İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/746 K.2026/251

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketin, 20.09.2023 tarihine kadar davalı firmanın ...

Akaryakıt ve otogaz bayiiliğini yaptığını, 20.09.2023 tarihinde taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki davacının fesih bildirimi ile sona erdiğini, 24.10.2023 tarihinde davacının, bayiisi olduğu "..." isimli firmaya yapması gereken akaryakıt bedeline ilişkin 200.000,00 TL lik ödemeyi sehven davalı firmaya yaptığını, yanlışlığın fark edilmesi üzerine davacının, 24.10.2023 tarihli yazılı bir taleple bedelin iadesini istediğini, akabinde davacı firma yetkilisi davalı firma yetkilileri ile görüştüğünü, yıllardır süregelen ticari ilişki gereği iadenin yapılacağı da bildirildiğinden beklediğini,

davalı firma tarafından iade yapılmak yerine bu haksız bedeli meşrulaştırmak için davacıya satmadığı halde satmış gibi 200.000,00 TL ye ve 20.10.2023 tarihine denk gelecek bir malzeme faturası düzenlediğini, davalı yan, .... Noterliği 01.11.2023 tarih, ... sayılı ihtarnamesi ile sair kalemler beraber gerçeğe aykırı olarak düzenlenen 20.10.2023 tarihli fatura için de ihtarda bulunduğunu, taraflarınca ...

3. Noterliği 03.11.2023 tarih, ... sayılı ihtarname ile cevap verildiğini, davalarının kabulü ile, davalıya sehven gönderilen 200.000,00 TL nin 24.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile beraber müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş. İle (yeni unvan ... A.Ş.) ve ... Gaz A.Ş., ... ili, Merkez İlçesi, ... Mahallesi ... Caddesi No:54 adresinde bulunan, tapuda 2296 ada, 1 parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki akaryakıt istasyonunda davalı şirket ile 14.02.2020 tarihinde 5 yıl süreli Çerçeve Protokol, Bayilik Sözleşmeleri ile Ariyet Demirbaş Belgesi imzalayarak akaryakıt ve otogaz bayilik ilişkisi kurulduğunu, işbu bayilik sözleşmesinin tarafı ...

A.Ş. isimli şirket ... A.Ş. İle TTK hükümleri kapsamında birleşmekle tüzel kişiliği infisah olduğunu ve bu şirketin tüm hak ve borçları ...

A.Ş.'ye devrolduğunu, ancak davacı taraf dava dilekçesinde de ikrar edildiği üzere, söz konusu bayilik ilişkisini süresinden önce feshettiğini, haksız ve erken fesih tarihi itibarıyla davacı yanın, davalı şirkete borçlu olduğunu, esasen, davacı taraf bayilik sözleşmesi ve eklerini süresinden önce haksız olarak feshettiği anda borçlu olduğunu, bu hususta keşide edilen ihtarnameler ile temerrüde düşen davacı yan, kısmi ödeme yaptığını ancak tüm borcunu ödemediğini, bu halde, yapmış olduğu ödeme karşılığı faturalandırılan davacının,

taraflar arasındaki ticari ilişkiyi de ikrar ederken "sehven ödendi" iddiası akabinde "sahte fatura" beyanında bulunması dinlenebilir olmadığını, davacının davası yerinde olmamakla, davanın reddine karar verilmesini, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz 2023/... esas sayılı dosyasında .... ATM ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ise de Mahkememiz 2023/... esas sayılı dosyasında 21/11/2024 günlü duruşma 1 nolu ara kararında .... ATM ... Esas sayılı dosyasında davacı ... ... Şirketi sözleşmenin feshinden sonraki döneme ilişkin olarak davacı tarafından sehven yapıldığı ifade edilen ödemenin davalı ...

Anonim Şirketinden iadesi istemi ile sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan dava olarak açıldığı, Mahkememiz dosyasında ise davacı ... Anonim Şirketinin davalılar ... ... Şirketi ve ...'e karşı açılmış olup uyuşmazlığın konusunun bayilik sözleşmesinin feshinin haksız olup olmadığı, sözleşmenin feshi nedeniyle alacakların muaccel hale gelip gelmediği ve yine bu kapsamda cezai şart talep edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu görülmüştür.

Sözleşmenin fesih tarihi 20.09.2023 olmakla tarafların kabulündedir. .... ATM ... Esas sayılı dosyasında talep edilen alacak 200.000,00-TL ise ... akaryakıt şirketine gönderilmek istenirken sehven ... Akaryakıt şirketine 20.10.2023'te gönderildiği ifade edilen paranın kendilerine ödenmesine ilişkindir.

Mahkememizde yapılan yargılamada sözleşmenin fesih tarihi itibariyle feshin haksız olup olmadığı ve buna bağlı olarak cezai şart alacağının doğup doğmadığının tetkiki gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkların konusunun aynı olmadığı nitekim birleşen dosyada talep edilen alacağın sözleşmenin feshinden sonra sehven gönderildiği ifade edilen paraya ilişkin olduğu anlaşıldığından davaların konusunun birbirinden farklı olduğu,

ayrı esaslarda görülmesi gerektiği, dosyaların birleştirilmesinin usul ekonomisi ilkesine de uygun olmadığı görülmekle konusu birbirinden farklı olan, farklı inceleme ve yargılamayı gerektiren davaların ayrılarak mahkememizde birleştirilen .... ATM ...

Esas sayılı dosyasının mahkemesine iadesine yönünde karar verilmiş ise de ilgili mahkemece dosyanın üst yazı ile mahkememize iade edildiği anlaşıldığından yapılacak yargılama, dava konusu edilen alacak istemlerinin niteliği ve usul ekonomisi ilkeleri gereğince dosyanın tefrik edilerek mahkememizin 2024/746 sayılı esasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Dava; Davacı tarafından davalı hesabına akaryakıt bedeli açıklamalı gönderilen paranın iadesi talebine ilişkindir. Mahkememizce 03/01/2025 tarihli tensip tutanağı 3 nolu ara kararı gereği bilirkişi incelemesi ara kararı oluşturulduğu, taraflara tebliğe çıkarıldığı ancak 2 celse sonrası da dahil olmak üzere davacı vekilince bilirkişi ücretinin yatırılmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; huzurdaki davada 03/01/2025 tarihli zabıtta bilirkişi incelemesine yönelik ara kararın tesis edildiği davacı vekiline tebligat çıkarılarak kesin sürelerin tebliğen davacı vekiline ihtar edildiği, müteakip celselerin hiçbirinde bilirkişi masraflarının yatırılmadığının görüldüğü,

01.04.2026 tarihli son celsede davacı vekilince yeniden süre verilmesi talep edilmiş ise de yeknesak yargıtay uygulamalarına göre duruşma gün ve saatine kadar eksik delil avansının yatırılması halinde dayanılan deliller ile ilgili inceleme yapılabileceği ancak eksik masrafın tamamlanmaması halinde yeniden süre verilmesinin mümkün olmadığı, davalı vekilinin de delil gösterilmesi ve masrafın tamamlanması hususunda muvafakatinin bulunmadığı anlaşılmakla bilirkişi deliline dayanılmasından vazgeçilmiş sayılması gerektiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut taraf delillerine göre yapılan ödemenin sehven yapılıp yapılmadığı konusunda bir açıklık bulunmamakla dosyada mevcut delillerle davacının talep ettiği alacağının varlığı hususunda ispat koşullarının gerçekleşmediği, defter incelemesi yapılmadan alacağın varlık ve miktarının tespit edilemeyeceği, davaya konu talebin yerinde olup olmadığının değerlendirilebilmesi için taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi ve akaryakıt sektör bilirkişisince inceleme yapılmasının zorunlu olduğu zira akaryakıt bedeli açıklamalı dekontun tek başına ödemenin iadesi için yeterli nitelikte olmadığı,

taraflar arasındaki ticari ilişkinin mahiyeti cari hesap ilişkisi ve mal teslim hususlarının ancak ticari defterler üzerinden yapılacak inceleme ile denetlenebilecek nitelikte olduğu ancak bilirkişi masraflarının yatırılmaması nedeniyle incelemenin yapılamadığı bu haliyle ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imza) Hakim ... · (e-imza)