İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/721 K.2025/687

Mahkememizde görülen Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firmalar ile müvekkili idare arasında -Kamu İhale Kanununa tabi ihalelere istinaden- yapılan sözleşmeler kapsamında davalı firmalarda hizmet akdiyle çalışan ve yine iş akdi çalıştığı yüklenici firmalar tarafından feshedilen dava dışı ... tarafından ödenmeyen bir kısım işçilik alacaklarının tahsili talebiyle müvekkili idare aleyhine dava açıldığını ve .... İş Mahkemesinin ... E. ve ...

K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesinin 2022/677 E. ve 2022/1267 K. sayılı ilamı ile de ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulü ile birlikte yargılama gideri ve dava vekalet ücretinin de ödenmesine karar verildiğini, işbu karara dayanılarak dava dışı işçi ... tarafından ....

İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile müvekkili idare aleyhine icra takibi başlatıldığını, hem Borçlar Kanununa hem de müvekkili idare ile davalı yüklenici firmalar arasından yapılan sözleşme hükümleri gereğince, işçilik alacaklarının nihai ve asli borçlusu ve sorumlusunun davalı firmalar olduğunu,

İcra dosyasına mahsuplar dahil ödenen toplam bedelin ödeme tarihinden itibaren dava dışı işçinin davalı firmalardaki çalışma süreleri göz önünde bulundurularak yargılama sırasında tespit edilecek sorumluluk miktarları esas alınmak kaydıyla davalı firmalardan ticari avans faiziyle birlikte rücuen tahsilini talep etme zorunluluğu doğduğunu beyanla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; ....

İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasına ödenen ve yasa gereğince ödenen SGK ve işsizlik sigorta primi ile gelir vergisi ve damga vergisi ile birlikte toplam 51.009,30-TL bedelin davalı şirketlerden müşterek ve müselsilen tahsili ile müvekkil idareye ödenmesine tespit edilecek bedele ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanarak davalıdan alınarak davacı müvekkil idareye ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ...

Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı idareden 2018/... ihale kayıt numaralı ihale ile “Su Arıtma Tesisleri İşletme Bakım ve Yenileme İşi Hizmet Alımı” işi kapsamında müvekkili firma ile diğer davalı firma tarafından adi iş ortaklığı ile ihale alındığını ve davacı idare ile işbu çerçevede sözleşme akdedildiğini, müvekkili firma tarafından davacı idareden alınan ihalenin yerine getirilmesi adına çalıştırılacak işçi ilanı verildiğini ve davacı idarenin ihtiyacı doğrultusunda belirli süreli işçi alımı yapıldığını, personellerin seçiminin dahi davacı idare tarafından yapıldığını,

alınan işçilerden dava dışı ...'ın davacı idareden alınan ihale kapsamında müvekkili firma bünyesinde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştırıldığını, dava dışı işçi ... ile akdedilen iş sözleşmesinin süresinin bitmesi üzerine müvekkili firma ile işçi arasındaki iş ilişkinin sona erdirildiğini, dava dışı işçi ...'ın iş akdinin haksız olarak feshedildiği iddiası ile .... İş Mahkemesinin ...

E. sayılı dosya ile işe iade davası ikame ettiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesinin 2022/677 E. ve 2022/1267 K. sayılı kesin kararı ile dava dışı işçi ...'ın yasal süresi içerisinde başvurmasına rağmen İşverenin süresi içerisinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken işe başlatmama tazminatının hesap ve tespit edildiğini, dava dışı işçi ... tarafından müvekkili firmaya işe iade başvurusunda bulunulduğunu ve müvekkili firma tarafından süresi içinde....

Noterliğinin 19.07.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı işe davet ihtarnamesi ile dava dışı işçi ...'ın işe davet edildiğini, dava dışı işçi ...'ın işe davet ihtarnamesinde bildirilen tarihte işe gelmediğini, akabinde haksız ve kötüniyetli olarak ....

İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosya ile işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre alacağının tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığını, işe başlatmama tazminatının işçinin işe başlama başvurusu yapmış olmasına rağmen işverenin işçiyi işe başlatmaması halinde istenebileceğini, müvekkili firma tarafından dava dışı işçi ... işe davet edilmesine rağmen başlamadığını, haksız ve hukuka aykırı olarak icra takibi başlatıldığını, hal böyle olunca müvekkili firma tarafından anılan icra takibine itiraz edildiğini,

davacı idarenin muaccel olmayan ve haksız olarak takibe konu edilen alacağa itiraz etmemesi üzerine takip konusu alacağın davacı idareden cebren tahsil edildiğini, davacı idare tarafından muaccel olmamış ve hak edilmemiş bir alacağa itiraz edilmeden takibin kesinleştirilmesine mahal verilmesinin ve akabinde takip konusu alacak davacı idareden cebren tahsil edildikten sonra müvekkili firmadan rücuen tahsil edilmek istenmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenle davacı idare tarafından ödenen bedelden müvekkili firmanın sorumluluğu bulunmadığını,

ancak Sayın Mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde İstanbul BAM 47. Hukuk Dairesinin 2022/677 E. ve 2022/1267 K. sayılı kararında müvekkili firma, diğer davalı firma ve davacı idarenin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuş olmasından ötürü davacı idare tarafından ödenen bedelin müvekkili firma, diğer davalı firma ve davacı idareye eşit şekilde yükletilmesi gerektiğini öne sürerek haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak davaya karşı cevap sunmadığı görüldü.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden görüş raporu alınmış dosya arasına konulmuştur.

Dava: Rücuen Tazminat İstemine İlişkindir.

Somut uyuşmazlık; Davacı idare tarafından, dava dışı işçi ... tarafından davacı idare aleyhine başlatılan .... İcra Dairesinin ...E. sayılı dosyasına işçilik alacakları ve fer'ileri ile yasa gereğince ödenen SGK ve işsizlik sigorta primi ile gelir vergisi ve damga vergisi için ödenen toplam 51.009,30-TL'nin davalı firmaların kendi dönemindeki süre üzerinden sorumlu oldukları miktarların ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsili talebiyle ikame edilen davaya ilişkindir.

.... İş Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında yapılan incelemede; dava dışı işçi ... tarafından yönetsel olarak ... Belediyesine bağlı ...'nin iştigal alanı olan su arıtma bölümlerinin ihale ile taşere edilmesi neticesinde ihale kazananı ... ve ... İş ortaklığı bünyesinde çalışmakta iken, 30.09.2019 tarihinde iş sözleşmesinin ihale süresi bittiğinden bahisle haksız olarak sona erdirildiği ileri sürülerek davalılar... Başkanlığı, ... İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ... ... İnş.

San. ve Tic. A.Ş. aleyhine iş sözleşmesinin feshinin geçersizliği ile işe iadesine, çalışamadığı süre için 4 aylık ücreti ve diğer sosyal hakları ile işe başlatılmaması halinde 8 aylık brüt ücret kadar tazminatın tahsili talebiyle dava açıldığı, .... İş Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasından verilen 30.12.2020 tarihli ... sayılı kararın, HMK'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık halleri dışında taraflarca ileriye sürülmemiş sebepler inceleme konusu yapılamayacağından davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesinin 01.06.2022 tarihli, 2022/677 E. ve 2022/1267 K. sayılı ilamı ile davalı ...

Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf itirazlarının kısmen yerinde olduğu, buna göre ilk derece mahkemesince verilen kararının kısmen usul ve yasaya aykırı olduğu, ancak dosyada delillerin toplanmış olmasına göre karardaki hata ve eksikliklerin yerel mahkemesine gönderilmeksizin dosya üzerinden değerlendirilip yeniden hüküm kurulabileceği anlaşıldığından, HMK'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verildiği ardından davacı tarafından 08.06.2023 tarihinde dava dışı işçiye 49.066,40-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı idare tarafından, davalı firmalar ile imzalanan Su Arıtma Tesisleri İşletme, Bakım ve Yenileme işi Hizmeti Alımına Ait Sözleşme sunulmuş olup; sözleşmenin “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları” başlıklı 22. Maddesinde, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin altıncı bölümünde belirlendiği düzenlenmiştir.

Davacı idare tarafından, huzurdaki dava dosyasına, yüklenicinin sözleşme konusu ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların düzenlendiği genel şartname sunulmamış ise de; Sayın Mahkemenizce celp edilen .... İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına, ihale dökümanını oluşturan belgeler arasında sayılan Teknik Şartnamenin sunulduğu görülmüştür.

.... İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında mübrez, ihale dökümanını oluşturan belgeler arasında sayılan Teknik Şartnamenin incelenmesinde; “Personel Yönetimi” başlıklı 5.1.2 maddesinin 26. bendinde “Sözleşme dönemi sonunda çalıştırdığı tüm personelin kıdem tazminatları ve diğer kanuni alacakları yüklenici tarafından ödenecektir.” hükmünün düzenlendiği görülmektedir.

Davalı firmalardan ... Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından, işe davet ihtarnamesinde dava dışı işçi ...'ın işe başlaması için bildirilen 25.07.2022 tarihinden sonra, 02.08.2022 tarihinde ihtarnamenin dava dışı işçi ...'ın mernis adresine tekrar gönderilmesi talep edilmesine rağmen, dava dışı işçi ...'ın işe başlaması için yeni bir tarih bildirilmediği nazara alındığında; geçerli bir davetin olduğundan bahsedilemeyecktir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda; işçilik alacakları davacı idare tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı idare ile davalı firmalar arasında yapılan ihalede akdedilen sözleşme ve teknik şartnamede, yüklenici tarafından istihdam edilen personelin her türlü kanuni alacakların yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği hususları nazara alındığında; davacı idarenin, dava dışı işçiyi çalıştıran yüklenicilerden, ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı olduğu açıktır.

Dosyaya sunulan hizmet alım sözleşmesi ile iş ortaklığı sözleşmesinden; ... ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve ... Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin adi ortaklığı şeklinde davacı idarenin alt işvereni olduğu anlaşılmaktadır. Sorumluluğa ilişkin bir husus belirtilmemiştir.

Adi ortaklıkta borçlardan doğan sorumluluk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 638. maddesinde düzenlenmekte olup, her ne kadar ilgili hüküm temsilin sonuçları başlığı altında düzenlenmişse de; sadece temsilden doğan sorumluluğu değil ortakların da sorumluluğunu içermektedir. Kanunun 638. maddesinin 3. fıkrası “Ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir. üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklinde düzenlenmiş olup ortakların kural olarak borçlar üzerinde müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir. Davalılar arasındaki sözleşmede sorumluluğa ilişkin bir düzenleme belirtilmediğinden müteselsil sorumlu addedilmişlerdir.

Son olarak rücuya tabi ödeme tutarı 49.066,40-TL olup, dava dilekçesinde yasa gereğince ödenen sgk ve işsizlik sigorta primi ile gelir vergisi, damga vergisi adı altında toplamda 51.009,30-TL talep edilmiş, 15.08.2025 tarihli beyan dilekçesinde ise bakiye ücretin arabuluculuk ücreti ve istinaf harcı olduğu belirtilmiş olup, çelişkili beyanlarda bulunulmuş ardından, yapılan bakiye ödemelere ilişkin herhangi bir dekont sunulmamış hatta ön inceleme duruşmasında verilen kesin sürede de herhangi bi,r delil sunulmamış. Davacı tarafça dilekçe ekinde ve hatta delil sunma için verilen kesin sürede sunulmayan deliller için mahkeme aktif yükümlülük yüklenerek hareket etmesi basit yargılama usulüne tabi davaların özüne de aykırı olacağından mevcut deliller ışığında hareket edilmiştir.

Belirtilen açıklamalar ışığında rücuya tabi ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren değişik oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olacakları şekilde kendilerinden alınmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır