İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/645 K.2026/298

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili şirket ile davalı ... Yapı şirketi arasında, 02.01.2023 tarihli Sözleşme ile "... İşleri Projesi"nin kaba yapı işlerinin müvekkili şirket tarafından yapılması konusunda sözleşme imzalandığını,

Müvekkili şirketin sözleşmeye uygun olarak üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, müvekkili şirketin alacaklarının ödenmemesi nedeniyle davalı şirket aleyhine 2 ayrı icra takibi yapıldığını,

Teminat alacaklarının tahsili bakımından .... İcra Dairesi 2024 / ... E. Sayılı dosyası ve cari hesap alacaklarının tahsili için ise .... İcra Dairesi 2024 / ... E. sayılı dosyaları ile davalı aleyhine icra takipleri başlatıldığını,

Davalı şirket tarafından teminat alacaklarına istinaden başlatılan .... İcra Dairesi 2024/... E. sayılı icra dosyasına herhangi bir itirazda bulunmayarak tüm dosyayı ödediğini ve dosyanın infaz edildiğini, ancak iş bu davanın konusu olan cari hesap alacaklarına ilişkin olarak yapılan icra takibine ise haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunduğunu, Davalı şirket tarafından, müvekkili şirketin alacaklarının ödenmediğini,

Davalı ... Yapı şirketinden toplam 3.217.221,77 TL ödenmemiş cari hesap alacaklarının bulunduğunu,

Taraflar arasında sözleşme hükmünün açık olduğunu, Davalı şirket tarafından teminat alacaklarının ödenmiş olması herhangi bir eksik imalatımızın olmadığını / herhangi bir cezai yükümlülükten de sorumlu olmadıklarının açık göstergesi olduğunu,

.... İcra Dairesinin 2024/... Esas numaralı dosyası üzerinden ikame edilen icra takibine davalı şirket tarafından kısmi itirazda bulunduğunu, davalı şirketin dosyaya konu edilen 3.217.221,77 -TL tutarındaki borcun 646.093,68.-TL'lik kısmını kabul ettiğini, geriye kalan kısmına, faiz oranlarına ve ferilerine itiraz ederek takibin durduğunu beyanla;

Davanın kabulüne, Davalı borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

Davacı taraf ile müvekkili şirket arasında 02.01.2023 tarihli, “... İşleri Kısmi Malzemeli Betonörme İşçilik” konulu, birim fiyatlı eser sözleşmesi akdedilmekle, sözleşmenin 2. Maddesi gereğince Davacı tarafından yüklenilen işin, sözleşme ve eklerine göre, iş programına, teknik ve idari şartnameye, birim fiyat tariflerine, proje ve mahal listelerine, kalite güvence şartnamesine ve bunlarla sınırlı olmamak üzere ilgili tüm yasa hükümleri fen ve sanat kurallarına göre eksiksiz ve kusursuz olarak tamamlanması ve işverene teslim edilmesi üzerine anlaşıldığını,

Sözleşmenin başlangıç süresi 02.01.2023 tarihi olmakla işin nihai tesliminin 15.10.2023 tarihinde yapılacağı hususunda anlaşıldığını ve davacı yüklenici tarafından anılan tarihte işe başlanıldığını, sözleşmeye konu işin toplam bedeli 46.400.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, sözleşme gereğince her hakedişten 965 nakdi teminat kesintisi de yapılacağı yine taraflar arasında anlaşıldığını,

Taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri gereğince, tüm hakedişlerin Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak yapılması ve eksik ve kusur bulunmaması halinde onaylanan hakedişler doğrultusunda ödeme yapılacağı karar altına alındığını, bu doğrultuda, Davacı yüklenici tarafından bu kapsamda 10 adet hakediş yapıldığını, hakedişler doğrultusunda faturalar kesildiğini, hakediş eki kesinti listeleri gereğince gerekli kesintiler yapıldıktan sonra yüklenici ile mutabık kalınarak ödemeleri yapıldığını, taraflar arasında yer alan tüm ticari ilişki,

hakediş imzasından sonra faturalaşmaların yapılması ve cari hesaplara işlenmesi suretiyle takip edildiğini, yine tüm hakedişler taraflar arasında davacı yükleniciye ait yazışma adresi olan e-mail adreslerine gönderildiğini, davacı yüklenici tarafından itiraz edilmeyerek kabul edildiğini ve müvekkili tarafından ödendiğini,

Ancak gelinen aşamada son hakediş olan davacı tarafa ait kesin hakediş davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak imzalanmayarak huzurda yer alan mesnetsiz dava açıldığını,

Müvekkili şirketin işveren, Davacı şirketin yüklenici olduğu 02.01.2023 tarihli Yüklenici Sözleşmesi gereğince ... İşleri Projesi'nin kaba yapım işlerinin bir kısmı davacı yüklenici tarafından yapılmakta olup, işbu sözleşme kapsamında davacı şirketin yükleminde bulunan işte tüm ödemeler yapmış olduğu iş miktarı tespit edilerek davacının da onaylamış olduğu hakedişler gereğince yapıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri gereğince, davacı tarafın ediminde bulunan işi, sözleşme ekleri, teknik şartname, kalite kontrol hükümleri, iş sağlığı ve güvenliği hükümleri, proje ve mahal listelerine, fen ve sanat kaidelerine göre basiretli bir tacir gibi yapacağı hüküm altına alınmış davacı tarafça da imzalanıp kabul edildiğini,

Yine Davacı tarafın da dayandığı ve mahkemeye sunmuş olduğu meri sözleşme ve ekleri gereğince belirlenen hükümlerin Davacı tarafça kabul edilerek sözleşme imzalandığını, İşin yapımı süresince yapılan toplamda 10 adet hakedişte, ilgili hakediş ve ayına göre yukarıda yer verilen kesintiler davacı yüklenicinin mevcut durumuna göre kesildiğini, fatura edildiğini ve davacı tarafından ihtirazı kayıt konulmadan 1-10 arası tüm hakedişler imzalandığını, taraflar arasında bu doğrultuda ödemeler yapılmış olup hak ve alacak kalmadığını,

Öncelikle müvekkili tarafından düzenlenen ve davacıya gönderilen 11 nolu hakediş gereğince davacının düzenleyeceği fatura ve müvekkilin düzenleyeceği kesinti yansıtma faturalarında taraflar mutabık kalmış olup, davacı taraf hakediş gereğince fatura düzenledikten sonra müvekkilini oyaladığını ve hakedişi imzalamadığını, bu doğrultuda, Davacı tarafından düzenlenmiş olan 04.04.2024 tarihli ... nolu faturada sözleşme gereğince yapılan kesintilerden olan Nakit Teminat Kesintisi bedeline 150.339,97-TL olarak, sözleşme bedeline dahil olan ve davacı yüklenici hakedişine yansıtılacak olan kesintilerden olan “Diğer Kesintiler” bedeline 2.571.181,77-TL olarak yer verildiğini,

Esasen davacı şirketi ile müvekkili şirket yapılan kesintilerde mutabık kaldığını ve karşılıklı faturalaşma ile cari hesap ilişkisinin düzeltilmesi yani müvekkilin harcamış olduğu, davacı nam ve hesabına yapmış olduğu ya da yaptırmış olduğu işlerin yansıtma faturasının da yine davacı hakedişinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edileceği taraflar arasında kararlaştırıldığını, ancak, davacı tarafından müvekkili şirketle mutabık kalındığını ve ilgili kesintilerin de yer aldığı fatura düzenlenmiş olmasına karşın, müvekkili tarafından düzenlenen 06.05.2024 tarihli ... ... nolu 2.571.181,77-TL yansıtma faturasına" haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini,

Davacı tarafın hakediş imzasına çağrıldığını ancak geleceğini belirterek gelmediğini, o aşamada davaya konu haksız faturayı keserek icra takibine konu ettiğini, bu sebeple davacı yanın iddiasının aksine nakit teminatın iade edilmesi yahut ödenmesi ya da kısmi bir ödeme yapılması, davacı tarafın yapmış olduğu işte kusurlarının örtülmesi anlamına gelmemekte olup tüm bu hususlar taraflar arasında yer alan hak edişlere yansıtıldığını ve davacı tarafından da kabul edildiğini beyanla davanın reddine, davacı tarafından kötü niyetli bir şekilde icra takibi yapılmış olması sebebiyle müvekkili lehine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK.nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.

Mahkememizin 2024/645 esas sayılı dosyasında taraflar arasındaki uyuşmazlık;

.... İcra müdürlüğünün 2024/... esas sayılı ilamsız icra takibine davalı tarafın 2.571.129,09 TL miktar kadar yaptığı kısmi itirazın iptali, takibin devamı, % 20 den az olmamak ücere icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemi konusunda olduğu takibin dayanağı olarak cari hesap alacağı olarak tespit edilmiştir.

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda dosya kapsamı belgelerin, davacıların iddialarının ve davalının savunmalarının değerlendirilmesi, bakımından bilirkişiler ..., İnşaat Mühendisi ... ve Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişi Prof. Dr. ...'ün hazırladığı 25/09/2025 tarihli kök rapor ile 17/12/2025 tarihli ek rapor alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre

.... İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; Mahkememiz dosyası davacısı tarafından yine mahkememiz dosyası davalısı aleyhine 3.217.221,77-TL alacak için ilamsız takip başlatıldığı,

Davalı vekili tarafından yasal süresi içinde vaki itirazda bulunulduğu,icra takibinin İİK.nun 62 maddesi uyarınca durduğu saptanmıştır. İcra takibine vaki itirazın davacı tarafa tebliği durumu ve dava tarihine nazaran da, bu itirazın iptali davasının İİK.nun 67. maddesi hükmünde öngörülen ve hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açıldığı da tespit olunmuştur.

Taraflar arasında imzalanan 02.01.2023 tarihli "... İşleri Projesi"nin imzalandığı, sözleşme ile kaba yapı işlerinin yapılması konusunda anlaştıkları , 10 nolu hakedişe kadar tarafların mutabakat içinde sorunsuz olarak hakedişleri düzenleyerek ,faturaları kestikleri, faturaların ödendiği sabittir.

Taraflar arasındaki ihtilafın 11 nolu kesin hesap hakedişindeki kesintilerden kaynaklandığı, bu sebeple davalı ... Yapı AŞ tarafından davacıya 06.05.2024 tarih ve ...,... nolu ve 2.571.181,77.-TL bedelli faturanın kesildiği görülmüştür.

11 nolu kesin hakedişteki kesintileri incelediğimizde, kesintilerin büyük bir kısmının sözleşme gereği kesilmesi gereken kesintiler olduğu ve bunların davacı yükleniciye ait şantiyedeki işçilerin , yemek, konaklama, isg giderleri, sağlık ve güvenlik giderleri , all risk sigorta giderleri , konteynır kirası, yüklenici adına çalışan iş makinalarının kira bedelleri v.s… kesintiler olduğu görülmüştür.

Bunların sözleşme gereği yapılan kesintiler olup her 1-10 arası her hakedişlerde de benzer kesintiler mevcuttur. Bu kesintilerin her hakedişte düzenli olarak kesildiği ve davacı yüklenicinin de itiraz etmeden imzalayıp kabul ettiği görülmüştür. Ancak 11 nolu son kesin hesap hakedişinde bu kesintilere itiraz ettiği görülmektedir.

Davacı taraf ; Sözleşme gereği işlerini yapıp teslim ettiğini, bunun geçici kabul tutanağı ile tevsik edildiğini, namı hesabına yaptırılan iş olamayacağını, eksik iş bulunmadığını, geçici kabul tutanağında eksik işlerin yapılarak teslim edildiğinin teyit edildiğini ,dolayısı ile namı hesabına yapılacak iş bulunmadığını, bunu kabul etmediklerini, ayrıca eksik işlerle ilgili olarak kendilerine süresinde yasal ihtarda bulunulmadığını, namı hesaba yaptırıldığı iddia edilen işlerin bedelinin de fahiş olduğunu v.s…, bunu kabul etmediklerini bildirmiştir.

11 nolu hakedişin kesintiler listesindeki eksik iş olup da davacı yüklenicinin namı hesabına yaptırılan işler

- ... , firması ile ... firmasına yaptırılan işler ve hakediş bedelleri olup KDV dahil ... firmasının 1.326.325,06 TL hakediş bedeli ile

- ... firmasının 10.822,80 TL tutanak bedeli olduğu görülmüştür. ... firmasının yaptığı işlerin bedeli hakedişte ... adı altında kesildiği görülmektedir.

- Davalı işverenin ... firması maillerindeki resimlerden brüt beton imalatlarının kusurları olduğu da görülmüştür.

... firmasın yaptığı işlere ( hakedişine ) bakarsak yapılan işlerin; brüt beton tavan silim işleri, perdekolon T-Rot deliklerinin tamir harcı ile kapatılması , soğuk derz birleşim yerleri düzeltme, ve iskele çalışması işleri bedeli olduğu ve toplam hakediş bedelinin de KDV dahil 1.326.325,06 TL olarak fatura edildiği görülmüştür.

İşverence Eksik veya kusurlu olduğu iddia edilen ve namı hesabına yaptırılan bu işlerin açık ayıp olduğu, gizli ayıp olmadığı, geçici kabul incelemeleri esnasında bir bakışla çıplak gözle görülebilecek kusurlar olduğu anlaşılmaktadır. Ancak dosyaya sunulu geçici kabul tutanağında 31.12.2023 tarihinde eksiklikler belirlenmiş ve bu eksikliklerin giderilmesi için de 31.03.2024 tarihine kadar 3 ay süre verildiği görülmüştür.

Bu eksiklikler içinde yukarıda sayılı kusurlu işleri bulunmadığı görülmüştür. 31.03.2024 tarihi itibarı ile yapılan geçici kabul eksiklikleri teslim tutanağında daha evvel taraflarca belirlenen geçici kabul eksikliklerinin yapılıp tamamlandığı bağıtlanmış olduğu ve her iki tarafça da imzalanıp kaşelendiği görülmektedir. Yani işin sonu itibarı ile eksik ve kusurlar giderilmiş ve iş teslim edilmiştir.

Yine bu tutanakta eksik-kusurlu imalatlar için ... adı altında bir kesinti de yoktur belirlenmemiştir. 31.03.2024 tarihli Tutanakta aynen “ işin kabulü esnasında imalatlar yerinde incelenmiş olup eksik tespit edilmemiştir. “ denilmektedir. Bu aşamadan sonra davalı işverenin eksik ve hatalı işlerin olduğu ve bunları namı hesaba 3. Şahıs firmalarına yaptırılması ve ... olduğu iddiasının teknik sürece uygun düşmediği ve yerinde olmadığı kanaati hasıl olmaktadır.

Zira ayıplar/kusurlar açık ayıp niteliğinde olup gizli ayıp değildir. çıplak gözle görülebilecek ayıplardır. İlk yapılan geçici kabul işleminde görülüp tutanağa eksik/ayıplı işler olarak yazılmış olması gerekirdi. Veya giderilemeyecek kusurlar içinde ise bir ... payı kesintisinin olacağı tutanağa yazılması gerekirdi. Bunlar yapılmamıştır, ve yoktur.

Sonuç olarak namı hesaba yaptırıldığı iddia edilen bu işlerin bedeli kesinti tablosundan çıkarılacaktır. İtiraza konu Kesinti listesindeki diğer kesintiler ise sözleşme gereği yapılan kesintiler olup davacı yüklenicinin bunlarla ilgili de detaylı, belgeli bir itirazının olmadığı da görülmektedir. Dolayısıyla sözleşme gereği yapılan kesintilerin 11 nolu kesin hakedişte de kesilmesi gerektiği, ancak eksik ve kusurlu imalatlar için namı hesaba yapılan işlere ait ... kesintilerin yerinde olmadığına kanaat edilmiştir. Buna göre davacı yüklenicinin 11 nolu kesin hakedişi son ödenecek tutarının 1.983.241,54 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı yüklenicinin toplam 11 adet hakediş kapsamında yaptığı işlerin bedeli aşağıda tablo halinde gösterilmiş olup toplam: 67.316.158,97TL olarak hesaplanmıştır. Bu hakedişlerden 1-10 arası bir ihtilaf bulunmamaktadır. İtiraz sadece 11 nolu kesin hakediş kesintileri üzerinedir. Bu kesintiler yeniden hesaplanarak 11 nolu kesin hakediş bedeli yeniden belirlenmiştir.Dosyadaki 11 adet hakediş incelenmiş ve her hakedişte İSG cezaları kesildiği görülmüştür.

Bu cezalar toplam 272.450,00 TL olup İSG cezaları şantiyede olabilecek iş kazalarını önlemek için caydırıcılık ile çalışanların iş güvenliği kurallarına riayet etmesini sağlamak amacıyla kesilmektedir. Eğer bir kaza olmamışsa veya işveren bundan bir zarar görmemişse iş sonunda bu cezalar iade edilir. Sektörde uygulama bu nezakettedir. İSG cezaları işveren için bir gelir kalemi değildir. Bu ceza şantiyede bir iş - imalat karşılığı olmadığı için katma değer de yaratmaz.

Dolayısı ile çalışanların İSG kurallarına riayet etmemesi , baret takmama, emniyet kemeri takmama v.s.. eyleminde kaza olmamış işveren bir zarar görmemiş bir maddi kaybı oluşmamışsa işçileri koruma amaçlı kesilen bu cezaların iş sonumda iade edilmesi gerekir.

Yapım sözleşmelerinde gecikme cezası veya İSG cezası şeklinde maddeler konulmaktadır. Gecikme cezası aslında o işin gecikmesinde taraflardan birinin maddi kayıba uğraması, zarar etmesi , gelirden mahrum kalması karşılığı bir tazminattır. İşçilerin şantiyede kaza yapmasını önleme amaçlı bir caydırıcılıktır.Kesilen İSG cezalarının sözleşme kapsamında kaldığı anlaşılmakla kesilen 272.450,00 TL İSG cezalarının istenemeyeceği takdir edilmiştir. Davacının 11 nolu hakedişi tutarının 3.367.615,43 TL olduğuYapılan açıklamalar ışığında hakediş faturasının 1.983.241,54 TL olması gerektiği

Davacı yüklenici 11 nolu hakediş için kestiği fatura bedeli 3.367.615,43 TL dir. Oysa bu rakamın 1.983.241,54 TL olması gerekirdi…. 3.367.615,43 – 1.983.241,54 = 1.384.373,89 TL fazla talepte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Davalı yanın icra takip dosyasındaki alacağı kısmen kabul ederek , icra takip dosyasına ( 08/04/2026 tarihli kapak hesabı gereğince) 758.466,39 TL ödeme yaptığı, bakiye borcun 1.959.027,51-TL kaldığı anlaşılmıştır. Ödeme nedeniyle bu alacağa dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce 1.959.027,51-TL davacı alacağı üzerinden itirazın iptaline karar verilmiştir.Alacak yargılamayı gerektirip, belirlenebilir olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebi reddedilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır