İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/854 K.2023/24

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında ... İcra Dairesi'nin 2017/... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalının usulüne uygun tebligata rağmen yasal süresi içinde davaya yanıt vermediği görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce celp edilen İcra dosyası örneği, bilirkişi kök raporu, ... yazı cevaplarından oluştuğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Mahkememizce celp edilen .... İcra Dairesi'nin 2017/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ... plakalı araçların otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden toplam 41.621,00 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek tarafından davacı iddiası doğrultusunda davalıya ait araçlarla otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı, ücretlendirmenin geçiş yapan aracın niteliğine göre doğru olup olmadığı, davalıya ait hesapta bakiye bulunmasına rağmen tahsil edilip edilmediği, davacının alacak talebinin haklı olup olmadığı, ne miktarda haklı olduğu, neticeten var ise davacı alacağının hesaplanarak, ihlalli geçiş görüntülerine raporda yer verilmek suretiyle ayrıntılı, gerekçeli, taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor düzenlenmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 05/08/2022 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişinin anılı raporunda özetle;

"Analiz, Tespit Ve Değerlendirme;

6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü' nün Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali " başlıklı 30. Maddesinin 5. fıkrasında;

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmüne yer verildiği,

Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere ; ... ' ın, itirazında haklı olmadığı,

Davalının, ... ürününe otomatik ödeme vapıldığına dair dosya içeriğinde banka hesap dökümanlarının mevcut olduğu ve herhangi bir ödeme noktasından ödendiğine dair belgenin bulunmadığı, ... ve ... kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ...'nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü'nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “... veya ... aracılığı ile Otoyol'u kullanmak istiyorsa, istemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye'ye sahip Etiket bulundurmak...”, 7.7. maddesine göre ise “. Hesap'tan elektronik olarak tahsil edilemez İ Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti'ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak...” zorunda olduğunu,

Davacı-Alacaklının Müvekkil Şirket'in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş vapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yaj kin herhan; bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmadığını, bu yolu kullanan ülere daha öncesinde trafik işaret ve levhalarla ücretli yol bilgilendirmesi yapıldığını,

... plaka sayılı araçların, Görevli Şirket otoyolundan 01.11.2016 - 06.07.2017 tarihleri arasında, mahkeme tarafından ... Bölge Müdürlüğü tarafından ... cihaz üyeliklerinin ve bakiye bilgileri istendiğinde, Karayolları ... Bölge Müdürlüğü tarafından belirtilen plakaların ve ihlal tarih aralıklarında ... cihaz üyelik kayıtlarının bulunmadığı belirlendiği, ... plaka sayılı araçların, Görevli Şirket otoyolundan 01.11.2016 — 06.07.2017 tarihleri arasında, mahkeme tarafından ... tarafından ... cihaz üyeliklerinin ve bakiye bilgileri istendiğinde, ... Müdürlüğü tarafından belirtilen plakaların ve ihlal tarih aralıklarında ... cihaz üyelik kayıtlarının bulunmadığı belirlendiği,

... nce 3 adet plakaya ait araç tescil bilgilerinin dosya muhteviyatında olduğu, ... plakalı araçların trafik tescil kayıtlarının dosya içeriğinde olduğu, fakat ... plakalı aracın burada plakasının hatalı belirtildiği, ihlalli geçiş yapan doğru plakanın ... olduğunun tespit edildiği, ( Yanlış plaka:... , Doğru plaka: ... )

Dosya içeriğinde mevcut olan Davacı yana ait İhlalli geçiş listesi ve provizyon sorgularının bulunduğu CD içeriğinde de doğru plakanın ... olarak belirlendiği,

Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranı olan % 9,75 olarak belirlenip, Borca yasal düzenlemeler uyarınca faiz uygulandığını, Ancak borç ödeninceye kadar avans faiz oranında değişiklik yapılması halinde dönem dönem dönem faiz oranlarına göre kademeli olarak faiz hesabı yapılması gerektiğini,

7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun' un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 ( on beş ) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza ; 4 katı olarak değiştirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır. Takibe konu ;

İhlalli geçiş ücreti ve ceza tutarlarının ... plaka ı araçların, aşağıda yapılan tabloda hesaplamalara göre Toplam 17.416,25 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı Alacağının Hesaplanması :

Davacı şirket davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyasında 16.11.2017 tarihinde icra takibi yapmış, davalı tarafından talep edilen toplam 41.621,00 TL'lik Toplam alacağa itiraz edilmesi ile takip durmuş ve huzurdaki İtirazın İptali davası açılmıştır.

Davacı tacir olması nedeniyle ihlalli geçiş tutarları için TC Merkez Banka faiz oranı üzerinden faiz talep etmiş olup, Faiz Oranları 01.11.2016-30.12.2016 tarihleri arasında 96 10,50, 31.12.2016-16.11.2017(Takip Tarihi) tarihi arasında ise yıllık 96 9,75 olarak tespit edilmiştir. (Kaynak : TC Merkez Bankası web sitesi)

Sonuç olarak;

Davalı ... 'dan takiple istenebilir güncel toplam alacağın 19.023.91 TL olduğunun,

17.416,25 TL'ye takip tarihinden itibaren ödeme yapılıncaya kadar TC Merkez Bankası yıllık % 10,50 ve % 9,75 değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır." şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Dava; İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında " İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir, kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğut ... plakalı araçlar ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan ... hesabında bakiye bulundurmaksızın 01/11/2016 ve 06/07/2017 tarihleri arasında ihlalli geçişler yaptığı anlaşıldığından denetime elverişli, gerekçeli bilirkişi raporu esas alınarak bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar sonrası sehven aşağıdaki şeklide dava dilekçesindeki talep aşılarak hüküm kurulmuş ancak tashih talebi de göz önüne alınarak tashih şerhi düzenlenmiştir.

TASHİH ŞERHİ

Davacı vekilinin tashih talebi değerlendirildiğinde mahkememizin 24.01.2023 tarihli celsesi kısa kararında verilen;

A)".... İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında davalının 17.416,25 TL asıl alacak( kaçak geçiş ücreti+ kaçak geçiş ceza ücreti), 1362,42 TL faiz ve 245,24 TL KDV olmak üzere toplam 19.023,91 TL alacak yönünden itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 3.483,25 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklindeki hükmün

B).... İcra Dairesi'nin 2017/... Esas sayılı dosyasında davalının 17.386,45 TL asıl alacak( kaçak geçiş ücreti+ kaçak geçiş ceza ücreti), 1253,68 TL faiz ve 225,68 TL KDV olmak üzere toplam 18.865,81 TL alacak yönünden itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 3.477,29 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, şeklinde tashihine karar verilmiştir. 14/03/2023

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza