İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/40 K.2018/366

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 25/02/2015 tarihli dava dilekçesinde özetle. Dava dışı sigortalı ... A.Ş. tarafından ...’de yerleşik ...

Ltd. isimli firmadan ithal edilen ... cihazı emtiasının muhtelif adedinin davalıların/borçluların sorumluluğunda gerçekleştirilen nakliye sırasında hasarlandığını, işbu hasarlanma olayına binaen, davacı/alacaklı müvekkili sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödenen basar tazminatından doğan rücuen tazminat alacağının sağlanması amacı ile davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak takibe davalılar tarafından itiraz edildiğini, davalıların itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, alacaklı müvekkili nezdinde ... no'lu Nakliyat Abonman Sözleşmesine istinaden tanzim edilen 0001-... no’lu Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... İth-İhr. Turizm ve Tic.

A.Ş. tarafından ithal edilen 2.400 adet/400 koli ... marka ... model ... cihazı emtiasının 356 adedinin, davalı/borçlu firmalar sorumluluğunda ... seferli olarak nakliyesi sonrasında hasarlı olarak teslim edildiğinin anlaşıldığını, bu hasarın müvekkili sigorta şirketine ihbarı üzerine ekspertiz incelemesi yapılmış olup, inceleme neticesinde tanzim edilen 09.01.2013 tarihli ekspertiz raporunda.

“Tarafımızca hasarlı olarak gösterilen 62 kolideki toplam 372 adet cihaz ve ambalajları üzerinde yapılan incelemelerde, dış kolilerin yoğun şekilde ıslandığı, ıslanmanın etkisiyle yumuşadığı, yırtıldığı, parçalandığı, yumuşama sonucunda üstteki kolilerin ağırlığı ile ezildiği görülmüştür. Koliler halen belirgin ıslak ve nemli durumda görülmüştür. Yoğun ıslaklık kolilerin içerisine geçerek baskılı iç kutulara da ulaşmış ve kutuların içine sirayet etmiştir.

İç kutular da dış kolilerdeki gibi yumuşamış, deforme otmuş, ezilmiş ve yırtılmıştır, Islaklığın genel olarak kolilerin taban kısmında yoğunlaştığı ve ... ambalajlar içerisine girerek cihazlara da ulaştığı görülmüştür. Yapılan incelemeler neticesinde tarafımıza hasarlı olarak gösterilen 372 adet cihazdan 16 adedinin sağlam durduğu tespit edilmiştir.

Sonuç itibariyle hasarlı emtia adedi 356 olarak şirketinizin bilgilerine sunulur," şeklinde izahatta bulunulmuş ve sigortalı emtiada oluşan hasar tutarı tespit edildiğini, Ekspertiz raporunda belirtilen hasar tutarı müvekkili şirket tarafından 17/01/2013 tarihinde dava dışı sigortalı ... İth-İhr Turizm ve Tic.

A.Ş.’ye ödenmiş olup, müvekkili şirket işbu ödeme nedeniyle TTK’nın 1472. maddesi ve diğer kanun maddeleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olmuş ve bu halefiyete binaen zarara sebep olan davalılara/borçlulara rücu hakkı doğduğunu, bu rücuen tazminat alacağının sağlanması amacıyla öncelikle müvekkili şirket tarafından davalılara 28/01/2013 tarihli rücu yazıları gönderilmiş ancak bu yazılardan olumlu netice alınamadığını, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından ...

İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalılar/borçlular aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak bu takibe davalılar tarafından haksız ve dayanaksız olarak itiraz edildiğini, tüm bu nedenlerden dolayı itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ederek .... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde dava açmıştır.

Davalı ... Taş.Denizcilik Tic. A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşımada, taşıyan tarafından düzenlenen konşimentoda yetki/tahkim şartı düzenlenmiş olup, konşimento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların "...

İcra daireleri ve Kore Ticaret Mahkemeleri " tarafından münhasıran çözüme kavuşturulacağı öngörüldüğünü, bu nedenle huzurdaki davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığından davanın reddinin gerektiğini, TTK'nın 5.kitabında yer alan 931-1400.

Maddeleri arasında düzenlenen uyuşmazlıklara ilişkin davaların Deniz İhtisas Mahkemesinin görev alanı içeresine girdiğinden görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından,

süre aşımı nedeni ile davanın reddini, TTK uyarınca taşıyana karşı konşimento tahtında yönetilecek yük hasarından kaynaklanan taleplerin 1 yıllık hak düşümü süresine tabi olduğunu, dava konusu olayda 1 yıllık hak düşümü süresi geçtiğini, müvekkili şirketin taşıyan acentesi olup, taşıma işini kendi adına ve namına yapmamış olduğundan meydana geldiği iddia edilen yük hasarından dolayı sorumlu olmadığını, acenteye doğrudan husumet yöneltilemeyeceğinden müvekkili şirketin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacı tarafın meydana gelen hasardan taşıyanın sorumlu olduğunu gösteren herhangi bir belge sunmadığını,

konteyner içi istifin usulüne uygun yapılmadığından bahisle meynadan gelen hasardan dolayı taşıyan/donatana ve ecentesi olan müvekkili şirkete herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini bildirmiş, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ltd.Şti. vekilinin vermiş olduğu 10/04/2015 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü' nün ...

E sayılı dosyasıyla 02.12.2013 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığını, Müvekkili şirket tarafından söz konusu icra takibine 06.12.2013 tarihinde itiraz edildiğini, İtirazları üzerine iş bu dava açıldığını, ancak İİK madde 67 ye göre bir yıllık süre geçtikten sonra dava açıldığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, ... Mahkemelerinin yetkisiz olup Yetkili Mahkemelerin ...

Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin, armatörler veya konteyner sahiplerinin acentaları ile ithalatçılar arasında koordinasyon sağlayan kişi olduğunu, ithalatçının; ..., ..., ... gibi yerlerden satın aldığı, ithal ettiği malzemelerinin/navlunun Türkiye' ye getirilmesini sağladığını, müvekkilinin buradaki rolünün yalnızca ithalatçı ile armatör arasında ve yine armatörün Türkiye' deki acentası ile ithalatçının navlunu aldığı asıl satıcı arasında organizasyon sağlamak, aracılık etmek olduğunu,

müvekkili şirketin ...' de bulunan satıcı ... şirketi ile davacının sigortalısı olan alıcı ... şirketi arasında malların deniz yolu ile Türkiye ye getirilmesi hususunda aracı konumunda bulunarak taraflar arasındaki koordinasyonu sağladığını, 23/11/2012 tarihinde ...

Limanına varış yapmış ve 03.12.2012 tarihinde Gümrük işlemleri tamamlanıp Konteynır mührü kesildiğinde navlunun bir kısmının ıslanıp hasar gördüğüne dair tutanak tutulduğunu, ilgili tutanak da müvekkili şirketin de imzası bulunduğunu, navlunun gördüğü hasarın, müvekkil şirketin sorumluluğu dışında yani konteynır sahibi armatörün gemisinde yada ...de yapılan yükleme esnasında hasarlı konteynıra yapılan yükleme nedeniyle yani konteynır sahibi armatörün sorumluluk alanında meydana geldiği bu tutanakla sabit olduğunu,

dava konusu malların hasarlı olmasından dolayı davacının sigortalısı ... şirketi tarafından müvekkili şirkete 11.12.2012 tarihli ... yevmiye numaralı ihtar çekilmiş ve konu ile ilgili tüm zarar ve masraflardan nakliyeci sıfatı ile sorumlu olacaklarının bildirildiğini, ancak müvekkil şirket asıl taşıyan konumunda bulunmadığından , sadece alt taşıyan, forwarder olması ve organizasyonu sağlaması nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından bu durumu asıl taşıyıcı ... şirketinin Türkiye deki acentası ... şirketi ile yaptığı 18.12.2012 tarihli yazışmada, yüklerde meydana gelen hasardan taşıyan sıfatıyla ...

Taşımacılığın sorumlu olduğunun bildirildiğini, Taşıyanın yükleri varış yerine taşımak ve bunları alıcıya teslim etmek yükümlülüğü olduğunu, TTK madde 1178 e göre de taşıyan eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması,

korunması , gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olduğunu, Taşıyıcının elverişli halde bulundurmaya özen göstermesi gereken araçlara yüklerin içinde veya üstünde taşınacağı konteynırlar da dahil olduğunu, bu organizasyonda konteynır sahibi armatörün ... olduğunu, ...’nin Türkiye' deki acentası yani temsilcisi de davalı ... olduğunu, dava konusu olayda da konteynerdaki yüke gelen zarardan dolayı taşıyanın ticari bir kusuru bulunduğunu, taşıyacağı yükün istifleneceği Konteynırın yüke elverişli ve hasarsız olması Konteynır sahibi armatörün özen sorumluluğu olduğunu, Ancak,

Taşıyan armatör/konteynır sahibi şirket, yüklerin istifinde, konteynırın elverişli olmasında ve yüklerin korunmasında gerekli özeni göstermediğini, bu sebeple yükte meydana gelen zarardan konteynır sahibi , acentası ... 'nun sorumlu olduğunu bildirmiş, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak sonuç olarak davanın redine karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde yapılan yargılama neticesinde 09/11/2015 tarih ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddi ile dosyanın İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup, dosya mahkememize gönderilerek 2016/40 esasına kaydı yapılmıştır.

Davalı ... Uluslararası taşımacılık vekili dosya kapsamında süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesi ile milletlerarası yetki itirazında bulunup mahkememizin görevsiz olduğu beyanında bulunmuş ise de dosyaya ibraz edilen konişmento nazara alındığında davalının ve sigortalının yetki kaydı bulunan ... numaralı konişmentonun tarafı olmadığı anlaşılmakla itirazının reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar itirazın iptali davası açmak için 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğinden bahisle hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de; icra takip tarihinin 02.12.2013 tarihi olduğu, .... İcra Dairesi' nin yazı cevabından davalılar vekilince icra dosyasına yapılan itirazların davacı alacaklı vekiline tebliğ edilmediği ve hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşılmakla davanın süresinde açıldığı kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar davalı ... vekilince TTK md 1188 uyarınca hak düşürücü süre itirazında bulunulmuş ise de; anılan maddenin 2. Fıkrasına göre 1 yıllık hak düşürücü sürenin eşyanın tesliminden itibaren başlayacağı, hasarın ilk olarak 03.12.2012 tarihli tutanak ile tespit edildiği, icra takibinin ise 02.12.2013 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla itirazın reddine karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin ... mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de mahkememizin Ticaret Kanunun 5. Kısmına giren deniz taşımacılığından kaynaklanan davalara bakmakla görevli münhasıran görevlendirilen mahkeme olup İstanbul mülki hudutları dahilinde yetki alanının bulunduğu gözetilerek ve ayrıca yetki itirazının da usulüne uygun yapılmadığı anlaşıldığından mahkememizin yetkisine yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce bilirkişiler ..., ... ile ...' dan aldırılan 16/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Dava konusu taşımada hasar tutarının 7.056,16-TL olduğu, dava konusu hasarın “taşımanın denizyolu ayağında emtianın içine istiflendiği ... nolu konteynerin elverişsizliği neticesinde içerisine giren deniz suyu sebebiyle meydana geldiği, dava dışı sigortalı ...

A.Ş/yi bağlayan geçerli bir yetki anlaşmasının olmadığı ve dolayısıyla yetki itirazının yerinde olmadığı, davalılardan ...’a doğrudan husumet yöneltilebileceği ve dolayısıyla onun pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalılardan ...

Taşımacılık’ın acente sıfatını haiz olduğu ve dava konusu hasarın oluşumunda şahsi kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla ona doğrudan husumet yöneltilemeyeceği, dosyadaki mevcut delillerle dava konusu hasara ilişkin kanunen geçerli bir hasar bildiiriminde/tespitinde bulunulduğunun'’ispatlandığı ve dolayısıyla TTK m.ll85/f,4 tahtında taşıyan lehine işleyen zarardan sorumlu olunmadığına dair adi karineden yararlanamacağı, dosyadaki mevcut delillerle "davalılardan ...

Nakliyatın emtia kendi zilyetliğindeyken tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermeyerek kusurlu davranışıyla hasara sebebiyet verdiği ispatlanamadığından onun hasardan sorumlu tutulamayacağı, Davacı ... A,Ş,'nin kanuni halefıyetinden bahsedilemeyeceği ve dolayısıyla aktif dava ehliyetinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 20/06/2018 havale tarihli Prof. Dr. ..., ..., Yrd. Doç. Dr. ... imzalı bilirkişi ek raporunda özetle; 16/06/2017 havale tarihli kök rapora itirazlar ayrı ayrı değerlendirilerek cevaplandırıldığı belirtilmiştir.

... no’lu Nakliyat Abonman Poliçesinden görüleceği üzere, davacı ... şirketi ile dava dışı sigortalı ... A.Ş. arasında nakliyat rizikolarına karşı 31.01.2012 - 31.01.2013 tarihleri arasında geçerli abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı ve bu sözleşmenin Institute Yük Klozları ICC (A) esasına dayandığı anlaşılmaktadır.

30.10.2012 tarih ve ... no.lu konşimentoya göre; yükleyen/gönderenin ...'da yerleşik ... LTD. şirketi, alıcının dava dışı sigortalı ... A.Ş. olduğu ve 400 koli ... marka ... model ... cihazının ... ... no.lu 20' feet kapalı konteyner içerisine istiflendikten sonra, 30.10.2012 tarihinde...'in ... limanında ... sefer no.lu ... isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan ..., ... limanına sevk edilmiş olduğu görülmüştür.

....LTD. tarafından düzenlenen, 30.10.2012 tarih ve ... no.lu konşimentoya göre; yükleyen/ihracatçının ...'de yerleşik .... şirketi, alıcının ve ihbar edilenin 1 nolu davalı ... Ltd. Şti olduğu, 400 koli ... marka ... model ... cihazının ... no.lu ...' feet kapalı konteyner içerisine istiflendikten sonra, 30.10.2012 tarihinde...'in ... limanında ... sefer no.lu “...” isimli gemiye yüklenerek varış yeri olan ..., ... limanına sevk edilmiş olduğu görülmüştür.

Konişmentolar incelendiğinde, üzerinde “ ..., ..." , “..." , ... kayıtlarının bulunduğu görülmektedir.

Buna göre konişmentoya dercedilen "..." kaydından, malların konteynere yüklenmesi, istifi, sayımı ve konteyner kapısının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat gönderen firmanın sorumluluğunda yapıldığı anlaşılmaktadır. ... (...) kaydından ise; söz konusu konteynerin yükleme limanında gemiye yüklenme masraflarının taşıyana ait olduğu, ancak tahliye limanında konteynerin gemiden boşaltma masraflarının alıcıya ait olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı delilleri arasında bulunan ... tarafından hazırlanmış 09.01.2013 tarihli Nakliyat Hasar Ekspertiz Raporuna göre; davacı ...Ş. nin talebi üzerine 06.12.2012 tarihinde sigortalının ...'deki deposunda yapılan ekspertiz çalışması sırasında, "Geminin 09.11.2012 tarihinde ... limanına varışına müteakip gemiden tahliye edilen ... no.lu konteyner 03.12.2012 tarihinde gümrük yetkililerinin nezaretinde mührü kırılmak suretiyle açıldığında konteynerin taban kısmının ıslak olduğunun, içerisindeki kolilerin de kısmen ıslak olduğunun görülmesi üzerine 03.12.2012 tarihli bir tutanak düzenlendiği,

sunulan fotoğraflardan ise, emtianın konteynere paletsiz şekilde yan yana 5, üst üste 7 sıra olacak şekilde istiflendiğinin görüldüğü, baskılı kutular içindeki emtianın 6 adedi bir kolide olmak üzere oluklu mukavva kolilere yerleştirilmiş olduğu, parçaların ... poşetler içinde olduğu, dolayısıyla ambalaj şeklinin uygun bulunduğu", Hasarlı olarak gösterilen 62 kolideki toplam 372 adet cihaz ve ambalajı üzerinde inceleme yapıldığı, dış kolilerin yoğun şekilde ıslandığı, ıslanmanın etkisiyle yumuşadığı, yırtıldığı, parçalandığı, yumuşama sonucunda üstteki kolilerin ağırlığı ile ezildiği,

yoğun ıslaklığın kolilerin içerisine geçerek baskılı iç kutulara da ulaştığı ve içine sirayet etmek suretiyle ... ambalajların içerisine girerek cihazlara da ulaştığı, ıslaklığın kaynağının gümüş nitrat testi ile tuzlu su [deniz suyu) olduğunun saptandığı, incelemeler sonrasında 371 adet cihazdan 16 adedinin sağlam durumda olduğunun görüldüğü sonuç itibariyle hasarlı cihaz adedinin 356 olarak belirlendiği" belirtilmiştir.

Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir. Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, açılan davanın sigorta rücu davası olduğu, dosyada mevcut deliller arasında bulunan 03.12.2012 tarihli tutanak incelendiğinde, ... limanına tahliye edilen ... nolu konteynerin orijinal mühürünün gümrük ambar memurunun gözetiminde kesilerek açıldığında konteynerin taban kısmının ıslak olduğu, içerisindeki kolilerin de kısmen ıslak olduğu tespit edilerek gümrük ambar memuru, acente yetkilisi, işletme yetkilisi ve firma yetkilisi tarafından bir tutanak tanzim edilerek imza altına alındığı,

uluslararası konteyner taşımacılığında, konteyner numarasının başındaki 4 harfin konteynerin kime ait olduğunu göstermekte olup, ... ile başlayan konteynerlerin ....LTD. ne ait olduğu, sigortalıya ait emtianın bulunduğu ... nolu konteynerin ... şirketi tarafından tedarik edilmiş olduğunun anlaşıldığı, ... şirketinin Türkiye’deki genel acentesinin ise 2 nolu davalı ...

Şirketi olduğu, alıcı firmanın deposunda yapılan ekspertiz çalışmasında, kolilerdeki ıslanmanın kaynağının yapılan gümüş nitrat testi sonucunda deniz suyundan (tuzlu sudan) kaynaklandığı ve söz konusu hasarın, nakliye sırasında konteynerin kapaklarının altından içeriye deniz suyu girmesi sonucu gerçekleştiğinin tespit edildiği, bu durumun, ... nolu konteynerin elverişsiz olduğu neticesini doğurduğu, taşımanın gerçekleştirilmesi için sağlanan konteynerin hasarsız ve yüke elverişli olması hususu konteynerin sahibi olan armatörün sorumluluğunda olduğu,

yükleme ve istifin yükleyen tarafından yapılmış olmasının taşıyanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, dava dışı sigortalıya davacı ...Ş. tarafından 7.056.16-TL'lik tazminatın tamamen ödenmiş olduğu anlaşılmakla davacının aktif husumet ehliyetine sahip olduğu, davalı ...' ın ... no.lu ara konişmentoda teslim için başvurulacak firma oluşu ve ana konişmentoda hem gönderilen/alıcı firma hem de ihbar ilgilisi olması nedeniyle ayrıca navlun ücretini sigortalıya yansıtmış olması nedeniyle TTK md 917 ve 921 uyarınca taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiği ve taşıyanın yükümlülüklerini haiz olduğu,

dosyaya sunulu 05.11.2007 tarihli acentelik sözleşmesi içeriğinden davalı ...' ın fiili taşıyan ...

Ltd' nin acentesi olduğunun, davalıya doğrudan husumet yöneltilemeyeceğinin anlaşıldığı, ancak izafeten husumet yöneltilebileceği, dosya içeriğinden yüke elverişsiz konteynerin tedarikçisinin fiili taşıyan olduğu, hasar sebebinin taşımanın denizyolu ayağında konteyner içerisine giren deniz suyu sebebiyle tabanda bulunan kolilerin ıslanması olduğu ve ... nolu konteynerin elverişsiz olduğu neticesini doğurduğu, yüke elverişsiz konteynırı tedarik edenin, fiilen taşımayı gerçekleştiren ....

Ltd. olduğu, sonuç olarak davalı ...'ın ortaya çıkan zarardan TTK m.11415 ve m.932/f.36 uyarınca sorumlu tutulması mümkün olmadığı kanaatine varılarak davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır