İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/203 K.2025/329

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı firmanın uluslar arası taşımacılık işi ile uğraşmakta olup T.T.K.

Gereği tacirlik sıfatına haiz bulunduğunu, Davalı şirkette ait ... plakalı çekici römork ile 03.10.2019 tarihinde ...'da, meydana gelen ölüm/yaralama/araç ve çevre hasarı şeklinde trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdiğini, Söz konusu kaza ve ortaya çıkan zarar ve ziyanın ... tarafından müvekkili büro'ya ihbar edildiğini ve kazaya ... plakalı çekici/ römork'un sebebiyet verdiğini. hasarının ödenmesi için müvekkile talepte bulunulması üzerine büroca ... nolu hasar dosyasının oluşturulduğunu , davalı kurumun hakimiyetinde olan ticari araç kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu ve aracın sigortası bulunmadığını,

... plakalı aracın geçerli yeşil kart sigorta sertifikasının olmadığını, bu nedenle Uniform Anlaşma'nın 5.maddesi gereğince müvekkili Büronun, hasar nedeniyle toplam 332.636,74 EURO tutarında zarar ziyan ödemesi yaptığını, alacağın tahsili için davalı şirkete ihbarname gönderildiğini , ihbarnameye hiçbir cevap verilmediğini, Bu sebeple Trafik Sigortası Genel Şartları 4. Madde, 'Türk Ticaret Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu gereğince müvekkili Büro'nun yapmış olduğu ödemenin Rücuen tahsili maksadıyla sorumluluklarını - tam olarak yerine getirdikleri tarihten itibaren.

Söz konusu borcun ödenmesi yükümlülüğünü pek çok kez davalı-borçlu firmaya hatırlatılmasına rağmen ödeme yapılmaması üzerine icra takibi başlatıldığını ancak icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davalı şirketin kötü niyetli olduğunu, Kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, dava sürecinde , davalı tarafin mal kaçırma ihtimaline ve kurum zararının tahsili amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Davalı-borçlu firmanın itirazının iptali ile ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı İcra takibinin devamına avukatlık ücrcti ve yargılama masraflarının davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin kazaya karışan aracının hiç bir şekilde yeşil kartı bulunmadığını, kazanın Bulgaristanda meydana geldiğini, her iki araç şoförünün de vefat ettiğini, kazaya karışan karşı tarafın aracının ...'a ait olduğunu, hatalı şeride girip yüzde yüz kusur ile müvekkiline ait araca çarptığını ve her iki şöförün ölümüne neden olduğunu, müvekkilinin Türkiyeden yola çıkıp Bulgaristana gidene kadar kaza tutanakları düzenlendiğini, tüm delillerin kendi istedikleri gibi düzenlendiğini,

müvekkiline ait araçta pert olmuş tüm delilleri müvekkilinin yabancı olması nedeniyle ...'daki emniyetin kendi lehlerine düzenlediklerini, davalı tarafın kazada ölen mağdurun ailesine ödeme yapıldığını, ancak sigorta şirketine ödeme yaptığını iddia ettiğini, ancak ödemenin mutlaka dekont açıklamasında açıkça hangi plakalı araca istinaden yapıldığının açık ve net olması gerektiğini, zira davalı tarafın bir çok araç için sigorta şirketine ödeme yaptığını, müvekkilinin Türkiye'den kaza yerine gidene dek zaten tüm delilerin toplanıp tüm suçun müvekkilinin mutevaffa şoförüne yükletildiğini, sahte yeşil kartı müvekkili tarafından sunmadığını,

davacı tarafın mutlaka yeşil kart sigortalısı olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğünün bulunduğunu, böylesine feci bir kazada müvekkilinden habersizce evraklar düzenlendiğini, kendilerini haklı duruma düşürüp sigorta şirketinden ödeme alındığını, bu olay ardından davacının yapmış olduğu ödemenin kendi poliçe şartlarına uygun olup olmadığını, olay tarihinde geçerli bir sigorta poliçesinin mevcut olup olmadığını, poliçe şartlarında söz konusu durumu kapsayan geçerli bir poliçe mevcut olup olmadığını,

poliçe şartları gereğince yapılan ödemede tenzil yoluna gidilmesi için gerekli sigorta ettiren kişinin kusurunun bulunup bulunmadığı gibi ödemenin geçerliliği açısından son derece elzem konular araştırılmadan direk ödeme yapmasının kendi kusuru olduğunu, bu kusurun müvekkili şirkete yükletilemeyeceğini, davacının sadece sahte yeşil karta istinaden müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını ve akabinde iş bu davayı açtığını,

oysaki davacının öncelikle kazaya karışan araç için ödeme yaptığını ispat etmesi ve ödemeyi yapmış olsa dahi geçerli bir yeşil kart poliçesinin varlığını ortaya koymasının zararı ile müvekkili arasında bir illiyet bağı kurması yani, kasti ya da ihmali bir davranışın neticesinde zararın oluştuğunun ispatı yapıldıktan sonra açılmış olan davanın müvekkiline karşı yöneltilmesi gerektiğini, müvekkiline karşı açılan iş bu davanın anılan nedenlerle husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini beyanla davacı tarafın geçerli bir yeşil karta dayanıp yabancı araç sahibine ödemesi gerektiğini, geçersiz yeşil karta dayanıp ödeme yapmaması gerektiğini,

bu durumun sorumlusunun müvekkili şirket olmadığını , zira müvekkilinin böyle bir yeşil karttan habersiz olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan işbu dava, davacı ... Bürosu 20/04/1959 tarihli Avrupa Sözleşmesine taraf olan Türkiye'nin, tüzel kişiliğe sahip bir kamu tüzel kişisi olup yurt dışında araçların Türk ... poliçesine sahip olması halinde, işbu poliçeli bir aracın anlaşma ülkelerinden birinde kazaya sebebiyet vermesi halinde ortaya çıkacak hasarları,

kazanın meydana geldiği ülke ... bürosu veya yetkilendireceği sigorta şirketleri muamele bürosu olarak ilgili ülke kurumları tarafından tazmin edilmesi gerekirken davalı şirkete ait ... plakalı çekicinin geçerli ... sigorta poliçesi bulunmaması nedeniyle 03/10/2019 tarihinde meydana gelen ölümlü yaralamalı araç ve çevre hasarlı trafik kazası nedeniyle ortaya çıkan zarar ve ziyanın ... ...

Bürosu tarafından Türkiye'ye ihbar edildiği ve davalı şirket aracının ... sigortasının bulunmaması sebebiyle Uniform Anlaşmasının 5.maddesi gereğince, davacı büro tarafından ... ... Bürosu'na toplam 332.636,74-Euro zarar ziyan ödemesi yapmak zorunda kaldığını, davalı şirket araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğu iddiası ile ödediği tazminatın davalı şirketten araç sürücüsü ve işleten sıfatıyla tahsili için davalı şirket aleyhine yapılan ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptali istemine ilişkin olup, davanın İİK m.67 gereğince 1 yıllık hak düşürücü süresinde açıldığı dosya kapsamı ile sabittir.

Mahkememiz dosyası arasına alınan ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında; ... BÜROSU tarafından ... NAKLİYAT TAŞIMACILIK VE TURİZM LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine icra takibi başlatıldığı,332.636,47 Euro asıl alacak, 3.317,23 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 335.953,70 Euro alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça takibe itiraz edilerek işbu takibin durduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasında bilirkişi incelemesi yapılmak üzere dosya bilirkişilere tevdi edilmiş olup;

A-Bilirkişiler Sigorta Hukuku Uzmanı Doç. Dr. ..., ... Makine Mühendisi Prof. Dr. ..., Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 19.10.2024 tarihli raporda özetle;

"-Dava konusu olayda davalı şirkete ait ... plakalı TIR çekici aracın sürücüsü, ölen ...'in %100 oranında tamamen kusurlu olduğu,

-Davacı büronun davalı şirketten talep edebileceği maddi zararının 332.636,47 Euro olduğu" şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

B-Bilirkişiler Sigorta Hukuku Uzmanı Doç. Dr. ..., ... Makine Mühendisi Prof. Dr. ..., Mali Müşavir ..., Aktüerya Uzmanı ... ve Milletlerarası Özel Hukuk Uzmanı Prof. Dr. ...tarafından hazırlanan 21.01.2025 tarihli raporda özetle;

"(1) ... Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Antlaşması'nı onaylamamış olmakla beraber Yeşil Kart sistemine dahil olduğu; Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu'nun davalıya rücu etme hakkının bulunduğu;

(2) 19.10.2024 tarihli Kök Bilirkişi Raporu'nda da ifade edildiği üzere davalı şirkete ait ... plakalı TIR çekici aracın sürücüsü, ölen ...'in % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu,

(3) Davalının %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre; Davacının bu kaza sonucu kazada hasar gören... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı römork için denen hasar bedeli ile kazada vefat eden ...'un geride kalan hak sahiplerine ödenen manevi tazminat, gecikme faizi ve diğer masraflar nedeniyle yaptığı ödemeleri rücu hakkının bulunduğunun kabulü halinde;

... İcra Dairesinin ... E Sayılı dosyası ile yapılan icra takibi nedeniyle davacının takip tarihi itibariyle;

-Asıl alacak 332.636,47 €

-İşlemiş faiz 3.317.23 €(12.08.2022 takip tarihine kadar) olmak üzere;

-TOPLAM 335.953,70 € talep edilebilir alacağının belirlendiği" şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı ... Bürosu tarafından Türkiye'nin taraf olduğu 20/04/1959 tarihli Avrupa Sözleşmesinin 5.maddesi gereğince yapılan düzenlemeler doğrultusunda, yurt dışında trafik kazasına sebebiyet veren araçların, geçerli ... sigortası bulunmaması nedeniyle, oluşan zararın sözleşme hükümleri ve 28/06/2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ...

Bürosu çalışma usul ve esasları hakkındaki yönetmelik hükümleri gereğince ...'da 03/10/2019 tarihinde meydana gelen kazada davalı şirkete ait aracın ölüm, yaralama ve çevre ve araç hasarına sebebiyet verdiği, bu hasarın ödenmesi talep edildiği ve bunun üzerine davacı büronun yasal düzenlemeler gereğince ... resmi makamlarına yapılan hesaplama sonucu dava konusu talebe ilişkin ödemelerin yapıldığı ve davacının yapılan bu ödemeleri rücu en tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporları ile, davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu ve toplam oluşan zararın 332.636,47 Euro olduğu ve bu zararın ... ... Motorlu Araçlar Bürosu tarafından yapılan talep üzerine davacı tarafından üçüncü şahıs ...

Motorlu Araçlar Bürosuna ödendiği, tartışmasız olup, geçerli ... sigorta poliçesi bulunduğunu ispat edemeyen, davalı şirket ... sigortası yaptırdığına inanmış olsa bile işbu sigorta sahte ve geçersiz ise yurt dışında trafikte seyahat eden davalı şirket aracının geçerli ... sigortasının bulunduğunu ispat etmesi gerektiği halde buna ilişkin yükümlülüğünü yerine getiremediği, bu nedenle oluşan zarardan kusuru ile sorumlu olup davacının uluslararası anlaşma ve hukuki mevzuat gereğince ödemek zorunda kaldığı tazminatı zarara sebebiyet veren davalıdan isteme hakkının bulunduğu tartışmasızdır.

Çünkü mahkememizce yapılan tüm araştırma ve yargılama sırasında davalı şirket dava konusu kazayı yapan araca ait geçerli bir ... sigortasının varlığını ispat edememiştir.

Mahkememiz tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden hasar denetimi yapılmış, davalı aracının karıştığı kaza nedeniyle... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı römork için denen hasar bedeli ile kazada vefat eden ...'un geride kalan hak sahiplerine ödenen manevi tazminat, gecikme faizi ve diğer masraflar nedeniyle yaptığı ödemeleri rücu hakkının bulunduğu bilirkişi raporu ve dosyadaki deliller ile uyumlu olarak belirlenmiştir.

Buna göre davacının fiilen ödediği 332.636,47 Euro ile ödeme tarihlerinden takip tarihine kadar bu miktara uygulanması gereken 3.317,23 Euro olmak üzere toplam 335.953,70 Euro talep edilebileceği mahkememizce benimsenmiştir.

Mahkememizce sonuç olarak; davanın kabulü ile; ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 332.636,47 Euro asıl alacak, 3.317,23 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 335.953,70 Euro üzerinden itirazın iptali ile takibin asıl alacak 332.636,47 Euro 'ya 12.08.2022 icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Merkez Bankasının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz uygulanmak suretiyle ve takip talebindeki diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,

Davacının icra inkar tazminatı talebinin bulunmadığı gibi, dava konusu alacağın yapılan yargılama sonucunda ...'da meydana gelen trafik kazasına dayalı ortaya çıkan zararın ödenmesi sebebi ile rücuen tahsiline ilişkin olup alacak varlığı ve tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Vekalet ücreti ile karar ve ilam harcının hesaplanmasında.

İlke olarak her davanın açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre değerlendirildiği, ( YİBBGK 1956/15 Esas ve 1956/15 Karar) bu durumda karar ve ilam harcının dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden belirlenmesi gerektiği, nitekim Hukuk Genel Kurulunun 07.04.1993 tarihli ve 1993/13-41 Esas, 1993/145 karar sayılı kararında da talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki rayice göre Türk parası karşılığı üzerinden ilam harcının hesap edilmesi gerektiğine karar verildiği, yine Yargıtay HGK'nın 2022/9-106 esas ve 2023/69 Karar sayılı kararının da bu yönde olduğu,

, aksine başkaca yeni bir karar da bulunmayan işbu Genel Kurul kararlarının mahkememizi bağlayıcı nitelikte bulunduğu, vekalet ücretinin de yine dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT esas alınarak hesaplanması gerektiği, Yargıtay 11. H.D nin yerleşik içtihatlarının da bu yönde olduğu anlaşılmakla;

dava konusu edilen yabancı paranın dava tarihli efektif satış kuruna göre belirlenecek değeri üzerinden karar ve ilam harcına, yine aynı değer esas alınarak karar tarihindeki AAÜT'ye göre belirlenecek oranlar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.( Emsal Kararlar : Yargıtay HGK 2022/9-106 esas ve 2023/69 Karar, Yargıtay 11. H.D 2023/1760 Esas ve 2024/4190 Karar)

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır