İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/291 K.2026/92

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Köprüsü ve ...Otoyolu(“Otoyol”)’nun işletmesinin müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ...,...,...,... plakalı araçlar ile 06.07.2024 - 05.10.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçiçi 6. madde gereğince,

ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile icra takibin başlatıldığını, davalının borca itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek; davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına, davalının İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği ancak cevap sunulmadığı görüldü.

Mahkememizce bilirkişi raporu alınmış dosya arasına konulmuştur.

Dava: Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali İstemine İlişkindir.

İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçluya 18.03.2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 16.03.2025 tarihinde borca itiraz ettiği, bunun üzerine davacı tarafından 19.03.2025 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık; davacı denetiminde olan güzergahta davalı tarafa ait olduğu iddia edilen araçlar ile ücret ödemeden geçiş yapıldığı iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Dosya muhteviyatındaki CD'de bulunan davaya konu olan ...,...,...,... plakalı araçların ihlalli geçişlerine ait fotoğraflar ve araçların sahiplik bilgilerine göre araçların ihlalli geçiş tarihlerinde davalı ... Araç Kiralama Ve Kentsel Temizlik Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu görülmüştür.

...'tan gelen müzekkere cevabında “... ve ... plakalı aracın tarihleri arasında HGS 06/07/2024 - 05/10/2024 bulunmadığı tespit edilmiştir...” bilgisinin verildiği görülmüştür.

Dosya muhteviyatında bulunan ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününe ait (06/07/2024 - 05/10/2024) hesap hareketlerinin incelenmesinde; ürünün 09.07.2024 tarihinde iptal edildiği, bakiyesinin 09.08.2024 tarihinde iade edildiği görülmüştür. İhlalli geçişlerin 05.09.2024 tarihinde yapılmış olduğu tespit edilmiştir.

Dosya muhteviyatında bulunan... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürünü) hesap hareketlerinin incelenmesinde; ürünün 30.09.2024 tarihinde satın alındığı görülmüştür. İhlalli geçişlerin 09.08.2024 tarihinde yapılmış olduğu görülmüştür.

Dosya muhteviyatında bulunan... plakalı araca tanımlı ... hesap hareketlerinin incelenmesinde ; ürünün 29.08.2024 tarihinde satın alındığı; ihlalli geçişlerin 06.07.2024-14.07.2024 tarih aralığında yapılmış olduğu görülmüştür.

Davacı şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre “...-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolunun işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel tacirdir.

Davacı ile yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “…OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorundadır.

6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrasında “geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz”.

Köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; 15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmaktadır.

Dava konusu araçların davalı adına kayıtlı olduğu, davalıya ait araçların ihalli geçiş ücretlerinin ödendiği iddia edilen geçişlerin uyuşmazlık konusu geçişler olmadığı, 7144 Sayılı Kanun'un 19. Maddesi ile 6001 Sayılı Kanun'a eklenen Geçici 3. Madde uyarınca.

“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce (işletme hakkı verilen veya devredilen) otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde, araç sahiplerine, bu kanunun 30. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında, bu kanunun 30. Maddesinde yer alan oranlar uygulanır” dendiği için; ücretsiz ihlali geçiş yapan araç sahibi davalıya uygulanan idari para cezası uygulamasının yerinde olduğuna dair bilirkişi görüşü benimsenmiştir.

Şöyle ki, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/1. Maddesinde; " Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. " aynı kanunun 30/5. Maddesinde.

"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

(Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." aynı kanunun 30/7. Maddesinde.

"Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." hükümleri mevcuttur.

Açıklanan kanun metninde belirtilen; ihlalli geçişten itibaren on beş içinde ödeme yapıldığında ceza müessesinin işletilemeyeceğinin belirlenmesi karşısında davalının bu on beş günlük süre zarfında ihlali geçiş ücretlerini ödeyebileceği ancak süresi içinde herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. İcra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak yapılan faiz hesaplamasına göre, (1.886,00 TL ödenmeyen geçiş ücreti ) + 7.594,00 TL (4 kat cezası ) + Faiz 2.399,51 TL + 479,90 TL KDV = 12.309,41TL olarak alacak hesaplanmıştır.

¸ Yukarıdaki tablodaki hesaplama bu şekilde ise de, taleple bağlı kalınarak itirazın iptaline ve de alacak likit olduğu için davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. *Davacı vekili icra inkar tazminatı noktasında tavzih talebinde bulunmuşsa da, gözden kaçırılmaması gereken husus şudur ki, icra inkar tazminatı itirazın iptaline karar verilen asıl alacak miktarı üzerinden hükmolunur, kaldı ki karar celsesinde de mahkememizce bu husus belirtilerek asıl alacak üzerinden hesaplama yapılarak tazminata hükmedilmiş olmasına rağmen, davacı vekilince hukuken korunabilir nitelikte bulunmayan tavzih talebinin usulsüzlüğüne ilişkin talebin reddi gerekmiştir.