İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/400 K.2025/430

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı arasında 11.04.2022 tarihinde İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Sok. No:1-11/13-19 adresinde, 354 Ada, 17 Parsel (...

KONUTLARI3) Projesinde A ve B blokların "Çatı konstrüksiyon çatı imalat ve montaj işlerinin cephe sandviç panel kaplama işlerine " ilişkin olarak Çelik Konstrüksiyon Çatı İmalat ve Montaj İşleri Sözleşmesi imzalandığını bu sözleşme ile tanımlanan ... devam ederken Sözleşme Mahiyetindeki 30.06.2022 tarihli "Korkuluk İmalatı ve Uygulaması Fiyat Teklifi" sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin 4. Maddesinde işe ... yeri teslim tutanağı,mimari ve statik projeler teslim edildiğinde işe başlanacağı öngörüldüğünü teslimler geç yapılmasına rağmen müvekkil elinden gelenin fazlasını yaptığını B bloğun tüm işlemlerini eksiksiz bitirdiğini,

A bloğun %95'lik kısmını bitirdiğini ve dış duvara yapılan demirden korkulukları da tamamen bitirip davalıya teslim ettiğini buna rağmen alacaklarını alamadığını, bu sebeple işbu davayı açmak zorunda olduklarını, taraflar sözleşmenin 5. Maddesinde sözleşme bedeli olarak birim fiyat üzerinden anlaşma sağladıklarını, Müvekkiline yapmış olduğu ... ve işlemler neticesinde 11.04.2022 tarihinde 210.000,00- TL, 01.07.2022 tarihinde ise 316.817,73- TL ödeme yapıldığını B bloktaki çatı için 24.590,86- TL, A bloktaki çatı için ise 424.000,00- TL ödeme yapılmadığını,

dış duvara yapılan demir korkuluklar için ise 138.000,00- TL ödeme yapılmış olup 80.890,00- TL ödemenin yapılmadığını, yani davalı tarafından müvekkiline banka kanalı ile gönderilen ödemelerin toplamı 664.817,73 olduğunu, yapılması gerekip yapılmayan ödeme miktarı ise 529.480,86- TL olduğunu, müvekkilinin alacaklı bulunduğu 529.480,86- TL'ye KDV miktarları dahil olmadığını, müvekkili şirket her iki bloğa aynı anda 2 ekibi ayrı ayrı sokup başlayabilecekken davalı B bloğun ... yeri teslimini sözleşmenin imzalanmasından çok sonra sağladıktan sonra A bloğun ... yeri teslimini sözleşme imzalandıktan 3 ay sonra sağlandığını,

bu sebeple A bloğa ilişkin işlemler dava konusu sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen 70 gün içinde bitirilemediğini, davalılar tarafından ... yeri teslim tutanakları sayın mahkemeye sunulduğundan A bloğun teslim tarihinin sözleşme imza tarihinden 3 ay sonra olduğunun görüleceğini, bu geç teslime, davalının açık kusuruna rağmen müvekkili B bloğun tamamını eksiksiz, A bloğun ise %95'lik kısmını tamamladığını, müvekkili şirket davalıdan kalan hakedişlerini istediğinde davalı işyeri teslimini zamanında sağlamadığını, bloktaki işlerin bitmediğini gerekçe göstererek müvekkile ödeme yapmamış üstelik müvekkili borçlu çıkarıldığını,

bunun hukuka aykırı olduğunu, davalarının kabulünü, B blokta yapmış oldukları tamiratlara karşılık eksik ödenen 24.590,89TL +KDV'nin davalıdan avans faizi ile birlikte tahsilini, A blokta yapılan imalatların bedeli olan 424.000,00TL+KDV’nin davalıdan avans faizi ile birlikte tahsilini, korkuluk İmalatı ve Uygulamasına ilişkin projeden kaynaklı 80.890,00- TL'nin davalıdan avans faizi ile birlikte tahsilini, Türkiye ... Bankası tarafından verilen 07.04.2022 tarih ve ...-...

Nolu 300.000,00TL bedelli, konusuz kalan ve süresi geçen teminat mektubunun davalıdan alınarak müvekkile iadesini,bu talebimizin kabul görmemesi halinde ise anılan teminat mektubunun hükümsüz kaldığını ve iptalini, yargılama gideri ile vekalet ücreti alacaklarımızın karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle. Davacı yanın sözleşmede belirlenen süre içerisinde edimini gereği gibi yerine getirmediğini, davacı şirketin yetkililerine sözleşme gereği yapılması gereken işlerin yapılması ve eksikliklerin giderilmesi için, hem telefon üzerinden hem de mail yoluyla ulaşılmaya çalışıldığını, ancak davalı müvekkil firmanın olumlu olumsuz herhangi bir dönüş alamadığını, bunun üzerine davalı müvekkili firma tarafından ....

