İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/181 K.2024/813

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin tekstil sektöründe hizmet verdiğini, her sene kendi iştigal alanında düzenlenen fuarlara katılan bir aile şirketi olduğunu, davalı ile müvekkili arasında 20-24 Eylül 2021 tarihleri arasında CNR da gerçekleşecek fuara katılma amacı ile sözleşme imzalandığını, ancak bahse konu fuarın açılmasına yaklaşık 10 gün kala , 02/09/2021 tarihinde fuarın Mayıs 2022'ye ertelendiğini, ancak müvekkiline bildirilen tarihte de fuarın gerçekleştirilmediğini ,

başkaca şirketlerce 1-4 Eylül 2021 tarihlerinde düzenlenen gıda fuarı ile 8-12 Eylül tarihleri arasında düzenlenen ... fuarı ve aynı zamanında ... gibi düzenlenen sektörel fuarların yapılmasının davalı yanın pandemi nedeni ile erteleme gerekçesinin dayanaktan yoksun olduğunu apaçık ortaya koyduğunu, il genelinde düzenlenen fuarların pandemi nedeni ile ertelenmesinde, karar mercii olan ... 'un fuarların ertelenmesi şeklinde bir kararı veya tavsiyesi söz konusu olmadığını, fuarın ertelenmesinin taraflarınca kabul edilebilir bir yanı bulunmadığını, fuar kapsamında, sergilenmesi için yüksek bütçeli koleksiyonlar ve fuar stantları hazırlandığını,

kiralanan alanların ücreti ödenerek , seyahat ve konaklama rezervasyonları gerçekleştirildiğini, fuarın kararlaştırılan tarihte gerçekleştirilmemesi sebebi ile şirketleri nezdinde yüksek boyutlarda maddi zarar ve kar kaybı meydana geldiğini, zararların münhasıran ...

Noterliği'nin 13/12/2021 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, ancak ihtarnameye rağmen müvekkili tarafından ödenen fuar ön ödemesi olan 44.475,18-TLnin iade edilmediğini ve ihtarnameye cevap verilmediğini, akabinde yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de herhangi bir sonuç alınamadığından işbu davanın açıldığını belirterek, davanın kabulüne, anılan tutarın ihtarname keşide tarihi olan 12/12/2021 tarihi itibariyle işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Covid19 vakaları nedeni ile fuarın 20-24 Eylül tarihine ertelendiğini, fuarın katılımcısı olan şirketler ve sektör temsilcileri tarafından fuarın ertelenmesinin talep edildiğini, hizmetin ertelenmesinde müvekkiline atfedilecek bir kusurun bulunmadığını, mahkemenin taraflar arasındaki menfaatler dengesini göz önünde bulundurması gerektiğini, her fuarın dinamiklerinin birbirinden farklı olduğunu, Fuar Katılım Sözleşmesi'nin 2.maddesine göre müvekkilinin , sektörden gelen talepler, organizasyon gerekleri yahut hiçbir sebep göstermeksizin fuar tarihini değiştirme hakkına sahip olduğunu, davacı şirketin,

Fuar Katılım Sözleşmesini feshetme ve yapmış olduğu ödemeleri talep hakkı bulunmadığını, müvekkilinin iradesi dışında doğan, bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni ile fuarın ertelendiğini, ahde vefa ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiğini, özellikle son iki yılda pandemi sebebi ile tüm fuarların ertelenmesi sebebi ile ...

Fuar Takviminin sıkışması , fuar alanlarında yer bulunamaması , aynı sektöre ilişkin 1 ay içerisinde aynı fuarın yapılamaması kuralı sebebi ile mecburen fuarın 10-14 Eylül 2022 tarihine ertelendiğini, yine yukarıda bahsedilen "1 ay " kuralı sebebi de katılımcıların daha fazla mağdur olmaması adına İstanbul içerisinde yakın bir tarihte yapılamayacak olması nedeni ile fuarın Antalya'ya alındığını, davalının söz konusu ... fuarı katılımcılarının tamamına,

yaşanan enflasyon sebebi ile ülkemizde maliyetlerin neredeyse 10 katına çıkmasına rağmen hiçbir ek ödeme almaksızın ve tahsis edilen alandan hiçbir kesinti yapmaksızın yeniden katılım imkanı sağlandığını, buna bağlı olarak da halihazırda yüzlerce şirketin katılım sağladığını beyanla , davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmilini arz ve talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davaya konu fuarın ertelendiğinden ve bu ertelemenin haksız olduğundan bahisle davalı yana yapılan ön ödemenin iadesi istemine ilişkindir.

Bilirkişi ... , ... ve ... tarafından düzenlenen 04/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Sayın Mahkemece sözleşme uyarınca tarafların edimlerini gereği gibi ifa edip etmedikleri, davalı tarafın ediminin mücbir sebep nedeni ile imkansız hale gelip gelmediği, davacının yaptığı masrafları ve oluştuğunu iddia ettiği kar kaybının davalı taraftan talep edilip edilemeyeceği, edilebiliyor ise miktarı hususunda rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi görevlendirmesi uyarınca tüm dosya kapsamı incelendiği takdir, Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere ;

1-"Sözleşme uyarınca tarafların edimlerini gereği gibi ifa edip etmedikleri" hususunda teknik inceleme yapıldığında; Davalının borcunu gereği gibi ifa etmediği,

2-"Davalı tarafın ediminin mücbir sebep neden ile imkansız hale gelip gelmediği" hususunda teknik inceleme yapıldığında; Mücbir sebebin ve imkansızlığın bulunmadığı,

3-"Davacının yaptığı masrafları ve oluştuğunu iddia ettiği kar kaybının davalı taraftan talep edilip edilemeyeceği, edilebiliyor ise miktarı" hususunda;

A.Borçlar mevzuatına yönelik değerlendirme yapıldığın;

Davacı tarafından sözleşme uyarınca davalıya ödediği 44.475,18-TL.nin ihtarnamenin keşide tarihi olan 12/12/2021 tarihi itibariyle işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsilini talep ettiği,

Davacı tarafından davalıya ... Noterliği'nde 13/12/2021 tarihinde düzenlenen ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiği ve fuarın 2-24 Eylül 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmemesi nedeniyle sözleşmeden dönüldüğünün ve işbu ihtarnamenin tebliğ alınmasından itibaren 3 gün içinde davalıya ödenmiş olan 44.475,18-TL.nin iadesinin talep edildiği ; işbu ihtarnamenin 15/12/2021 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşıldığı;

Davalı vekilinin 22/09/2022 tarihli dilekçesinin ekinde sunulan, davacı ile davalı arasında 25/02/2021 tarihinde adi yazılı şekilde "Katılımcı Sözleşmesi - Fuar Katılım Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin imzalandığı; davacının "katılımcı " olarak anıldığı; her ne kadar sözleşmenin davacı ile dava dışı ... A.Ş ile imzalandığı görülse de davalının , 22/09/2022 tarihli dilekçesinde açıkça " davacı ile müvekkil şirket arasındaki akdedilen " ifadesine yer verdiği görülmekle işbu sözleşmenin taraflarının davacı ile davalı olduğu kanaatine varıldığı;

Bununla birlikte davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde "Fuar Katılımcı Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin imzalandığı; davacının "katılımcı" olarak anıldığı; tarihin okunamadığı ; ... 05-10 Kasım 2019 tarihinin yer aldığı ; taraflarca hangi tarihte hangi fuara katılımının kararlaştırıldığı hususunun açıkça anlaşılamadığı ;

Her ne kadar " Fuar Katılım Sözleşmesi'nin 2.maddesinin " Katılımcı şu andaki katılım kontrolü , sergi veya şu anda yer , katılımcının şu andaki yeri , düzenleme tarihleri , unvanı vb. hususlarda düzenleyicinin fiyat talebi, ekonomik durum, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı peşinen kabul eder.

Bu durum sözleşmesinin feshi değil , katılımcının ücret ödeme kararülüğü devam eder..." şeklinde olduğu (yazım hataları metne aynen alınmıştır) görülse de bu hükümde davacının , sözleşmeyi sona erdirme hakkının olmadığı şeklinde yorumlanamayacağı kanaatine varıldığı; zira teknik inceleme neticesinde davalının üstlendiği borcu ifa etmediği tespit edilmiş olup bu halde davacının sözleşmeden dönerek verilenlerin iadesini istemeyeceğini kabul etmenin , davalı açısından sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı ;

kaldı ki bu hükmün davacının sözleşmeyi sonlandıramayacağı şeklinde yorumlanması halinde bunun, TMKm.2/II hükmü gereğince hakkın kötüye kullanılması yasağının ihlalini doğuracağı ; hal böyle olmakla davacının sözleşmeyi sona erdirme hakkının sözleşme yapma özgürlüğüne dayandığı ve sözleşmeden dönen davacının, davalıya ödediği bedeli TBK m.77/son hükmü uyarınca sona eren sebebe dayalı sebepsiz zenginleşme kapsamında isteyebileceği kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Her ne kadar davacı, davalıya ödediği 44.475,18-TL.nin ihtarnamenin keşide tarihi olan 12/12/2021 tarihi itibariyle işleyecek ticari temerrüt faiziyle tahsilini talep etmiş olsa da davacı tarafından davalıya Bakırköy 40.Noterliği'nde 13/12/2021 tarihinde düzenlenen ... yevmiye numaralı ihtarnamenin 15/12/2021 tarihinde davalıya tebliğ edildiğinin görüldüğü; ihtarnamede davalıya tanınan 3 günlük sürenin sonunda, yani TBK m.117/II,c.1 hükmü gereğince 17/12/2021 Cuma günü davalını temerrüde düşeceği kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme'ye ait olduğu,

B.Mali açıdan inceleme yapıldığında;

... hesaplarında ...'nun ... nolu Alınan Sipariş Avansları hesabında takip edildiği; davacının 27/08/2021 tarihinden bu yana 15.686-TL alacaklı olduğu,

17/12/2021 Cuma günü davalının temerrüde düştüğü kabul edilirse bu halde dava tarihi olan 17/03/2022 tarihine kadar 15.686-TL'ye ilişkin işleyecek ticari temerrüt faizinin 663,97-TL olduğu,

Her ne kadar davacı, yaptığı masrafları ve oluştuğunu iddia ettiği kar kaybının tahsilini talep etmişse de tüm dosya kapsamı incelendiğinde bu kalemlerin hesaplanmasına ilişkin bir delile rastlanmadığı, dolayısıyla böyle bir hesaplama yapmanın da mümkün olmadığı, yönündeki kanaatimizi saygı ile arz ederiz "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda. Davacı tarafın, taraflar arasında 20-24 Eylül 2021 tarihleri arasında düzenlenecek fuara katılım sözleşmesi bulunduğunu, davalı tarafın pandemi gerekçesi ile fuarı ertelemesinin dayanaksız olduğunu ve zararlarının doğduğunu beyan ederek işbu davayı açtığı, ancak mahkememizce verilen sürelere ve kesin süreye rağmen davalı ile yapılan bir sözleşmenin davacı tarafça sunulamadığı, davacının dava dışı ...

A.Ş ile yapılan bir sözleşmeyi sunduğu, bu hususun mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da tespit edildiği, davacı tarafça sunulan işbu sözleşmenin 2. Maddesinde dava dışı düzenleyen ...

A.Ş'nin yer ve tarihi değiştirme yetkisi bulunduğunun, katılımcı olan davacının ise ücret ödeme yükümlülüğünün devam ettiğinin hüküm altına alındığı, bu sözleşme dışında bir de tarafların adının ve imzalarının yer aldığı, fuar katılım sözleşmesi başlığı bulunan, üzerinde 28.789,18 TL bedel yazılı, alt kısmında küçük puntolar ile ''.. Katılım formunun arka yüzünde ...

A.Ş tarafından belirtilen fuar sözleşmesini okuyup kabul ettiğimi..'' şeklinde ibarenin yer aldığı bir belgenin sunulduğu, bu hususun davacı tarafa izahı ile 02.07.2024 tarihli celsede davacı vekiline bu bahsedilen sözleşmenin sunulması için 2 hafta kesin süre verildiği, ancak davacı vekilince 16.07.2024 tarihli beyan dilekçesi ile daha önce sunulan sözleşmeden başka sözleşme olmadığının ve sözleşmelerin devamı sayfalarının bulunmadığının beyan edildiği, bu sebeple davacının hangi sözleşme kapsamında hangi maddeye dayalı olarak talepte bulunduğunun tespitinin mümkün olmadığı,

davalı tarafça şablon olarak sunulan imzasız sözleşmenin 2. Maddesi uyarınca da fuarda yapılacak değişikliklerin, iptallerin katılımcı tarafça kabul edildiği ve ücret ödeme yükümlülüğünün devam edeceğinin yazılı olduğu, davalının da covid nedeniyle fuarın ertelendiğini ve dosyaya sunulan sözleşmelerde bu hakkı bulunduğunu beyan ettiği, davalının ertelendiğini beyan ettiği fuarı, yeri ve tarihi değiştirerek Antalya'da yapmış olduğunun dosyadaki evraklar ve alınan bilirkişi raporundaki tespitler ile sabit olduğu, davacının ise bu fuar tarihini beklemeden sözleşmeden dönme beyanını açıkladığı, ...

BAM ... H.D nin 2021/... esas ve 2024/... karar sayılı ilamında aynen''.. Tüm dosya kapsamına nazaran. Davalı organizatör sözleşme hükümlerine göre değişiklik yapma hakkına sahip olup, davacı müşterinin sözleşmeyi fesh etme veya ödediği ücreti talep hakkı olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur. '' denildiği, yine benzer şekilde ... BAM ... H.D nin 2022/... esas ve 2024/... karar sayılı ilamında ''..

Görüldüğü üzere davalı tarafın sözleşmeye konu fuarı tek taraflı olarak erteleme yetkisinin bulunduğu, bu durum sözleşmenin erteleme durumunda davacının ödeme yükümlülüğünün devam edeceğinden HMK 331.

Maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir...'' denildiği, dosya kapsamında sunulan tüm sözleşmelerde davalının fuarın yerini, tarihini değiştirme ve iptal hakkı bulunduğu, aksini iddia eden davacının başkaca bir sözleşme ve delil sunamadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır