İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/897 K.2026/267

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; müvekkili şirketin, Anonim Şirket statüsünde olup Türk Ticaret Kanunu uyarınca pay defteri tutmakla yükümlü olduğunu, şirketin, hisse devri hazırlanırken pay defterine ihtiyaç duyulduğunu ancak yapılan incelemelerde pay defterinin bulunamadığının tespit edildiğini, en son Kasım 2025 sonunda defterin yerinde görüldüğünü yapılan detaylı aramalara rağmen defterin bulunamadığını, pay defterinin kaybolması, müvekkilinin iradesi dışında olup çalıntı, kayıp veya imha edilmiş olma ihtimali bulunduğunu, bu nedenle TTK m.82/7 gereğince zayi belgesi alınması zorunluluğu doğduğunu belirterek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 82/7. md uyarınca davacı şirketin pay defterinin zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı taraf, yapılan incelemelerde pay defterinin bulunamadığını, en son 2025 yılı kasım ayı sonunda pay defterinin yerinde görüldüğünü, pay defterinin kaybolmasının, müvekkilinin iradesi dışında olduğunu çalıntı, kayıp veya imha edilmiş olma ihtimali bulunduğunu belirtmiştir.

Davacı tarafa, pay defterinin nasıl zayii olduğunu (örn; hırsızlama, yangın,su baskını, deprem vs) somutlaştırarak açıklayan, buna ilişkin dayanak belgelerini ibraz eden dilekçe sunması için 1 haftalık kesin süre verilmiş olup, bu süre içinde davacı taraf beyanda bulunmamıştır.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Somut olayda, davacı taraf pay defterinin kaybolmasının müvekkilinin iradesi dışında olduğunu çalıntı, kayıp veya imha edilmiş olma ihtimali bulunduğunu beyan etmiş olup, verilen kesin süre içinde zayi olayının nasıl meydana geldiğine dair somut bir açıklamaya, bilgi ve belgeye yer vermemiştir. Bu nedenle de pay defterinin zayi iddiasının muhafaza kusuru niteliğinde bir davranış olduğunun kabulü gerekmiştir. Ziya durumunun davacı tacirin iradesi dışında meydana geldiği ispatlanamadığından, davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır