İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/477 K.2024/565

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin uluslararası taşımacılık yaptığını, davalı şirkete ait frigo taşıma gıda ürünü olan çikolata ve bisküvinin İsveç'ten teslim alınarak ... Antreposuna teslimi işinin müvekkiline verildiğini, müvekkilinin de İsveç'ten ithal edilen malların taşınması için dava dışı ... Ltd.

Şti., ile bir taşıma sözleşmesi yaptığını, dava dışı şirkete ait ... plakalı çekici dorse plakalı araçla 13/01/2020 tarihinde İsveç'ten yapılacak gıda ürünleri içeren yüklemenin varış tarihi 20/01/2020 ve varış yeri ...

Gümrük Müdürlüğü ... olarak belirlendiğini, dava dışı şirket yetkilisi ile yapılan e-mail yazışma kayıtlarına göre, malın 13/01/2020'de yüklendiğini, 14/01/2020'de malın teslim tarihi olan 20/01/2020'de varış yerine ulaşacağının bildirildiğini, ancak 17/01/2020 tarihinde dava dışı şirketin sözlü olarak malı teslim etmeyeceğini, zira taraflarla ilgisi bulunmayan başka bir şirketten alacağı bulunduğunu ve bu borcun müvekkili şirket tarafından ödettirilmesi gerektiğini, bu alacağı ödenmeden malı gümrüğe sokmayacağını bildirdiğini, akabinde müvekkilinin dava dışı şirkete ...

Noterliği'nin 17/01/2020 tarih ... nolu ihtarnamesi ile bahsi geçen şirketin borcundan dolayı kendilerine hapis hakkı uygulanamayacağını bildirdiklerini, bu durumun davalı şirkete bildirildiğini ve dava dışı şirketin de davalıyı arayarak 3.kişiden alacağının ödenmemesi sebebi ile malı teslim etmediğini ilettiğini, davalının ise ...

Noterliği'nin 22/01/2020 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnameyi keşide ederek ürünlerin zararı, itibar kaybı, elde edilecek zararların tazmini için dava açılacağının bildirdiğini, bunun üzerine müvekkilinin teslim tarihi üç gün gecikmiş ve nerede olduğunu bilmediği mallar için telafisi imkansız zararların önlenmesi amacı ile öncelikle ... ATM'den 2020/... D.iş daha sonra ... ATM'den 2020/...

D.iş sayılı dosyalarında tedbir talebinde bulunduğunu, ancak her iki mahkemede uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiğinden red kararı aldıklarını, ancak bahsi geçen tüm sorunlara rağmen ürünlerin, gönderilerin şirket tarafından 17/02/2020 tarihinde teslim alındığını ve ürünlerde herhangi bir değer kaybı veya bozulma yaşanmadığını, buna rağmen davalının , müvekkili ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı fatura bedellerini ödemediğinden müvekkilinin ...

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... takip sayılı dosyası ile takip başlattığını, davalı yanın itirazı ile takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de herhangi bir sonuç alınamadığından işbu davanın açıldığını belirterek, davanın kabulünü, itirazın iptaliyle takibin devamını, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Ürünlerin belirlenen tarihte müvekkili şirkete teslim edilmediğini, ürünlerin zayi olacağının davacı yana 22/01/2020 tarihinde ...

Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, ürünlerin, müvekkiline şirketin kendi çabaları sonucunda 17/02/2020 tarihinde ihtirazi kayıtla teslim alındığını, müvekkilinin 21 günlük satış kaybından doğan zararı fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile 33.468,93-TL olduğunu, ayrıca müvekkil şirket müşterisi tarafından 30/10/2020 tarihinde geç teslim ve uygun koşullarda ürünlerin taşınmamasından kaynaklı ayıplı ürünler nedeni ile de müvekkiline 7.668,00-TL tutarında fatura düzenlendiğini, bu sebeple toplam zararın 41.136,93-TL olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesinde de bu durumun ortaya çıkacağını,

ayrıca takibe dayanak gösterilen 13/12/2019 tarihli 6.508,60-TL faturanın müvekkili şirket defter kayıtlarında bulunmadığını, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi gereğince alacaklı şirket tarafından edimlerin zamanında yerine getirilmemesi sebebi ile müvekkilinin alacaklı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığından bahisle, davanın reddini, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmilini arz ve talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taşıma ilişkisinden kaynaklı fatura alacağına dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine fatura ve cari hesap alacağına istinaden 46.857,23-TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının sunduğu itiraz dilekçesi ile itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 12/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Tarafımıza tevdi olunan görev doğrultusunda; yapılan inceleme, tespit, irdeleme ve değerlendirmeler sonucunda;

1-) Davacı (taşıyıcı) ... Itd Şti nin,

Davalı (taşıtıcı) ... Ltd Şti'nden olan alacağının;

Takip tarihi (08.07.2020) itibariyle ;

46.857.22- TL Asıl Alacak,

Toplam 46.857,22- TL olduğu,

2-Davaya konu ithal ve bozulabilir taşınan malların ; taşıyıcı tarafından 28 gün geç teslim edilmesinden kaynaklanan (iade faturalar kapsamındaki) davalı zararının 13/10/2020 tarihi itibariyle toplam 41.136,30-TL olduğu,

3-Davacının davalıdan olan alacağının , davacının (geç tesliminden kaynaklanan davalı zararına / alacağına.. ) mahsubunun Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu,

Davacı alacağından, davalı zararının mahsup edilmesine karar verilmesi halinde, 13/10/2020 mahsup tarihi itibariyle,

Davacının davalıdan (46.857,22-TL - 41.136,30-TL=) 5.720,92-TL alacaklı olduğunun söylenebileceği,

4-CMR hükümlerine tabi taşıma olduğu, davalının ancak 20.412,88-TL gecikme zararı tazmini talep edebileceği gözetilerek , davacının yaptığı taşımalardan bakiye bedel alacak miktarının 26.444,34-TL hesaplandığı, davalının aşan zararının CMR hükümlerine göre takas edilebilir olmadığı,

5-Davacının 26.444,34-TL bakiye alacağı, sınırlı sorumlu olduğu gözetilerek , alternatif olarak davacının gecikme zararından sınırlı sorumlu olmaması ihtimalinde ise 5.720,92-TL bakiye alacağı, asıl alacağına 13/10/2020 mahsup tarihinden itibaren (taraflar tacir olmakla) 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında (TCMB yayınlanan) avans faiz oranlarında (değişmesi halinde değişen oranlarda) faiz talep edebileceği,

Tarafların sair taleplerinin Sayın Mahkemenini takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Tarafımıza tevdi olunan görev doğrultusunda; yapılan inceleme, tespit, irdeleme ve değerlendirmeler sonucunda;

1-) Davacı (taşıyıcı) ... Itd Şti nin,

Davalı (taşıtıcı) ... Ltd Şti'nden olan alacağının;

Takip tarihi (08.07.2020) itibariyle ;

(İade edilen 6.508,60-TL'lik fatura da dahil olmak üzere)

46.857.22- TL Asıl Alacak,

Toplam 46.857,22- TL olduğu,

2-Davaya konu ithal ve bozulabilir taşınan malların ; taşıyıcı tarafından 28 gün geç teslim edilmesinden kaynaklanan (iade faturalar kapsamındaki) davalı zararının 13/10/2020 tarihi itibariyle toplam 31.529,55-TL olduğu,

3-Davacının davalıdan olan alacağının , davacının (geç tesliminden kaynaklanan davalı zararına / alacağına.. ) mahsubunun Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu,

Davacı alacağından, davalı zararının mahsup edilmesine karar verilmesi halinde, 13/10/2020 mahsup tarihi itibariyle,

Davacının davalıdan (46.857,22-TL - 31.529,55-TL=) 15.327,67-TL alacaklı olduğunun söylenebileceği,

4-CMR hükümlerine tabi taşıma olduğu, davalının ancak 20.412,88-TL gecikme zararı tazmini talep edebileceği gözetilerek , davacının yaptığı taşımalardan bakiye bedel alacak miktarının 26.444,34-TL hesaplandığı, davalının aşan zararının CMR hükümlerine göre takas edilebilir olmadığı,

5-Davacının 26.444,34-TL bakiye alacağı, sınırlı sorumlu olduğu gözetilerek , alternatif olarak davacının gecikme zararından sınırlı sorumlu olmaması ihtimalinde ise 15.327,67-TL bakiye alacağı, asıl alacağına 13/10/2020 mahsup tarihinden itibaren (taraflar tacir olmakla) 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında (TCMB yayınlanan) avans faiz oranlarında (değişmesi halinde değişen oranlarda) faiz talep edebileceği,

Tarafların sair taleplerinin Sayın Mahkemenini takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda. Taraflar arasında davalıya ait ürünlerin İsveç'ten teslim alınarak İstanbul'a taşınacağı hususunda bir sözleşme bulunduğunun, davacının bu taşıma işi için dava dışı ... ile anlaştığının ve davaya konu ürünlerin zamanında teslim edilmediğinin sabit olduğu,

davacı yanın bu geç teslimden sorumlu olmadıklarını, zira dava dışı fiilen taşıma yapan şirketin başka bir alacak nedeniyle teslimi geciktirdiğini ve davalı ürünlerinde bir hasar meydana gelmediğini iddia ederek taşıma faturalarını takibe ve işbu davaya konu ettiği, davalı yanın ise geç teslim ve zayi olan ürünler nedeniyle kar kaybı oluştuğunu iddia ederek davanın reddini talep ettiği, taraflar arasındaki sözleşme ve bilirkişi raporundaki tespitler uyarınca teslimin 20.01.2020 tarihinde yapılması gerekir iken 17.02.2020 tarihinde yapıldığı, davalının 22.01.2020 de teslim talepli ihtarname yolladığı,

17.02.2020 tarihinde de davalının ihtirazi kayıtla ürünleri teslim aldığı, ... BAM ...

H.D nin 2021/... esas ve 2024/... karar sayılı ilamında belirtildiği üzere taşımacı gecikmeyi bir tutanak ile teyit etmiş veya ihbar süresinde dava açılmış veya teslimdeki gecikme taşımacı tarafından ikrar edilmiş ise gecikmenin ihbarına gerek bulunmadığı, CMR'ye çikolataların soğuk zincirinin bozulduğunun yazılı olduğu, bu sebeple davacı yanın ürünlerde bir ziyan olmadığı yönündeki beyanlarının aksinin ispatlanmış olduğu, yine dava dışı fiili taşıyıcı ile davalının bir ticari ilişkisi bulunmadığı,

bu sebeple davacının, davalıya karşı dava dışı şirketin sorumluluğunu ileri süremeyeceği, dava dışı fiili taşıyıcının sorumluluğunun davacı ile anılan taşıyıcı arasındaki iç ilikinin konusu olduğu, davalı yana kesilen 31.529,55 TL iade faturalarının davalının zararı olduğu, davalı yanın bu tutar dışında zararına ilişkin başkaca delil sunamadığı, yine bu ürünlerin davalıya iadesinin son kullanma tarihinin geçmesinden kaynaklı olduğuna dair de dosyada bir delil bulunmadığı, dava tarihindeki kur üzerinden ( 10,3210) 3.100 EURO olan taşıma bedelinin 31.995,10 TL olduğu ve davalı zararının taşıma bedelini aşmadığı,

tarafların defter kayıtlarında taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında davacının 46.857,22 TL alacaklı olduğu, davalının kendi defter kayıtları uyarınca da davacıya borçlu bulunduğu, bu alacaktan davalı zararı olan 31.529,55 TL mahsup edildiğinde davacının 15.327,67 TL alacağının kaldığı anlaşılmakla davanın bu tutar üzerinden kısmen kabulüne, tarafların sözleşme uyarınca edimlerini gereği gibi ifa edip etmedikleri ve kusur durumu yargılama ile belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır