İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/200 K.2024/396

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... adına kayıtlı olan ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi müvekkil şirket tarafından ... no’lu poliçe ile düzenlendiğini, sigortalı araç dava-dışı ... sevk ve idaresinde iken 20.02.2019 tarihinde ... mahallesinden çıkış yaparak Silifke ilçesi istikametine seyir halindeyken aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek yol üzerinden kayıp yaya kaldırımına aracın sağ ön lastik kısmı ile çarparak maddi hasarlı, ölümlü - yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın tek taraflı olduğunu, kazada sigortalı araçta yolcu olan ... ve ... yaralandığını, ambulansla sevk edildikleri ...

Devlet Hastanesinde vefat ettiklerini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı...soruşturma numaralı dosya incelendiğinde sigortalı araç sürücüsünün ... olduğunu, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsü ...

2918 s. Karayolları Trafik Kanunu "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak" başlıklı 52/1-b maddesini ihlal ettiğini, hesaplamalarda %100 olarak kusurlu olduğu dikkate alındığını, söz konusu kaza nedeniyle vefat eden ... ve ...'ın hak sahibi yakınlarına Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi kapsamında 169,893.31TL ödeme yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi en uygun tazminatın ödenmesi konusunda üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, anılan kazada araç sürücüsü, ...marka koltuk adedi 24 olan ...

27 kişi taşımak suretiyle istiap haddini aştığını, koltuk sayısından fazla yolcu taşınması, emniyet kemeri takma ve güvenli yolculuk yapma güvencesini ortadan kaldırdığını, kullanılan aracın trafikte izin verilen hızı ve o hız ile yapacağı kazada -güvenlik önlemi almak istiap aşımında mümkün olmadığından- ölümlü kaza riskinin en yüksek seviyede olması sigortalının kusuru olduğunu beyanla ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Dosyasına yapılan itirazın iptali ile asıl alacağa ödeme tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için takibin devamına, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına ve bu rakama da yasal faiz işletilmesine, borçluların borca yeter miktarda malvarlıklarına tedbir konulmasına, yargılama giderlerinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile 2918 sayılı kanunun 109/4.maddesi uyarınca süresinde zamanaşımı definde bulunduklarını, davaya konu takipte ödeme emrine 28/11/2019 tarihinde itiraz ettiklerini, davanın açıldığı tarih itibari ile kanunda ön görülen 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, davacının koltuk adedi 24 olan 27 kişiyi taşımak sureti ile istiap haddinin aşıldığının iddia edildiğini,

trafik kaza tespit tutanağında istiap haddi aşım miktarının 3 olarak belirtilmiş ise de yolcu adı soyadı listesinde 22 yolcu olmak üzere sürücü dahil olarak 23 kişi bulunduğunun sabit olduğunu, ayrıca yolcuların bir kısmının ayakta yolcu olmadığını beyan ettiklerini, istiap haddinin aşıldığı iddiası kabul anlamına gelmemek kaydıyla rucü talebi için kazanın münharısan istiap haddi aşımından kaynaklandığının ispatı gerektiğini, trafik kaza tespit tutanağı, ifadeler ve tüm dosya kapsamı ile sabit olduğu üzere kaza münhasıran istiap haddi aşımı neticesinde meydana gelmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

kazanın münhasıran istiap haddinin aşılması nedeniyle meydana gelmediği için davacının rücu talep hakkı bulunmadığını, savunmalarından vazgeçmemek kaydıyla, davacının vefat eden yolcuların hak sahiplerine fahiş tazminat ödemesi yaptığını, kaza tarihi itibariyle hak sahiplerine ödenecek tazminat miktarlarının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLER

Dava, cevap ve delil dilekçeleri ekinde sunulan dava konusu belgeler ile, ... 8.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasının uyap sureti, ... 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının uyap sureti, ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosya sureti, sigorta ve Bilgi Gözetim Merkezinin müzekkere cevabı ve ekleri, Noterler Birliği'ne yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişiler makina mühendisi ... ile aktüerya uzmanı ... tarafından hazırlanan 19/04/2024 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; ... 8. İcra müdürlüğünün ... takip sayılı dosyasında sigortalısının yaptığı kaza nedeniyle ZMMS kapsamında ödenen tazminata ilişkin olarak sigortalısına rücu ile icra takibine davalı yanca yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememiz iş bu dosyasının, ... 11. Tüketici Mahkemesi'nin ... Esas, ... sayılı görevsizlik kararına davalı vekilinin itirazı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ... Esas, ... sayılı kararı ile reddine karar verildiği ve mahkememizin 2023/200 Esas numarasını aldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... 8. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından davalı ... aleyhine 174.089,82-TL asıl alacak üzerinden davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı ile takibin durduğu, davacı tarafça arabuluculuk kurumuna başvurulduğu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 21/04/2021 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Taraf iddia ve savunlamaları ile tüm dosya kapsamı çerçevesinde, icra dosyası, kesinleşen ceza dava dosyası, davacının rucüen tazminat talebi yönünden ayrıntılı ve denetime elverişli rapor aldırılmak üzere dosyanın bilirkişiler makina mühendisi ... ile aktüerya uzmanı ...'a tevdi edilmiştir.

Bilirkişiler 19/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 20.02.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle; davacı tarafından sigortalanan ve davalı tarafından sigorta ettirilen ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu, araçta bulunan yolculara atfedilecek bir kusurun bulunmadığı, aracın yolcu adedinin 3 kişi fazla olmasının kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkisinin bulunmadığı," yönünde mütalaada bulundukları görülmüştür.

Huzurdaki davada; Davacı sigorta şirketi, davalının poliçe düzenlenmesi sırasında mevcut ve araç ruhsatında belirli olan sayının-ağırlığın üzerinde yolcu ve yük taşıması nedeniyle, davalı sigortalısına rücu haklarının doğduğundan bahisle talepte bulunmuştur. İddianın dayandığı rücu sebebinin istiap haddinin aşılması olduğu görülmüştür.

Davacı sigortacının ödeme yapmasına sebep olan kaza ile davacının ödeme tarihi itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. kısmında, sigortacının sigortalısı işletene rücu hakkı düzenlenmiş; rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır. Adı geçen kısmın (ç) bendinde "Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması yüzünden meydana gelmiş ise" hükmü getirilmiş olup, sigortacının istiap haddinin aşılması nedeniyle işletene rücu edebilmesi, kazanın münhasıran (salt) istiap haddinin aşılmasından kaynaklanmış olması şartına bağlanmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın, Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı m.B.4 ile sigortacının, sigortalısına karşı rücu nedenleri sayılmış, somut olayda da rücu sebebi olarak, "istiap haddinin aşılması"na dayanılmıştır.

İstiap haddi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3.maddesindeki tanımlar kısmında Taşıma Sınırı (Kapasite) olarak açıklanmıştır. Buradaki tanıma göre taşıma sınırı, bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısı olarak ifade edilmiştir. Araçların taşıma sınırı üzerinde yolcu alması, azami yüklü ağırlıklarının aşılması gibi durumlar kanunen yasaklanmıştır (KTK.m.65/1).

Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre yalnızca istiap haddinin aşılmasından dolayı sigortacının doğrudan rücu hakkı doğmaz. Sigortacının rücu hakkının doğması için kaza ile istiap haddinin aşılması arasında nedensellik bağı kurulmalıdır. Trafik kazası münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana geldiyse sigortacı sigorta ettirene rücu edebilecektir Yani istiap haddinin aşılmasının teminat kapsamı dışında kalabilmesi için kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı meydana gelmesi ve bu durumun sigortacı tarafından ispatlanması gerekmektedir.

Davacı sigorta şirketinin 20.02.2019 günü meydana gelen kazada sigortalısı davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığının tespit edilebilmesi için dosya İTÜ emekli öğretim üyesi makina mühendisi ve aktüerya uzmanı bilirkişilerden alınan heyet raporunda araç sürücüsü %100 oranında kusurlu olsa da kazanın oluşumunda istiap haddinin aşılmasının münhasıran etkili bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Alınan rapora davacı tarafça itiraz edilmiş ise de dosya içerisinde mübrez ceza soruşturması ve yargılamasında dinlenilen tanık anlatımlarında aracın hızlı olduğunun belirtildiği, kaza tespit tutanağında kazanın meydana gelme sebebi olarak KTK 52/1-b maddesi olarak belirtildiği, ... Ağır Ceza Mahkemesi ...

Esas, ...sayılı kararın gerekçesinde kazanın oluşumunun ... plakalı otobüsün hatalı sollama yapmak suretiyle refüje çarparak kazaya sebebiyet verildiğine yönelik tespitinin bulunduğu, aynı kaza nedeniyle davacı tarafça açılan rücuen tazminat talebine ilişkin olarak ... 12. Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas, ...

Karar sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporlarının da mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile uyumlu olduğu, olayın oluş şekli, ceza dosyası kapsamı ve alınan raporlar, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun da hükme esas alınabilecek yeterlilikte olduğu görülmekle tüm dosya kapsamına göre kazanın münhasıran istiap haddinin aşılmasından kaynaklı olmadığı,

yukarıda ifade edilen yasal mevzuat ve yerleşik yargıtay içtihatlarında göre sigorta şirketinin sigortalısına rücu edebilmesi için istiap haddinin aşılmasının kazanın oluşumunda münhasıran etkili olması gerektiği ancak mevcut davada bu koşulun gerçekleşmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır