İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/125 K.2026/311

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... no'lu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... isimli firma tarafından ...

AŞ isimli firmaya satılan 1260 parça, 42 Palet Oto Cam cinsi emtianın, taşıyıcı karşı taraf sorumluluğunda ... plakalı araç ile taşınması işi gerçekleştirildiğini, emtianın taşınması esnasında toplam 71 parça emtianın hasar gördüğünün tespit edildiğini ve hasar tutanağı ile tutanak altına alındığını, hasarın tespiti ardından müvekkili şirkete hasar ihbarında bulunulduğunu ve gerçekleştirilen incelemeler neticesinde meydana müvekkili şirket tarafından sigortalıya poliçe kapsamında 06.09.2022 tarihinde 3.600,17 Euro sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu,

müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatın ferileri ile birlikte rücuen tazmini amacıyla arabuluculuğa başvurulduğunu ve anlaşılamadığını ve 3.600,17 Euro sigorta tazminatının sigortalıya ödeme tarihi olan 06/09/2022 tarihinden itibaren yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak işleyecek faizi ile vekalet ücreti ve arabuluculuk ücreti dahil tüm feriler ile birlikte davalıdan tazminini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı yurt dışı merkezli şirket olup yurt dışı tebligat yapılmış, ancak cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; Nakliyat emtea blok sigorta emtia poliçesiyle sigortalanan emtiada ile taşıma kapsamında meydana geldiği iddia olunan hasar nedeni ile dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın davalıdan rücuen tahsiline ilişkindir.

Huzurdaki uyuşmazlık; Nakliyat emtea blok sigorta emtia poliçesiyle sigortalanan emtiada ile taşıma kapsamında meydana geldiği iddia olunan hasar nedeni ile dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın davalıdan TTK 1472. Maddesi kapsamında rücuen tahsili isteminin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmıştır.

Mahkememiz dosyası bilirkişilere tevdi edilmiş olup, bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"Dava dilekçesi, sair dilekçe ve beyanlar, faturalar, ödeme dekontu, poliçeler, hasar tespit tutanağı, CMR taşıma senedi , sigortalının talep yazısı, yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirme sonucu;

1)Taraflar arasındaki ihtilaf noktalarının; davacı ... sigorta şirketinin davalı ... şirketinin taşıyıcı olduğu taşıma sürecinde ortaya çıkan hasar nedeniyle sigortalısına (...) ödediği tazminatı, rucüen davalı ... şirketinden tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise miktarının ne olduğu ve faiz hususlarında ortaya çıktığının anlaşıldığı;

2) DAP .../Türkiye teslim koşullu satışta teslimat öncesi meydana gelen hasarın satıcı/ihracatçı ... Şirketine ait olduğu; ancak mal bedelinin alıcı davacının sigortalısı tarafından satıcı şirkete ödenmiş olması halinde hasarın ... şirketinin ekonomik alanında ortaya çıkmış olacağı, davacının sigortalısının sefer poliçesi düzenletmesi gözetildiğinde zararın davacının sigortalısının ekonomik alanında ortaya çıkmış olabileceği; davacı ... Sigortanın yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında kalan sigortalının 3.600,17 Euro zararını tazmin etmesi nedeniyle TTK m.1472 gereği sigortalının kanuni halefi olarak işbu davayı açabileceğinin değerlendirildiği;

3) CMR senedinde taşıyıcı olarak kaşe ve imzası bulunmasından dolayı CMR senedinin Davalı ... Şirketi tarafından düzenlendiğini ve taşımanın onun sorumluluğunda yapıldığını gösterdiği, bu durumda davalı ... şirketinin dava konusu taşıma işinde akdi ve fiili taşıyıcı olarak (TTK m.850, 888) işbu davanın muhatabı olabileceği;

4) Hasar tespit tutanağında araç şoförünün de imzası bulunduğundan dolayı emtianın hasar itirazı kaydı ile kabul edildiği ve davalı şirketin taşıma süreci içinde meydana geldiğinin değerlendirildiği (CMR m.30);

5) Ambalaj, istif ve sabitleme hatasından kaynaklı hasardan dolayı asli kusurun gönderen üzerinde olduğu (CMR m.17/2; TTK m.863), davalı taşıyıcının ise nezaret yükümlülüğü nedeniyle tali yönden kusurlu olduğu (CMR m.8/1; TTK m.863); kusur oranlarının tayini hususunda Sayın Mahkemenin yetkili olduğu ve Sayın Mahkemenin davalı taşıyıcıya %15 ila %40 arasında kusur verebileceği; işbu raporda örnekleme nevinden tazminat hesaplamalarının davalı taşıyıcının %20 kusur oranı üzerinden yapılacağının değerlendirildiği;

6) Taşımaya konu iki çeşit oto cam yükünün birim fiyatlarının açık olduğu, kırılan oto camların sovtaj değerinin bulunmayacağı veya nakliye vb. masraflar dikkate alındığında hurda değerinin sovtaj maliyetlerini karşılamayacağından dolayı sovtaj bulunmadığı, davalı taşıyıcının tali yönden kusurundan sorumlu cam eşyanın da ağır yüklerden olması nedeniyle sorumluluk sınırının gerçek zararın çok üzerinde olacağının açık olmasından dolayı, ayrıca davacı şirket tarafından belirlenen 3.600,17 Euro poliçe zararının hesaplanan 3.725,17 Euro gerçek zararın altında kaldığı ve %20 kusur oranı üzerinde hesaplama yapıldığında davalı taşıyıcının sorumluluk miktarı (3.725,17x20)/100= 745,03 Euro olarak hesaplandığı; hesabın mahkemece kabul edilecek kusur oranına göre farklılaşabileceği,

7) Davacı şirket vekilinin 3095 sayılı Kanun uyarınca faiz talebinde bulunmasına rağmen Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarına göre yabancı para üzerinden yapılan taleplerde CMR kapsamındaki taşımalar bakımından CMR m.27’de düzenlenen yıllık %5 faiz oranının doğrudan uygulandığı; davacı şirket vekilinin fiili ödeme tarihi ile dava tarihi arasındaki faiz talebi bakımından takdirin Sayın Mahkemede olduğu ve Sayın Mahkeme tarafından yerinde görülmesi halinde dava tarihine kadar faiz alacağının 17,45 Euro olarak hesaplandığı; Sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor tanzim etmişlerdir.

Huzurdaki dava; davacı sigorta şirketinin, sigortalısına ödediği nakliyat emtia hasar bedelinin, taşıyıcı davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlık uluslararası taşımadan kaynaklandığından CMR konvansiyonu hükümleri kapsamında inceleme ve değerlendirme yapılmıştır. Nitekim taşıma için CMR senedi düzenlenmiştir. ... şirketi tarafından ... A.Ş.

Şirketine satılan 1260 parça 42 palet otocam nitelikte emtianın taşıma sırasında 71 adet parçasının zarar görmesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ... A.Ş.'ye 06.09.2022 tarihinde 3.600,17 Euro ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Bu haliyle TTK m.1472 uyarınca davacı sigortacı, sigortalının haklarına halef olmuş ve davayı açmakta hukuki yarar ve aktif husumet ehliyetine sahiptir.

Davalı şirketin CMR senedinde davalı şirketin taşıyıcı olarak yer aldığı, ... ... plakalı araç ile yapılan taşıma sırasında emitanın hasarlandığı, taşımanın davalının organizasyonu altında gerçekleştiği anlaşılmıştır. Davalı taraf bu kapsamda taşıma sözleşmesinin tarafı ve sorumlusudur.

Dosya içerisinde mübrez hasar tespit tutanağı ve fotoğraflardan ve tüm kayıt ve belgelerle yapılan bilirkişi incelemesinden emtianın paletleme, istif ve sabitleme hatası nedeniyle zarar gördüğü, yükün araç içinde uygun şekilde desteklenmediği, sadece spanzenle sabitlemenin yeterli olmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan bu tespitlere göre asli kusur emtiayı gönderen/yükleyen tarafta (CMR m.17/2) olmakla birlikte taşıyıcının da gözetim ve yüklemeye nezaret etme yükümlülüğü kapsamında tali kusurlu (CMR m.8, 17/1. TTK m.863) olduğu kabul edilmiştir.Hasarın, taşıma süreci içerisinde ... gümrük sahasında yapılan kontrolde tespit edildiği ve tutanağın taşıyıcı sürücüsü tarafından da imzalandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği sabittir (CMR m.30).....

Hukuk Dairesi 2022/1682 Esas, 2026/482 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi CMR Konvansiyonu'nun 17/1. maddesine göre taşıyan, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

17/2.madde ise, "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." şeklindedir. Bu durumda kural olarak, taşıyan kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır.

Bir başka deyişle, taşıyanın kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur.

Huzurdaki davada da emtianın hasarlanma şekli, davalı tarafın kanuni yükümlülüğü kapsamında somut olayın özellikleri, yükün niteliği ve taşıyıcının denetim yükümlülüğü birlikte değerlendirildiğinde bilirkişi raporunda izafe edilen kusur oranı mahkememizce de benimsenmiş ve davalı taşıyıcıya %20 oranında kusur atfı ile bu oranda sorumlu tutulması uygun görülmüştür.

Emtiada meydana gelen gerçek zarar 3.725,17 Euro olarak belirlenmekle davalı tarafın %20 oranındaki kusuruna göre hesaplanan 745,03 Euro'dan sorumlu olduğu kanaatine varılmakla uyuşmazlığın CMR kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve CMR m.27 gereği faiz oranı yıllık %5 olarak kanun gereği belirlenmekle yıllık %5 oranında faize hükmedilmiş ve davacının ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep edebileceği anlaşılmakla fiili ödeme tarihi olan 06.09.2022’den itibaren faiz işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline dar davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imza) Hakim ... · (e-imza)