İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/521 K.2025/888

Mahkememizde görülen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hamili olduğu ... ...O - ... Şubesi'ne ait ... çek seri nolu, 31.10.2025 keşide tarihli, 350.000,00-TL bedelli çekin müvekkilinin uhdesindeyken kaybolduğunu belirterek; davanın kabulü ile yargılama neticesinde dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin mahkememizin 23.12.2025 tarihli duruşma beyanında davanın konusuz kaldığını beyan etmiş olduğu görüldü.

Dava: Çek Zayi Nedeniyle Kıymetli Evrak İptali İstemine İlişkindir.

Dava, 6102 sayılı TTK m. 818(1)-s atfıyla aynı Kanun'un m. 757(1) hükmü gereğince iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişi tarafından açılan zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir. Somut olayda ödeme yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilip verilmeyeceği noktasındadır.

Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK m. 651 ve 652’de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın m. 818(1)-s hükmü delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken TTK'nın m. 757 hükmüne göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hâmil tarafından açılabilir.

Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çekin tarih, numarası ve bilgilerini içeren çek fotokopisinin sunulduğu, dava konusu çekin keşidecisi tarafından da dava konusu çekin borcuna karşılık davacıya verildiğini beyan eden dilekçe ibraz edildiği anlaşılmakla, esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Zira, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek, bu durumda TTK'nın 757 vd. hükümleri uyarınca çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilecek, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulacaktır.

Davacı taraf, davanın konusuz kaldığını beyan etmiş olup, beyanı doğrultusunda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.