Noterliğinin 30.09.2022 tarih ... yevmiyeli ihtarnamesi keşide edildiğini, eksiklerin temamlanması gerektiği davacı firmaya ihtar edildiğini, buna rağmen davacı firma tarafından ihtarnamede belirtilen eksiklikler tamamlanmadığını, gelinen süreçte ....

Noterliğinin 09.12.2022 tarih ... yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşme tek taraflı olarak müvekkili şirketçe fesih edildiğini, İhtarnameler davacı yanca dosyaya sunulduğunu, davacı şirket tarafından yapılmış olan A-B blokların çelik çatı işleri; çatı üretimlerinin teknik ve statik kurallara uygun imalatı yapılmadığını, İnşaat Mühendisi ... ve İnşaat Mühendisi ...tarafından ayrıntılı olarak tespit edildiğini ve buna ilişkin 06.12.2022 tarihli tutanak tutulduğunu, davacı yanca korkuluk malzemeleri ve çatı malzemelerinin bir kısmının sahaya getirilmediğini, bunun üzerine sözleşme gereğince davalı müvekkile firma 3.şahıs olan ...

İnş. San. ve Tic. Ltd.şti firması ile anlaştığını A ve B bloklardaki eksikliklerin tamamlandığını ve anahtar teslim olmak üzere 500.000-TL bedelle çevre korkuluklarının tamamlanması için de yine aynı firma ile 69.744,95-TL bedelle anlaşmak meburiyetinde kaldıklarını ve bahse konu eksiklikleri ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited şirketine yaptırıldığını, davacı yanın usul ve yasalara tamamen aykırı davrandığını belirterek davanın tümden reddini, yargı giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

DELİLLER

.... ve .... Noterliğine yazılan müzekkerelere verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Davacı vekilinin sunmuş olduğu delil dilekçesi ekinde CD mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ...ve Mimar ... ve Mali Müşavir ... ve Hukukçu ...tarafından hazırlanan heyet raporundan özetle; "....1.

Birinci İhtimalde, Sayın Mahkemece davacı yüklenici ifayı gerçekleştirmek istediği halde davalı alacaklının haklı bir sebep olmaksızın işyerini teslimde geciktiği kabul edildiğinde, kaç gün süre ile gecikmenin yaşandığının tespit edilmesi ve bu süre eklenerek yüklenicinin borcunun muaccel olacağı sürenin belirlenmesi gerektiği, ancak dosya kapsamında bu konuda emareye rastlanmadığı, buna göre ihtimallere göre değerlendirme yapıldığı, a.

Bu ihtimalde hesaplanacak süre, davalının davacıya keşide ettiği .... Noterliği, 30.09.2022 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesinden sonraki bir tarihe düşmekteyse ve davalı, borç muaccel olmadan önce ifayı talep etmişse, borçlu temerrüdünden söz edilemeyeceği, bu durumda alacaklının sözleşmeden dönmesi (feshi) için haklı sebebin olmadığı, b.

Buna karşılık belirlenen süre, ihtarnameden önce dolduğu halde davacı yine teslimde gecikmişse, c. zaman davacının borçlu temerrüdüne düştüğünün kabul edilebileceği, (aşağıda 2. İhtimalin söz konusu olabileceği), e.

Diğer ihtimalde davacı borçlu temerrüdüne düşmüş iken davalı tarafından, ihtarnamede verilen süre içinde davacının ... yerine girmesine engel olunmuşsa davalının haklı bir sebep olmaksızın ifayı kabul etmekten kaçındığı için alacaklı temerrüdüne düştüğünün kabul edilebileceği, bu ihtimalde alacaklının borçlu temerrüdü hükümlerine göre iki tarafa borç yükleyen sözleşmelere ilişkin haklarını kullanamayacağı, sözleşmeden dönemeyeceği, 2. İkinci ihtimalde, bu iddialar ispat edilemediğinden dolayı Sayın Mahkemece davalının alacaklı temerrüdüne düşmediği ve borcun ifasında davacının geciktiğine ve borçlu temerrüdüne düştüğüne,

verilen süre içinde borcunu yerine getirmediğine kanaat getirilmesi halinde davalının Sözleşmenin 13/1 maddesi çerçevesinde sözleşmeden haklı sebeple dönebileceği, Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararına göre inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin temerrüdü sebebiyle sözleşmeden dönülmesi halinde uyuşmazlık BK m.106-108 (TBK m.123-125)hükümlerine göre çözümlenmesi gerekirse de olayın niteliği ve özelliğini haklı kıldığı hallerde MK m.2 hükmü de gözetilerek sözleşmenin feshinin ileriye etkili olacağı kabul edilebileceği (YİBK 25.01.1984 T.3/1),

teknik bilirkişilerimiz tarafından yapılan tespit edilen inşaatın tamamlanma oranı sebebiyle TBK m.125 uyarınca dönme hakkının fesih hakkı gibi ileriye etkili sonuç doğuracağı ve işin geldiği seviyeye uygun ücretin yükleniciye verilebileceği, 3.Heyetimizin yaptığı değerlendirmelere göre davacının ayıba karşı tekeffül sorumluluğu kapsamında eseri ayıplı olarak meydana getirdiğine dair bir tespitte bulunulmadığı, dolayısıyla davacının ayıba karşı tekeffül hükümleri çerçevesinde sorumluluğunun şartlarının gerçekleşmediği,

4. Banka teminat mektubunun 11.04.2022 tarihli sözleşme gereğince davacıya avans olarak ödenen 300.000 TL.'nin her hangi bir sebeple davacı tarafından geri verilmemesi rizikosunu teminat altına aldığı, 07.07.2022 tarihine kadar ...

Bankasına başvurulmadığı takdirde hükümsüz olacağı, dolayısıyla banka teminat mektubunda belirtilen süre içinde riziko gerçekleştiği halde bankaya başvurulmadığı takdirde teminat mektubu hükümsüz kalacağı, dosyada bankaya müracaata edildiğine dair bir emareye rastlanmadığı, 5. Teknik Yönden. Yukarıda detayları verildiği üzere, Eksik İmalat Bedeli. 86.250.-TL - 76.078,95.-TL — 162.328,95 418 KDV Tamamlanan İmalatlar Bedeli.

86.250-TL - 818.967,60-TL- 905.217,60.-TL 9618 KDV, olduğu, 6.Davacı ve davalı mutabık olup; her iki taraf defterlerinde ...'nın 08.09.2022 tarihinden bu yana 664.817,73.-TL Borçlu olduğu, tarafların Hakkediş borcu olmadığı ve teminat mektubuna ilişkin taraf defterlerinde kayıt tutulmadığı tespit edildiği, Görüş ve kanaatlerimizi içerir ... bu raporumuzu saygı ile arz ederiz. 25.08.2024...." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişiler Makine Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ...ve Mimar ... ve Mali Müşavir ... ve Hukukçu ...tarafından hazırlanan 28/04/2025 tarihli ek heyet raporundan özetle; ".... Evet, uyuşmazlığa konu alanda, kök raporda tespit edilen çatı imalatlarına ilişkin eksik işlerin 3. Kişilere yaptırıldığı, anlaşılmıştır. Bahse konu eksik işler. A- Blok Çatı İşleri Eksik Kalan Kısım. 9015, B- Blok Çatı İşleri Eksik Kalan Kısım. 62, oranında olduğu tespit edilmiştir.

3. Kişilere ... yaptırılma sebebi; davacı tarafça kök raporda detayları verilen eksik ... ve imalatlardır. Davalı Nazmi AKPINAR tarafından, davacının eksik yaptığı iddia edilen işler ile ilgili dava dışı ... Ltd ile çalışmak zorunda kaldığı ve söz konusu eksikliklerin dava dışı şirkete yaptırıldığı belirterek bir kısım faturalar paylaşmıştır. Faturalar, ... bu rapor ekinde Mahkemenize ibraz edilmiş olup; fatura toplamı 1.199.943,07.-TL olduğu hesaplanmaktadır.

204.543,82 + 4316.729,29 + 355.529,49 + 122.482,25 + 200.658,22 = 1.199.943,07.-TL Faturalara konu hizmetin içeriği genel bir ifade ile “Muhtelif ebatlarda çelik konstrüksiyon montajı” olarak belirtilmiştir. Bahse konu imalatlar davaya konu işler ile ilişkili olabileceği gibi inşaatin değişik kısımlarına ait ... ve imalatlar da olması mümkündür.

Bunun yanında, davalı tarafın işi tamamlama oranları dikkate alındığında faturalara konu imalatların detayları belirsiz ve aşırılık içerdiği, kanaatine varılmıştır. Görüş ve kanaatlerimizi içerir ... bu raporumuzu saygı ile arz ederiz....." şeklinde ek görüş bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak isteminden ibarettir.

Huzurdaki davada uyuşmazlık ; taraflar arasında imzalanan 11/04/2022 tarihli "Çelik Konstrüksiyon Çaatı İmalat ve Montaj İşleri Sözleşmesi" ve 30/06/2023 tarihli "Korkuluk imalatı ve uygulaması fiyat teklifi" sözleşmesine ilişkin işlerin davacı tarafından zamanında tam ve eksiksiz yapılıp yapılmadığı,davalı tarafından işin geç başlamasına sebebiyet verilip verilmediği, ayıplı ... olup olmadığı, ayıp var ise hangi işlerde ve ne kadar bedele ilişkin olduğu, davacının ne kadar tutarda bedele hak kazandığı, davalı tarfından davacıya ödenmeyen hak edişlerin olup olmadığı ve 07/04/2022 tarih ve ...-... nolu 300.000 TL bedelli teminat mektubunun iadesi isteminni yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde, hakediş alacağına konu işin yapıldığı yerde yapılan yerinde inceleme sureti ile hazırlanan kök ve ek raporlarda özetle; davacının üstlendiği edimlerin bir kısmını yerine getirdiği A ve B blok çatı işlerinin bir kısmında ise eksiklikler olduğu, bu işlerin 3. kişilere yaptırıldığı davacının yaptığı ... bedeline hak kazandığı tespit edilmiştir. Ayrıca banka yazı cevabında da dava konusu teminat senedinin süreli olduğu ve 07/07/2022 tarihinde otomatik olarak iptal edildiği mahkememize bildirilmiştir.

Yukarıda yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda somut olayın bir bütün olarak değerlendirilmesinde; taraflar arasındaki sözleşmeler ve ticari ilişki her iki tarafın da kabulünde olup faturalara konusu işin yapımının davacı yanca üstlenildiği bu haliyle dava konusu uyuşmazlığın TBK'nın 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasında sözleşme imzalandığı sabittir. İmzalanan sözleşme kapsamında yerine getirilen edimlere ilişkin olarak davalı tarafça ileri sürülen ayıp ve eksik ... iddialarının tespiti için yerinde inceleme yapılmak suretiyle inceleme yapılmış, bilirkişi raporunda sözleşmede belirtilen edimler kapsamında eksik ve ayıplı ifa edilen hususlar kalem kalem belirtilmiştir.

Tanzim edilen bilirkişi raporlarında tespit edilen ayıp ve eksik işler ile dosyaya sunulan fotoğraflar ve ihtarnamelerin birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmış ve bu yönüyle her bir iddia bakımından ayrıntılı ve gerekçeli değerlendirme yapılarak hazırlanan teknik heyet bilirkişi raporlarına itibar edilmiştir.

Sözleşme gereğince hak ediş usulünce davalı tarafça ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı, davalı tarafça kısmi ödemelerin yapıldığı ancak dava konusu işlere ilişkin bir kısım ödemelerin yapılmadığı bilirkişi raporları ile tespit edilmiştir. Taraflarca bilirkişi kök raporunda yanlış hesaplamalar yapıldığı belirtilmiş olup ek raporda bu husus değerlendirilmiştir.

Mahkememizce de raporların tetkiki sonrası davacının talep edebileceği bedelin 1.150.982,13 TL olduğu (hak ediş ) davalı kısmi ödemesinin ise 664.817,73 TL olduğu anlaşılmış olup hak ediş bedelinden ödenen bedelin düşülmesi suretiyle hesap edilen 486.164,40 TL alacak için dosya kapsamına uygun olduğu esas alınarak yapılan tespitler doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ayrıca davalı yan rapora itirazında ceza-i şart bedelinin mahsup edilmesi gerektiğini iddia etmiş ise de cevap dilekçesinde def'i olarak bu hususu ileri sürmemiş olup iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağına istinaden ve bu itirazına itibar edilmemiştir.

Davacının teminat mektubunun iadesine ilişkin talebine ilişkin yapılan değerlendirmede ise dava konusu teminat senedinin süreli olduğu ve 07/07/2022 tarihinde otomatik olarak iptal edildiği mahkememize bildirildiğinden dava tarihi öncesinde iptal edilmiş teminat mektubunun iadesi talebinde hukuki yarar bulunmadığı kanaatine varılmakla talebin hukuki yarar yokluğu usulden reddine karar verilmiştir.

Faiz ve temerrüt yönünden yapılan değerlendirmede; davacının netice-i talebinde temerrüt tarihi belirtmediği görülmekle taleple bağlılık ilkesi gereği asıl alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle ; davanın kısmen kabulü ile davacının teminat mektubunun iadesine ilişkin talebinin hukuki yarar yokluğu usulden reddine, davacının hak ediş bedeline ilişkin davasının kısmen kabulü ile 486.164,40 Tl'nin 13/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ili tahsili suretiyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır