İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/846 K.2025/138

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketten akü ürünleri satın almak üzere görüşmelere başladığını, bunun üzerine müvekkili şirkete 08.07.2021 tarih ... numaralı proforma fatura tanzim etmek üzere gönderildiğini, davalının fatura bedelinin ilk etapta mal bedeli + KDV'li ödenmesini ve gümrük beyannamesinin kendilerine ibra edilmesi halinde de KDV bedelinin müvekkil şirkete iade edileceğinin belirtildiğini,

bu talebin müvekkil şirket tarafından uygun bulunduğunu ve ancak USD cinsinden ödeyeceği teminat bedelinin geri ödemesinin de USD cinsinden yapılmasını talep ettiğini ve davalı tarafından uygun bulunduğunu ve tarafların anlaşma sağladığını, süreçte müvekkil şirket davalı şirket vade tarihlerindeki Merkez Bankası USD satış kuru esas alınarak gerekli ödemelerin tamamını TL cinsinden yapıldığını ve davalı şirkete KDV dahil 135.942,35 USD (TL bazında toplam 1.290.819,42 TL) ödediğini ve ödendiği tarihler esas alınarak müvekkili şirket kayıtlarına işlendiğini,

dava konusu ticari işin karşılığı olarak davalı şirket tarafından 18.11.2021 tarih ... numaralı e-arşiv fatura düzenleyip müvekkiline gönderdiğini, düzenlenen fatura ihraç kayıtlı ve KDV “den istisna olduğu için KDV bedeli olan 20.736,98 USD'yi kayıtlarına almadığını ve fatura bedelinin 1.198.055,93 TL (115.205,44 USD) olarak kayıtlarına işlediğini, teminat olarak ödenen 20.736,98 USD'nin taraflar arasındaki anlaşma uyarınca USD cinsinden ödenmek suretiyle iadesinin talep edildiğini, davalı şirket sözleşmenin USD değil TL olarak kararlaştırıldığını ve ödemelerin TL olarak toplam 87.272,29 TL ödeme yapacağını taahhüt ettiğini,

bunun üzerine .... İcra Dairesinin ...

E. sayılı dosyası üzerinden teminat bedelinin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, devamında davalının takibe itiraz ettiğini, icra takibi başlatıldıktan sonra söz konusu bedeli haricen müvekkili şirkete ödediğini, kısmi ödeme sonrası davalının müvekkil şirkete toplam 16.154,16 USD borcu bulunduğunu beyanla davanın kabulüne, itirazın iptaline ve 16.154,16 USD üzerinden takibin devamına, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, harç, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin anlaşma kapsamında ürünlerini davacı yana teslim ettiğini, davacı yanın alacağının bulunduğunu iddia ettiğini ancak müvekkilin davacı yana herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı yanın müvekkiline yaptığını ve iadesini talep ettiği bedele ilişkin olarak herhangi bir fatura tanzim etmediğini, ödemesini TL olarak yaptığını ve TL olarak ödenen bedelden bakiye kalan bedel kendilerine iyi niyet çerçevesinde iade edildiğini,

davacı yanın icra takibine dayanak yaptığı fatura müvekkilin faturası olduğunu ve müvekkilinin icra takibine konu faturadan davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının kur farkı alacağı iddiası var ise kur farkı faturası düzenleyerek faturayı müvekkiline iletmesi ve faturanın ödenmemesi halinde icra takibine konu yapması gerektiğini, davacı yan ile müvekkil şirket arasında gerçekleşen alım satım ilişkisinde demenin hangi para birimi üzerinden ve hangi vadede yapılacağına dair herhangi bir kur farkı uygulamasına ilişkin sözleşme akdedilmediğini beyanla;

davanın reddine, % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Mahkememiz dosyasında Bilirkişi ...tarafından hazırlanan kök ve ek rapor dosyamız arasına alınmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına ait gerekçeli karar evrakı UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. Davacı şirketin ticari defterleri flash bellek ile dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; davacı ile davalı arasındaki akü üretim satışı işi kapsamında verilen teminatın bakiye borç bedeli olarak talep edilen 16.154,16 USD'nin iadesine ilişkin düzenlenen .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalıya aleyhine icra takibi başlatıldığı, 20.736,99 USD asıl alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça takibe karşı itiraz edildiği ve takibin durduğu, işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi Mali Müşavir ...tarafından hazırlanan raporda özetle; "..."1.

Davacı Şirkete ait Ticari Defterlerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2. İncelenen Ticari Defter, fatura ve belgelere göre, taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğu, 3. Davacı yana ait Ticari Defter kayıtlarına göre, takip tarihi olan Davacı Şirketin Ticari Defter kayıtlarına göre, takip tarihi olan 17.08.2022 itibariyle Davalı Şirketten 87.272,29 TL (20.963,45 USD) alacaklı olduğu, Davalı Şirketin takip tarihinden sonra 87.272,29 TL ödeme yaptığı, Davacı Şirketin Dava dilekçesinde 16.154,16 USD talep etmiş olduğu, 4. Davalı ...

A.Ş. tarafından Davalı ... Tic. Ltd. Ne, 3065 s. KDV Kanununun 11/1-c md. Kapsamındaki İhraç kayıtlı satış olarak fatura düzenlediği, 5. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 11/1-c maddesinde ihraç kayıtlı satış istisnası maddesine göre, işleme ait KDV tecil-terkin uygulamasına tabi olduğu, Buna göre.

İhracat gerçekleştirildiğinde fatura KDV miktarının Davacı Şirkete iade edileceği, 6. Davacı Şirket tarafından Davalı Şirkete yapılan 20.736,99 USD bedelli KDV teminat miktarını Davalı Şirketten talep edebileceği, Davacı Dava dilekçesinde 16.154,16 USD talep etmiş olduğu, takip tarihinden sonra 87.272,27 TL (4.809,29 USD karşılığı) ödeme yapmış olduğu, Davacı Dava dilekçesinde 16.154,16 USD talep etmiş olduğu, Davacı Şirketin Davalı Şirketten dava tarihi itibariyle 16.154,16 USD talep edebileceği " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi Mali Müşavir ...tarafından hazırlanan ek raporda özetle; "...

1.Davacı Şirkete ait Ticari Defterlerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,2.Davalı Şirkete ait Ticari Defterlerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 3.Davalı Şirketin Ticari Defter kayıtlarına göre, takip tarihi olan 17.08.2022 itibariyle Davacı Şirkete 87.272,27 TL borcunun bulunduğu, Davalı Şirketin takip tarihinden sonra 87.272,27 TL ödeme yaptığı, 4.İncelenen Ticari Defter, fatura ve belgelere göre, taraflar arasında ticari bir ilişki bulunduğu,

5. Davalı Şirket tarafından düzenlenen 15.11.2021 tarih ... numaralı ve 115.205,44 USD 4 20.736,99 USD olmak üzere toplam 135.942,43 USD miktarındaki İhraç kayıtlı faturanın USD üzerinden düzenlenmiş olduğu, taraflar arasında yapılan yazışmalarda ödemenin USD kuru üzerinden TL olarak geçekleştirildiği, tarafların bu ödemelere ve USD cinsinden düzenlenen faturaya itiraz etmemiş olduğu, faturalarda TL miktarının yanında USD karşılıklarının yer aldığı, Buna göre, taraflar arasındaki ticari alış verişin USD cinsinden yapılmış olduğu,

6. Davacı ketin Faturanın düzenlen arasına isabet eden süreye iliş gerektiği, tarih ile tahsilatın yapıldığı tarih kur farkı faturasının düzenlenmesi gerektiği, 7. Davacı yana ari Defter kayıtlarına göre, takip tarihi olan Davacı Şirketin Ticari Defter kayıtlarına göre, takip tarihi olan 17.08.2022 itibariyle Davalı Şirketten 87.272,29 TL (20.963,45 USD) alacaklı olduğu, Davalı Şirketin takip tarihinden sonra 87.272,29 TL ödeme yaptığı, 8. Davalı ... A.Ş. tarafından Davalı ...

Tic. Ltd. Şti.

Ne, 3065 s. KDV Kanununun 11/1-c md. Kapsamındaki İhraç kayıtlı satış olarak fatura düzenlediği, 9. Davacı Şirket tarafından Davalı Şirkete yapılan 20.736,99 USD miktarı Davalı Şirketten talep edebileceği, Davacı Dava dilekçesinde 16.154,16 USD talep etmiş olduğu, takip tarihinden sonra 87.272,27 TL (4.809,29 USD karşılığı) ödeme yapmış olduğu, Davacı Dava dilekçesinde 16.154,16 USD talep etmiş olduğu, Davacı Şirketin Davalı Şirketten dava tarihi itibariyle 16.154,16 USD talep edebileceği, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Huzurdaki davada taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında dövizli faturalardan kaynaklı cari hesap alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine göre taraf defter ve kayıtları, faturalar, ibraz edilen belgeler ve hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülen bilirkişi raporlarına göre yapılan incelemede. 213 sayılı VUK 215. Maddesinde ''Bu Kanuna göre tutulacak defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur.

Ancak, Türkçe kayıtlar bulunmak kaydıyla defterlerde başka dilden kayıt da yapılabilir. Bu kayıtlar vergi matrahını değiştirmeyecek şekilde tasdik ettirilecek diğer defterlere de yapılabilir.'' düzenlemesi mevcuttur. Yine aynı yasanın 280. Maddesinde ''Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.

Yabancı paranın borsada rayici yoksa, değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığınca tesbit olunur.'' şeklinde belirtilmiştir.

Mevzuata göre gerek yurt içi gerekse yurt dışı şirketlere döviz cinsinden fatura düzenlenmesi mümkün olup, yurt içi şirketlere düzenlenen faturalarda Türk lirası karşılığının da gösterilmesi zorunlu olduğu, tarafların faturaya konu edilecek işlem için daha önce kur tespit edilmediği durumlarda merkez bankasının döviz alış kuru ile Türk lirası karşılığının hesaplanması suretiyle tespit edileceği, davalı tarafça düzenlenen 15.11.2021 tarihli ... numaralı ve 115.205,44-USD+20.736,99-USD miktarda ihraç kayıtlı faturanın USD cinsinden tanzim edildiği,

taraflar arasında yapılan yazışmalarda ödemelerin USD kuru üzerinden TL cinsi belirlenerek gerçekleştirildiği, ticari ilişkinin USD üzerinden yapıldığı alınan raporlar ve incelenen kayıtlarla anlaşılmıştır.

Faturanın düzenlendiği tarih ile ödeme tarihi arasında yabancı paranın Türk lirası karşılığındaki değerinin değişmesi nedeniyle kur farkının ortaya çıkabileceği mevcut uyuşmazlığın kaynağını da bu kur farkı alacağının oluşturduğu, fatura bedellerinin TL miktarlarının yanında dolar karşılığının da yer aldığı, bu kapsamda ticari ilişkinin USD cinsinden olduğu ve aynen ifa konusunda tarafların anlaştığı kanaatine varıldığı,

taraflar arasında daha önce yapılan ödemeler de dikkate alındığında davacının aynen ifa talebinin haklı olduğu kanaatine varılmakla, dava açılmadan önce yapılan ödemeler dikkate alındığında 16.154,16- USD talebinin yerinde olduğu, davanın da bu miktar üzerinden açıldığı,

İİK'nın 67 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hükmedilecek icra inkar tazminatının, takip konusu yabancı paranın Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının takip tarihindeki döviz kurlarına göre belirlenecek Türk Lirası karşılığı tespit edilip bu miktar üzerinden tazminata karar verilmesi gerektiği( Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/2600 E 2022/1376 K) anlaşılmakla bu miktar üzerinden icra inkar tazminatı hesaplaması yapılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır