İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/495 K.2023/374

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... (Dorse Plakası ...) ve ... (Dorse Plakası ...) plakalı araçların ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının olduğunu, yetkili icra dairesinin ... İcra Daireleri ve yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin davacıya karşı hiçbir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin uluslararası yük taşımacılığı yaptığını ve hesaplarında para olmamasının imkansız olduğunu, müvekkilinin takibe konu olan ödeme emrinde görünen 288,50 TL ve 135,50 TL'lik geçiş ücretlerini ödediğini, davacı şirkete borcunun olmadığını, takibe konu yapılan geçiş ücretlerinin müvekkil şirketin kusurundan kaynaklanmadığını, otomatik ödemenin olduğu banka ya da davacının kusurundan kaynaklı olduğunu, bu nedenle faiz taleplerini kabul etmediklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyanın delillerini, .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası örneği, Noterler Birliği yazı cevabı, Karayolları 1. Ve 4. Bölge Müd.'ne yazılan müzekkere cevapları ve tüm cevabi yazılar oluşturmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarından ibarettir.

Mahkememizce celp edilen dava konusu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine cari hesap ve fatura alacağına istinaden faizler dahil toplam 2.378,67 TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı ..., bankacı bilirkişi ... ... ve bilişim uzmanı ... marifetiyle UYAP sisteminde kayıtlı KGM müzekkere cevabı ile PTT müzekkere cevapları dikkate alınmak suretiyle davacı iddiası doğrultusunda davalıya ait araçlarla otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı, davacının alacak talebinin haklı olup olmadığı, ne miktarda haklı olduğu, sistemsel bir hata olup olmadığı, hesapta yeterli bakiye bulunup bulunmadığı hususları neticeten var ise davacı alacağının hesaplanarak, ayrıntılı, gerekçeli, taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor düzenlenmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 07/04/2023 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"TRAFİK YÖNÜYLE ANALİZ, TESPİT VE DEĞERLENDİRME

6001 Sayılı * Karayolları Genel Müdürlüğü” nün Hizmetleri Hakkında Kanun” un "Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali" başlıklı 30. Maddesinin 5. fikrasında 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.! hükmüne yer verildiği,

Davalının, HGS ürününe otomatik ödeme yapıldığına dair dosya içeriğinde banka hesap dökümanlarının mevcut olmadığı, hesap dökümanlarının mevcut olmadığı, belirlenen bir ödeme noktasından ödendiğine dair belgenin bulunmadığı, fakat OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve Avrupa Otoyolu'nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü'nün 7.1.

Maddesi hükmüne göre araç sahipleri "...OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol' u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli bakiye bulundurmak Otoyol Yatırım ve İşletme, İşletilmesi ve Devri İşine nün 7.7. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, İş sırasında Ücret toplama sisteme vasıtasıyla tespit edilen geçiş ücreti hesaptan hesaptan elektronik olarak tahsil edilemez ise araç sahibi ücret toplama sistemi doğrultusunda belirlenen geçiş ücretini manuel ödeme şeklinde yapmak zorundadır." belirtildiğinden,

herhangi bir sistem tarafından arıza durumunda ücret tahsil edilememesi halinde, araç sahibi tarafından takip eden 15 günlük sürede kontrol sağlanmalı, ücret çekilememesi halinde protokol gereği geçiş ücretini manuel ödeme şeklinde yapmak olduğunu,

Davalı-Borçluya ait ... plaka sayılı araçların 06.03.2021 — 16.03.2021 tarihleri arasında ve takip eden 15 günlük süre içerisinde HGS ürünlerinin olduğu ve Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından geçiş çizelgelerinin incelendiği, ... plakalı aracın 06.03.2021-16.03.2021 tarih aralığından HGS bakiye yüklemesi, ... plaka sayılı aracın ise HGS kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.

... plaka sayılı araçların 06.03.2021 — 16.03.2021 tarihleri arasında ve takip eden 15 günlük süre içerisinde HGS ürününün bulunduğu tespit edilmiş olup, bu plaka sayılı aracın geçişleri incelendiğinde, HGS geçişlerinin olduğu ve bakiyelerinin bulunduğu, fakat Davacı Firma tarafından beli kış istasyonlarının tarihleri isimleri bulunan görseller ile Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü Yazı çizelgesinde bulunan giriş-çıkış istasyon, tarih, saat ve isimlerin uyuşmadığının belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu hususta Nihai Karar sayın Mahkemeye ait olmak üzere ;... Ticaret Ltd. Şti.' nin, itirazında haklı olmadığı,

Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz oranı olarak belirlenip, Borca yasal düzenlemeler uyarınca faiz uygulandığını, Ancak borç ödeninceye kadar avans faiz oranında değişiklik yapılması halinde dönem dönem değişen faiz oranlarına göre kademeli olarak faiz hesabı yapılması gerektiğini,

7144 sayılı Torba Kanun ile, Torba Kanun' un yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibari ile ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 ( on beş ) gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza ; 4 katı olarak değistirilmiş ve hazine payı uygulaması ortadan kaldırılmıştır. Takibe konu ;

İhlalli geçiş ücreti ve ceza tutarlarının ... plaka sayılı araçların 06.03.2021 — 16.03.2021 tarihleri arasında, aşağıda yapılan tabloda hesaplamalara göre Toplam 2.120,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davalının ... plaka sayılı araçların 06.03.2021 — 16.03.2021 tarihleri arasında yapmış olduğu ihlalli geçiş listesi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Yukarıdaki listeye göre davalının ... plaka sayılı araçların 06/03/2021 - 16/03/2021 tarihleri arasında yaptığı ihlalli geçişleri toplamı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

MALİ İNCELEME ve DEĞERLENDİRME :

Davacı yan, davalı şirket mülkiyetinde olan ... plaka sayılı Dorse: ... ile ... plaka sayılı çekiciye bağlı Dorse : ... plakalı araçlar ile 06.03.2021 — 16.03.2021 tarihleri arasında, davacı şirketin işletmeciliği yaptığı otoyollardan yapmış olduğu ihlalli geçişlerin 424.00 TL tutarındaki geçiş ücretlerinin davalı tarafından ödendiğine ilişkin dosyaya sunulan OGS/HGS hesap (... - Bankası tarafından dosyaya gönderilen hesap ekstresi incelemesinde) ekstrelerinden geçiş tarihleri olan 06.03.2021 tarihli geçişe ilişkin 135,50 TL ve 16.03.2021 tarihli geçişe ilişkin 288,50 TL geçiş ücretinin geçiş ücretlerinin ödendiğine ilişkin tespit edilemediği,

Bu halde, normal geçiş ücretleri toplamı olan 424.00 TL ve 4 katı ceza tutarı olarak hesaplanan 1.696.00 TL ile birlikte davacının davalıdan 2.120.00 TL alacak talep edebileceğinin kabulü gerekmiştir.

Davalı aleyhine girişilen ... İcra Müdürlüğü 09.11.2021 tarih ... E Sayılı İcra takibinde de iki ayrı araç ve iki ihlalli geçişten dolayı toplamda 2.120.00 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, Takip borçlusuna gönderilen ödeme emrinin 13.12.2021 tarihinde tebliğ edilmesi akabinde takip borçlusunun geçiş ücretleri toplamını olan 434.00 TL'nın ödendiği, Ancak 4 katı Ceza tutarı olan 1.696.00. TL'na işlemiş faiz ve faiz üzerinden hesaplanan KDV tutarıma kısmi itirazda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İslemis Faiz ve KDV Talebine İliskin Değerlendirme :

6001 sayılı kanun maddesinde;

Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali MADDE 30- (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idavi para cezası verilir.

Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

İhlalli geçişin yapıldığı tarihten itibaren 15 gün geçmekle 16. Günde Davacının normal geçiş ücretinin 4 katı tutarında CEZA Bedeline hak kazandığı 6001 sayılı kanunda yazılıdır.

Devamında 30/3 maddesinde idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tebliğ tarihinden itibaren ödenmeyen idari para cezaları 6183 sayılı kanun gereği tehsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Davacı taraf özel işletme olduğundan bu geçiş ücretleri ile para cezalarını genel hükümlere gore tahsil edecektir.

Yukarıda anlaşılan Temerrüt faizi talep edilebilmesi için, Yargıtay içtihatları da gözetilerek Tacir olan tarafların TBK 117. maddesi anlamında, davacı tarafından davalıya BORÇ ihtarında bulunulması gerektiğidir. Davacı taraf kanun gereği kaçak geçişte araçtan geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza alabileceği, ancak kaçak geçiş yapanın temerrüde düşürülmeden takip öncesi işlemiş faiz alamayacağı anlamı çıkmaktadır.

Somut davamızda Davacının takip öncesi davalı borçluya Borç ihtarı keşide edildiğine ilişkin dosya kapsamında her hangi bir ihtarın varlığı tespit edilmemiş olduğu, Davacının da Davalıya borç ihtarı çekildiğine ilişkin her hangi bir iddiasının da olmadığı,

Takip öncesi işlemiş faiz talebinin yukarımdaki açıklamalar çerçevesinde talebin yerinde olmadığı, dolayısıyla İşlemiş Faiz üzerinden talep edilen KDV talebininin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Takipten itibaren 424.00 normal geçiş ücretlerinin ödendiği ve bu husus davacınında kabulünde olduğu nazara alındığından ödenmeyen 4 katı ceza tutarı olan 1.696.00 TL asıl alacak için 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca 96 16,75 ticari faiz talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiş olup, Mahkemeniz takdirlerindedir.

İHLALLİGEÇİŞ GÖRÜNTÜLERİ ve TEKNİK DEĞERLENDİRME:

Davacı tarafından dosyaya sunulan delillerle sınırlı olmak üzere, davalı şirketein maliki olduğu araçlarla 06.03.2021 tarihinde ... plakalı çekici araç ile ... Giriş ... Çıkış İstasyonlarından yapılan geçiş ile ... Plakalı araç ile 16.03.2021 tarihinde ... giriş istasyonu ve ... çıkış İstasyonlarından yapılan geçişlerle ilgili olarak, ihlalli geçişlerin yapıldığı tarihler nazara alındığında , Gişelerden yapılan geçişler nedeniyle ödenmesi gereken geçiş ücretlerinin Gişlerdeki — sistem — tarafından alıgılanamamasında ;

GİŞLERDEKİ SİSTEMDEN Mİ? Yoksa Geçişleri yapan araçlar üzerindeki OGS/HGS cihazlarından mı ? kaynaklanmış olduğu hususunun geçen süre nazara alındığında tespitinin TEKNİK YÖNDEN yapılamadığı hususu Mahkemeniz takdirlerindedir.

Sonuç olarak;

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, İcra dosyası, davacı tarafından İhlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve ihlalli geçişlere ilişkin kayıtlar, Mahkemeniz celbi ile dosyaya sunulan Araç Tescil bilgileri ve Tüm Dosya kapsamı delillerle sınırlı olmak üzere,yapılan ve detayları yukarıda ilgili bölümlerde verilen inceleme ve tespitler birlikte değerlendirildiğinde;

Trafik Değerlendirmesi yönüyle;

- Davalı ... Ticaret Ltd. Şti ye ait, dosya uhteviyatında, ... plaka sayılı araçların 06.03.2021 — 16.03.2021 tarihleri arasına ait toplam 2 adet tahsil edilmemiş geçişin olduğu, ihlalli geçişlerin 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerinin tahsilatı gerçekleşemediği için 4 kat cezalı geçiş ücreti yansıtıldığı belirlenerek yukarıda izahının yapıldığı,

Mali Değerlendirme sonucunda:

Takipten itibaren 424.00 normal geçiş ücretlerinin ödendiği ve bu husus davacınında kabulünde olduğu nazara alındığından ödenmeyen 4 katı ceza tutarı olan 1.696.00 TL asıl alacak için 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca *6 16,75 ticari faiz talebinin yerinde olduğu,

Takip öncesi işlemiş faiz talebinin yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde talebin yerinde olmadığı, dolayısıyla İşlemiş Faiz üzerinden talep edilen KDV talebininin yerinde olmadığının değerlendirildiği" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince; davacı davalının ihlalli geçiş yaptığını ve bu nedenle geçiş ücreti, kaçak geçiş ücreti, faiz ve kdv sorumluluğunun doğduğundan bahisle takip başlatmıştır.

Davalı ise takibe konu yapılan geçiş ücretlerinin müvekkil şirketin kusurundan kaynaklanmadığını, otomatik ödemenin olduğunu, sorunun banka ya da davacının kusurundan kaynaklı olduğunu, bu nedenle faiz taleplerini kabul etmediklerini beyan etmiştir.

İlgili banka kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesinde davalının ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen araçlara ilişkin HGS etiketinin olduğu bu etiketlere bağlı hesaplarda yeterli bakiyesinin bulunduğu ve otomatik talimatın olduğu buna rağmen davacı yan hesabına geçiş ücretinin aktarılmadığı burada kusurun davacı yan sistemlerinden mi kaynaklandığı yoksa banka sistemlerinden mi kaynaklandığının tespit edilemediği görülmüştür.

Davalı bu durumda otoyol hizmetinden yararlanmış olduğundan geçiş ücretinin ödemekle sorumlu olmakla beraber ilgili ücretin ödenmemesi hususunda kusursuz olduğu iddiasını ispatlamış olduğundan kaçak geçiş ücreti cezası ve faizden sorumlu tutulamayacaktır. Davalı takip başladıktan sonra geçiş ücretine ilişkin ödemeyi de yapmış olup takibe kısmia (kaçak geçiş ücreti, faiz,kdv yönünden ) itirazda bulunmuştur.

Dolayısıyla davalının geçiş ücretinden kaynaklanan bir borcu da bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza