İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/239 K.2024/700

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Dava konusu olan 31.07.2023 vadeli ... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu 212.500,00 TL bedelli keşidecisi ...

ŞİRKETİ Olan bir adet çek müvekkili şirket tarafından müşterisine gönderilmek üzere 18.05.2023 tarihinde ... şubesine verildiğini, fakat söz konusu çek kargo şirketinde kaybolduğunu, Kargo şirketi çeki aramasına rağmen bulamadığını, şirket içerisinde bu şekilde müşterilerin kıymetli evraklarının çalındığını kendilerinin de bunu yapan kişileri tespit edemediğini ve biran önce bununla ilgili suç duyurusunda bulunmalarını müvekkiline tavsiye ettiğini, Söz konusu çekle ilgili olarak ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... soruşturma nolu dosyasından şikayette bulunduğunu, Ayrıca söz konusu çekle ilgili .... Asliye Ticaret mahkemesinin 2023/... esas sayılı dosyasından çek zayi davası açıldığını, çeke ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, bu dava .... Asliye Ticaret mahkemesinin 2023/...

Esas sayılı dosyasından taraflarına istirdat davası açmak üzere kesin süre verilmiş olması sebebiyle açıldığını, Fakat davalı firma tarafından söz konusu çekle ilgili davalı tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... D. İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alındığını, .... İcra Müdürlüğü 2023/...

Esas sayılı dosyasından icra takibin konularak çek sahibinden çek bedeli tahsil edildiğini, çek aslı da halen icra müdürlüğünün kasasında bulunduğunu, borçlu olmadıklarının tespitini, cebri icra tehdidi altında .... İcra Müdürlüğünün 2023/...

Esas sayılı dosyası kapsamında ödenen müvekkilinin hamili olduğu çek bedeli olan 212.500,00 TL 'nin 22.08.2023 tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkiline iadesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin cevap dilekçesinden özetle. Müvekkili şirketi ... A.Ş. ile dava dışı şirket ... ... arasında 22.05.2023 tarihli Genel Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, Faktoring sözleşmesine istinaden müşteri ... ... tarafından 22.05.2023 tarihli alacak bildirim formu ile ...

Limited Şirketi'nin 3. Kişilerden olan ve fatura ile tevsik edildiğini, alacakları müvekkili şirket tarafından temlik alındığını, Alacağın temliki ile 7979 seri numaralı çeki müvekkil şirkete ciro edildiğini, Yapılan faktoring işlemiyle ... seri numaralı çekin meşru ve yetkili hamili müvekkil şirket olduğunu, davaya konu çekleri iyiniyetli olarak iktisap eden müvekkili şirkete karşı önceki hamiller şahsi defiler ileri sürülemediğini, Müvekkili şirkte yukarıda açıklandığı gibi Faktoring Kanununa uygun bir şekilde çeki temlik aldığını, Davaya konu senetlerin kıymetli evrak olduğunu, kıymetli evrakların başlı başına borç doğurduğu,

davacının iddialarının hamil olan müvekkilinin elindeki senetler açısından TTK'dan ve İİK'dan kaynaklı müracaat haklarını kullanmasına engel olamayacağını ve dolayısıyla müvekkilinin kanunun kendisine tanıdığı müracaat haklarını kullanarak başlattığı icra takipleri hakkında açılan menfi tespit davalarının ret edileceğini, davacının çekin icra takibine konu edilemeyeceğini, taraflarınca ciro ve teslim yoluyla devralmadığımıza ilişkin iddialarının hukuki bir temeli bulunmadığını, davacı şirket iddialarında haklı olsa dahi faktoring şirketi olan müvekkil şirketten talepte bulunması kanuna aykırı olduğunu, davanın reddini,

dava nedeniyle % 20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Dava; ... icra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı icra dosyasından tahsil edilen çek bedelinin istirdatına ilişkindir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığının 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile.

"26/09/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.

Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.

Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davaları olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir. Bu itibarla;

1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,

2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7)20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına),

Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine" karar verilmiş ve verilen karar 30/11/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Hukuk Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2023/301 Esas 2023/1320 Karar Sayılı Kararında "...

Davalı şirket faktoring şirketi olup dava konusu çek de faktoring işlemine konu edilmiş olup, HMK'nın 266.maddesinde, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hallerde hakimin bilirkişi oy görüşünün alınmasına karar verceği hüküm altına alınmıştır bu durumda TTK'nın kambiyo senetlerine ilişkin genel hükümlerine nazanmasına karar verceği hüküm altına alınmıştır bu durumda TTK'nın kambiyo senetlerine ilişkin genel hükümlerine nazaran faktoring işlemleri bakımından özel bir hüküm niteliğinde olan ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle uygulanması gereken gerek 6361 sayılı finansal kiralama,

faktoring ve finansman şirketleri kanunu ile buna ilişkin yönetmelik ile BDDK genelgeleri çerçevesinde bir değerlendirme yapılıp faktoring şirketlerinin sorumluluğunda bulunduğu gözetilerek, bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının dava konusu çeki iktisabında ağır kusurlu olup olmadığı, çek bedelinin istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda tarafların ticari defter kayıtları da incelenerek alanında uzman bilirkişi veya bilirkişiler aracığıyla biirkişi inccelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde kara verilmesi doğru olmamıştır...." yönünde karar vermiştir.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2023/301 Esas, 2023/130 Karar sayılı ilamı)

Eldeki davada; dava konusu çekin faktoring ilişkisi kapsamında alındığına dair davalı cevap dilekçesi göz önünde bulundurularak çekin faktoring işlemine konu edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde 6361 sayılı yasa hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği, yukarıda ifade edilen içtihat ile HSK 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı Kararı gereğince davaya bakmala görevli olan İstanbul 6., 7., 8. veya 9. Asliye Ticaret mahkemelerine dosyanın gönderilmesi gerektiği, mahkememize tevzi olan işbu davanın esasının kapatılmasına, dosyanın davaya bakmakla görevli İstanbul 6,7,8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar vermilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır