya tebliğ olduğunu, borçlu tarafından ödeme emrine itiraz edilmiş olup takibin durduğunu, müvekkilinin Hazine ve Maliye Bakanlığı ve devlet nezdinde Kamu İşletmeleri listesinde yer aldığını, bu kapsamda müvekkili şirketin bir kamu şirket olduğunu ve bu bağlamda müvekkili şirket ve personel tarafından tutulan tutanakların aksi ispat edilinceye kadar doğruluğunun kabul edilmesinin gerektiğini belirterek; davanın kabulüne, davalıların İstanbul ....

İcra Müdürlüğü nün 2023/.... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazlarının iptaline ve takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline işbu davada husumet yöneltilemeyeceğini, davanın ve hukuki menfaat şartının olmadığını, davacı tarafça açılan davanın, hukuki mesnetten yoksun olduğunu, zarar ile müvekkili idarenen eylem ve işlemleri arasında illiyet bağının olmadığını, müvekkili idarenin ise olayda kusurlu olmadığını, davacı davasını hasar iddiasına dayandırmakta ise de tazmini istenen zarar miktarı ve tazmin bedelinin dayandırılmış olduğu delillerin tek taraflı deliller olduğunu belirterek; öncelikle yargı yolu ve görev itirazının kabulü ile görevsizlik kararı verilmesine, dava şartı yokluğundan davanın reddine,

davanın usulden ve icra inkar tazminatı da dahil olmak üzere tüm talepleriyle birlikte esastan reddine, müvekkili idare aleyhine kötü niyetli olarak icra takibine girişen ve yapılan itirazı haksız şekilde dava konusu eden davacı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

mahkeme giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ile iş bu davada davalı sıfatıyla bulunan ... ... Şirketi ile imzalamış olduğu ''... İlçeleri İçmesuyu Ve Atıksu Yapım, Bakım Ve Onarım İşi İşine Ait Devir Sözleşmesi'' ile tüm hisselerini ... ... şirketine devrettiğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafından verildiği iddia edilen zararlarla müvekkili şirketin herhangi bir ilgisinin bulunmadığını belirterek; davanın reddine, aynı zamanda davacının kötüniyetli olması sebebiyle davacı aleyhine müvekkili şirket lehine olacak şekilde kötüniyet tazminatına hükmedilmesini ile tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden kök ve ek rapor olmak üzere uzman görüş raporu alınmış dosya arasına konulmuştur.

Dava: Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan İtirazın İptali İstemine İlişkindir.

.... İcra Dairesinin 2023/.... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlular aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçlulara 07.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ...'nin 03.10.2023 tarihinde, borçlu ... ... A.Ş.'nin 11.10.2023 tarihinde, diğer borçlu ... ... İnşaat Nakliye Temizlik İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ise 09.10.2023 tarihinde borca itiraz ettikleri, bunun üzerine davacı tarafından 15.01.2024 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık; davalılar tarafından gerçekleştirilen kazı çalışmaları neticesinde, davacıya ait alt yapıya zarar verildiği ve bunun tazminin mümkün olup, olamayacağı iddiasına ilişkindir.

Türk Borçlar Kanun 49. Maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir eylem nedeniyle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.

Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Açıklamalar ışığında haksız fiil neticesinde ortaya çıkan zararın tazmini için öncelikle kusurun; ardından gerçek zararın tespiti önem arz eder.

...Belediye Başkanlığı Yol Bakım ve Altyapı Koordinasyon Dairesi Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü'nün 04.09.2024 tarihli yazısı “İlgi yazınızda belirtilen 20.04.2022 tarihinde ... İlçesi, ... Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi ile Çelik Sokak kesişimi adresinde herhangi bir gerçek ve tüzel kişilere Altyapı Kazı Ruhsat izni verilmemiştir.” şeklindedir.

... Genel Müdürlüğü Abone İşleri 2.Bölge Dairesi Başkanlığının ilgili yazısı “... Yol Yapım A.Ş ve ... ... İnşaat Nakliye Temizlik İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığına ihale edilen "... İlçeleri İçme Suyu ve Atıksu Yapım, Bakım ve Onarım işi (4) (K-...)" işi kapsamında ilgi yazıda belirtilen ... adresinde ... nolu iş emri ile kazı çalışması yapıldığı tespit edilmiştir.” şeklindedir.

Ayrıca kazı çalışması yapmadan önce bölgede alt yapısı olabilecek firmaların (... vb.) alt yapı tesislerine zarar vermemek için, bu firmalara bilgi verilmesi ve bu firmalardan gözcü talep edilmesi gerekmektedir. Davalı ... ... İnşaat Nakliye Temizlik İthalat İhracat San. Ve Tic. A.ş.tarafından, davacı ...

A.Ş. firmasının ön bilgisi ve onayı ile kazı yapıldığını ve bu kazıda müvekkili tarafından tüm teknik kurallara uyulduğunu, kazının yapılacağı yerin, yön ve derinlik kazı yapılmadan önce davacı firmaya yazılı olarak bilgi verildiğini ve davacı firma yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle kazıya onay verildiği belirtilmesine rağmen, dava dosyasında, davalı ... ya da onun yüklenicisi tarafından, kazı çalışması yapmadan önce bölgede alt yapısı olan davacı ...

A.Ş.'ye bilgi verildiğine ve gözcü talep edildiğine dair herhangi bir belge dosyada bulunmamaktadır. Davalı ... ya da onun yüklenicisi tarafından kazı çalışması öncesinde, davacı şirkete bilgi verilmediğinin ve gözcü talep edilmediğinin kabulü gerekmektedir.

Olay yerinde çekilen fotoğraflamalarda davalıların tabelalarının görüldüğüne ilişkin kayıtlar da dosyaya sunulmuş olup, kazının davalılarca yapıldığı ve tanık anlatımı ve tutanaklar ışığında bunun sonucunda zararın meydana geldiği sonucuna ulaşılmıştır.

Davalılar .... Ve Tic. A.ş. iş ortaklığı ile diğer davalı ... arasında 02.07.2021 tarihinde 730 gün süreli "... İlçeleri İçme suyu Ve Atıksu Yapım, Bakım ve Onarım İşi” için sözleşme imzalanmıştır. Davalılardan ... ... A.Ş. tarafından, 02.07.2021 tarihinde imzalanan "... İlçeleri İşme suyu Ve Atıksu Yapım, Bakım Ve Onarım İşi” ... onayıyla 30.05.2022 tarihinde ... onayıyla diğer davalı ... .... Ve Tic. A.ş. 'ye devredilmiştir.

Eser sözleşmelerinde kural olarak, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi bulunmamakta, yüklenici iş sahibinden bağımsız olarak üstlendiği işi sözleşme koşullarına uygun olarak tamamlayıp teslim etmeyi üstlenmektedir.

Bu özellik dikkate alındığında bağımlılık ilişkisi, bir başka deyişle iş sahibinin adam çalıştıran sıfatı bulunmadığından eser sözleşmelerinin yerine getirilmesi ve işin yapımı sırasında yüklenicinin üçüncü kişilere zarar vermesi halinde iş sahibinin zarardan sorumlu tutulamayacağı kabul edilmektedir. Ancak bu kesin bir kural değildir.

İş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmede iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olması halinde, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi kurulmuş olacağından iş sahibinin “adam çalıştıran” sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması gerektiği ve sorumluluk türünün de müteselsil (zincirleme) sorumluluk olacağı kuşkusuzdur.

(Benzer emsal Yargıtay 7.Hukuk Dairesi 2013/12224 Esas - 2014/11678 Karar) ... asıl işveren olarak alt taşeronun yaptığı işlerden kusursuz olarak sorumludur.

...'nin sorumluluğu belirlendikten sonra Davalılardan ... ... A.Ş. tarafından sözlemedeki yükümlülüğü 30.05.2022 tarihinde diğer davalı ... .... ve Tic. A.Ş. 'ye devredilmiştir. Kazı tarihinin 20.04.2022 tarihi olduğu dikkate alındığında devir tarihi olan 30.05.2022 tarihinden önce gerçekleşen zarardan dolayı Davalılardan ... ... A.Ş.'nin de sorumluluğuna gidilebileceği açıktır.

Bilirkişi tarafından gerçek zarar; 5.610,48-TL hasar bedeli ve 1.1195,11-TL işlemiş faiz olarak belirlenmiştir. Bilirkişi raporundaki belirleme hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülmüştür.

Belirtilen açıklamalar ışığında davanın kabulüne ve de taraflar lehine koşulları oluşmayan icra inkar / kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır