İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/757 K.2024/839

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 29/12/2014 tarihli ve 36 ay süreli bir mutfak ve yemekhane işletilmesi sözleşmesinin akdedildiğini, iş bu sözleşmenin ....

Noterliğinin 05/05/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihbarnamesi ile davalı tarafından feshedildiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkin neticesinde müvekkilinin davalıdan 23.000,00.-TL alacaklı olduğunu, sözleşmenin haksız bir şekilde feshi sebebi ile müvekkili tarafından yapılan mutfak ve diğer yatırım bedelleri için ise 102.000,00.-TL alacaklı olduğunu, alacağa ilişkin faturaların davalı tarafa tebliğ edildiğini ve faturalara itiraz edilmediğini beyanla neticeden itirazın iptali ile birlikte takibin devamını, asıl alacak miktarının %20 sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 29/12/2014 tarihli mutfak ve yemekhane işletilmesi sözleşmesi ile 01/05/2014 tarihli kantin hizmet sözleşmesi'nin akdedildiğini, iş bu sözleşmelerin, içerdikleri fesih maddesine uygun olarak müvekkili tarafından 30 gün önce davacıya bildirimde bulunmak suretiyle feshedildiğini, davacının sözleşme ile belirlenmiş edimlerini yerine getirmediğini, aynı zamanda davacının alacaklıları tarafından müvekkiline haciz ihbarnameleri gönderilmeye başlandığını, bu nedenlerle taraflar arasındaki sözleşmenin ....

Noterliğinin 05/05/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini, taraflar arasındaki çalışma şeklinin bir tür alt işverenlik olduğunu, çalıştırılan işçilerin yasal haklarının ödenmesinden müvekkili ile davacının birlikte sorumlu olduğunu, bu nedenle davacı adına gelen haciz ihbarnameleri üzerine davacıdan çalışanlarının ödemelerini yapmasının istendiğini ve bu ödemelerin yapılmasının ardından davacının, müvekkilinden olan alacaklarının ödendiğini, taraflar arasında akdedilen 29/11/2014 tarihli sözleşme uyarınca davacının mutfak yatırım bedelini talep edemeyeceğini,

yine iş bu sözleşme gereği sözleşmenin feshinden dolayı davacının hiçbir hak talebinde bulunamayacağını, davalı tarafından müvekkiline gönderilen faturanın itiraz edilerek davacıya iade ediliğini ayrıca davacının yatırım bedeline ilişkin taleplerinin fahiş olduğu beyanla neticeten davacının reddi ile davacı aleyhine reddolunan alacağın en az %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama masraflarının davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN İSTANBUL ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2016/ ... ESAS SAYILI DOSYASINDA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01/05/2014 tarihli kantin sözleşmesi ile 29/12/2014 tarihli mutfak ve yemekhane işletmesi sözleşmesi imzalandığını, 29/12/2014 tarihli mutfak ve yemekhane işletmesi sözleşmesinin 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe gireceği ve sürenin 4. Maddede 36 ay olarak belirlendiğini, sözleşme gereği müvekkil şirket tarafından davalı şirket çalışanlarına yemek ve kantin hizmeti sunulduğunu, davalı tarafından 05/05/2015 tarihli ....

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile hiç bir sebep gösterilmeden sözleşmelerin haksız feshedildiğini, davalı şirkete yapılan hizmetlerin 102.000,00.-TL olduğunu, davalı şirkette çalışmak üzere bir çok işçi istihdam edildiğini ancak sözleşmelerin feshedildiği nedenle işçilerin işten çıkarıldığını ve tazminat ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin sözleşmelerin haksız şekilde feshi nedeni ile kar kaybına uğradığına belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu belirsiz ancak davasının kabulünü, sözleşmenin haksız feshinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00.-TL tutarındaki kar kaybının davalı yandan tahsilini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 29/12/2014 tarihli mutfak ve yemekhane işletilmesi sözleşmesi ile 01/05/2014 tarihli kantin hizmet sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye uygun olarak müvekkili şirket tarafından 30 gün önceden bildirimde bulunmak suretiyle fesih edildiğini, davacı tarafın 31/05/2015 tarihli fatura ve cari hesap alacağı bulunduğu iddiasıyla ... İcra Müdürlüğünün 2015/...

E. Sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... E. Sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olması nedeniyle dava şartlarının yerine gelmemiş olması dolayısıyla usuli itirazlarının değerlendirilerek davanın reddini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/ ...

E. Sayılı dosyasındaki dava ile aynı sözleşmeden kaynaklandığı nedenle birleştirme talebinin kabulünü, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizden verilen 30/01/2019 tarih ve 2015/... Esas 2019/... sayılı kararı ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas 2022/... Karar 12/10/2022 tarihli ilamıyla kaldırılarak, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve İnşaat Mühendisi ... hukukçu ... ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 02/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve İnşaat Mühendisi ... Hukukçu ... ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 03/09/2024 tarihli bilirkişi ek heyet raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Asıl davada sözleşmenin süresinden önce feshedilmiş olması nedeniyle yapılan yatırımların bedeli ile cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, birleşen dava ise feshedilen sözleşme nedeni ile kar mahrumiyeti istemine ilişkindir.

... İcra Müdürlüğü'nün 2015/... E. sayılı dosyasında; davacı tarafından 102.000,00 TL asıl alacak ve 23.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 125.000,00 TL alacağın takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili istemiyle takip başlatıldığı, 102.000,00 TL asıl alacağın 31/05/2015 tarihli yatırım bedeli açıklamalı faturaya, 23.000,00 TL asıl alacağın cari hesap alacağına ilişkin olduğu, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, davanın İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

Mahkememizden verilen 30/01/2019 tarih ve 2015/... Esas 2019/ ... sayılı kararına davalı vekilince istinaf talebinde bulunulmuş olup ... Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas 2022/...

Karar 12/10/2022 tarihli ilamıyla;"...Mahkemece bu hesaplama uyarınca yatırım bedelinin 91,708,00 TL kabul edilmiş ise de, bilirkişi heyetinin 11/04/2017 tarihli raporunda davacı tarafça yatırımlara ilişkin sunulan faturaların (Düzce ilindeki firmalara ait 19 adet bedeli 38.168,93 TL ve Düzce ili dışından kesilen 9 adet bedeli 50.663,90 TL) toplam 88.802,68 TL ve KDV ile birlikte 104.787,16 TL olarak hesap edilmesine karşılık, ek raporda ise çelişkili olarak 118.166,59 TL ve KDV dahil 139,436,58 TL olduğu ifade edilmiştir.

Aynı bilirkişiler tarafından düzenlenmesine rağmen raporlarda ve hesaplamada çelişki olduğu gibi dosyada yer alan fatura toplamının ise bilirkişilerce her iki raporda belirtilen miktarlarla uyumlu olmadığı da Diareimzce tespit edilmiştir.

Ayrıca raporda "Davacı tarafından bu tutarın sözleşme süresi olan 36 aya bölünüp, 5 ayı düşülerek geri kalan 31 ay için hesaplama yaptığı düşünüldüğü" ifade edilmiş ise de davacı tarafından yatırım bedelinin kıstalyevm usulüne göre kalan süreye ilişkin olarak hesaplandığına dair herhangi bir beyanı bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle raporun hükme elverişli olmadığı kanaatine varılmıştır.Tarafların uyumlu beyanlarında, davacı tarafça yapılan yatırımların mevcut hali ile korunmadığı ifade edildiğinden, davacı tarafça sunulan deliller kapsamında hesaplama yapılması gerekmektedir.

Ayrıca sonuç itibariyle rapor hatalı ise de davacının bu yatırımları 3 yıl boyunca vereceği hizmete karşılık süre sonunda davalıya bırakılacağı açık olup, aynı hükmün sözleşmenin 5 ay süre ile ayakta kalması halinde uygulanamayacağı zira davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceği tespiti ise yerindedir.

Bu durumda mahkemece konusunda uzman bir heyetten, davacı tarafça verilen hizmete ilişkin olduğu ifade edilen fotoğraflar ve fatura ayrıntıları incelenerek, sözleşme konusu hizmete yönelik olup olmadıkları, miktarları ve toplamı her bir fatura yönünden doğru şekilde ayrı ayrı tespit edilip, kıstalyevm usulü ve amortisman uygulanarak hesaplama yapılması için denetime elverişli bilirkişi raporu alınması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, yatırım bedelinin tespiti yönünden mahkemece yeni bir heyetten rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca asıl dava yönünden kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine, sair istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....." şeklinde karar verildiği,

kaldırma ilamı sonrasında mahkememizin 2022/757 sayılı esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.

Birleşen dosya bakımından davanın kesinleştiği anlaşıldığından ... Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas 2022/ ... Karar sayılı ilamı ile belirtilen hususlara ilişkin eksiklerin tamamlanması hususunda yargılamaya devam olunmuştur.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve İnşaat Mühendisi ... Hukukçu ... ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 02/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle;"....Ayrıntıları yukarıdaki bölümlerde arz edilen davacı tarafından ibraz edilen ticari defter kayıtları ile tüm dosya muhteviyatı belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde ;Davacının davalıdan 23.000,00TL. cari hesap alacağı olduğu,

Taraflar aında imzalanan sözleşme gereği davacı tarafından yapılan harcamaların kullanılmayan kısmına isabet eden tutarın kıstalyevm usulü ve amortisman uygulanarak yapılan hesaplamaya göre davacının 73.306,12 TL. talep edebileceği hususlarını, Bilcümle hukuki takdir ve tavsif münhasıran Sayın Mahkeme” ait olmak koşulu ile, 31 sayfadan oluşan bu raporu, elektronik ortamda ve uyap bilirki portalı üzerinden, elektronik imza ile imzalayıp gönder Sayın Mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederiz.

02.05.2023..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ... ve İnşaat Mühendisi ...

Hukukçu ... ve Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 03/09/2024 tarihli bilirkişi ek heyet raporundan özetle;"...Ayrıntıları yukarıdaki bölümde arz edilen Sayın Mahkemeniz tarafından tarafımıza verilen görev çerçevesinde davalı tarafın bilirkişi raporuna itirazları ile ilgili olarak tüm dosya muhteviyatı belgelerin yeniden incelenmesinde ;Nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere kök raporumuzdaki görüşümüzün, kanaatimizin ve hesaplamalarımızda değişiklik olmadığını arz ederiz.

Bilcümle hukuki takdir ve tavsif münhasıran Sayın Mahkeme'nize ait olmak koşulu ile, sayfadan oluşan bu ek raporu, elektronik ortamda ve uyap bilirkişi portalı üzerinden, il imzalayıp gönderildiği şekliyle Sayın Mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederiz. 03.09.2024..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Huzurdaki davada taraflar arasında 29/12/2014 tarihli Mutfak ve Yemekhane İşletilmesi Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusu, davalının Düzce adresinde kurulu olan fabrikalarında/işyerlerinde mutfak ve yemekhanenin işletilmesine ilişkin olduğu, sözleşmeye göre davacının ediminin niteliği gereği sürekli borç ilişkisi bulunduğu, her iki tarafa borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince asıl bakımından verilen kararın kaldırılması ilamı sonrasında asıl davada talep edilen sözleşmenin süresinden önce feshedilmesi nedeniyle cari hesap alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itiraz ve erken fesih nedeniyle kar mahrumiyeti talep edip edemeyeceğine ilişkin olarak yeniden yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki mutfak ve yemekhane işletilmesi sözleşmenin süre ve fesih başlıklı 4. maddesinde "İşbu sözleşme 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe girecek ve 31/12/2017 (36 ay) tarihine kadar geçerli olacaktır.

İşbu sözleşme 30 (otuz) gün öncesinden yazılı ihbar edilmek şartı ile ... tarafından tek taraflı olarak herhangi bir neden belirtilmeksizin her zaman feshedilebilir.

Fesihten dolayı ... hiçbir hak talebinde bulunamayacağını kabul ve taahhüt eder." düzenlemesinin bulunduğu, sözleşme hükümlerine göre taraflar arasında belirli süreli sürekli borç ilişkisi doğuran sözleşme bulunduğu, sözleşmenin 4.1 hükmü gereğince, feshi ihbar sürelerine uyularak sözleşenin her zaman sona erdirilebileceği düzenlenmiştir. Davalı tarafça keşide edilen .... Noterliği'nden keşide edilen 05/05/2015 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamede.

Kantin Hizmet Sözleşmesi'nin 7.2. maddesi ile Mutfak Ve Yemekhane İşletilmesi Sözleşmesi'nin 4. maddesinde 30 gün önceden muhataba bildirimde bulunmak kaydıyla, müvekkili tarafından anılan sözleşmenin dilediği zaman feshedebileceğinin düzenlendiği ifade edilerek, bu maddeler gereğince bahse konu sözleşmeleri feshettikleri ve fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işlemeye başlayacak 30 günlük süre sonunda sözleşmelerin sona ereceği bildirilmiş, davacı tarafa 08/05/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmede fesih ihbar sürelerine uyularak sözleşmeyi feshetme yetkisine dayanılarak sözleşmenin feshedildiği anlaşıldığından feshin haklı ya da haksız olmasının ihtarname içeriği gereğince sözleşmenin sona erdirilmesinde dayanılan sebepler dikkate alındığında haklı neden bulunması yahut sözleşmenin ihlalinin gerekli değildir.

Taraflar arasındaki sözleşmede sürekli borç ilişkisi doğurduğundan fesih ihbar süresi sonuna kadar sözleşme yürürlükte kalmaya devam eder. Bu süre sonuna kadar tarafların birbirlerine karşı edim yükümlülükleri de devam edecektir. İstinaf ilamında da belirtildiği üzere davacının yemeklerin pişirilmesinde uygulanacak esaslar başlıklık 7.maddesinin 7.6.bendinde.

"Yemekhaneler ve mutfaklarda yapılması gereken tüm yeni yatırımlar ve iyileştirmeler ... tarafından ...e verilen bütçe dahilinde yapılacak olup ... önceden belirtmek şartıyla istediği bir tarihte bunun yapılmasını isteyebilecektir. Yemek hizmetinin verilmesi sırasında mutfaklarda ve yemekhanelerde kullanılan taşınır ve taşınmaz tüm ekipmanlar ... tarafından ...’e verilen bütçe dahilinde sözleşme süresi bitiminde ...’a bırakılacaktır.

Bu uygulama için ... herhangi bir hak talep etmeyecektir." düzenlemelerine yer verildiği, davacının bu yatırımları 3 yıl boyunca vereceği hizmete karşılık süre sonunda davalıya bırakılacağı açık olup, aynı hükmün sözleşmenin 5 ay süre ile ayakta kalması halinde uygulanamayacağı zira davalı tarafın sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceği tespitinin yerinde olduğu anlaşılmakla yatırım bedeli kapsamında sözleşmenin sadece 5 ay süre yürürlükte kaldığı,

kullanım süresindeki yıpranma payının düşülmesi ve 31 aylık döneme isabet eden kıstelyevm usulü ile hesaplanan hükme esas alınabilecek yeterlilikte birbirleriyle uyumlu yeterli teknik incelemeyi içeren bilirkişi kök ve ek raporlarına göre davacının davalıdan 73.306,12-TL talep edebileceği, davalı vekilince yapılan imalatların başka işlere ilişkin olabileceği ve bu nedenle davacının Düzce'de başka işle iştigal edip etmediğinin sorularak rapor düzenlenmesi istemi ile rapora itirazlarının mevcut raporların sözleşme kapsamında yapılan iş ve yatırımlara ilişkin olarak taraf kayıtları incelenerek düzenlendiği,

kararın kaldırılma gerekçeleri de göz önünde bulundurulduğunda kayıtların celp edilmesinde hukuki yarar bulunmadığı ve dosyanın bulunduğu aşama itibariyle yeni delil gösterilemeyeceği anlaşılmakla davalının bu yöndeki itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Davacının icra inkar talebi bakımından ise cari hesap alacağına ilişkin olarak talep edilen bedelin likid olduğu ancak fazlaya ilişkin isteminin yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır