İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/114 K.2019/26

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ... SA 'nın Lozan şehri/İsviçre'de faaliyet gösteren uluslararası bir firma olduğunu, tarım ürünü alımı-satımı gerçekleştirdiğini, emtiaların taşınması işleminin üçüncü kişilere ait gemiler vasıtasıyla gerçekleştirildiğini, diğer müvekkili ...

Turkey şirketinin ise İsviçre'deki firmanın Türkiye'deki ticari ayağını oluşturduğunu, iş takibi sağladığını, hukuki ve finansal organik bağı bulunarak faaliyet gösterdiğini, ... 'in toplamda 11.000 metreküp 2015 mahsulu Ukrayna öğütmelik buğday emtiasının Manama şehri / Bahreyn Krallığı'nda faaliyet gösteren ... 'ye satılması konusunda karşılıklı anlaşmaya varıldığını ve satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin "ödeme" başlıklı maddesi uyarınca ticari faturanın hazırlanarak ...'e ibraz edildiğini, işbu ticari fatura kapsamında son fiyatın 2.343,00 USD olarak belirlendiğini,

... 'in % 20 ön ödemesini aldığını ve bakiye tutarın 1.874,40 USD kaldığını, ön ödemenin yapılmasının ardından ... söz konusu emtianın taşınması adına ... IMO numaralı Liberya bayraklı ... donatanları / işletenleri davalı ...

GMBH ile iletişime geçildiğini ve CIF yükleme prensibinde 09/06/2016 tarihinde anlaşma sağlanarak çarter parti sözleşmesinin onaylandığını, söz konusu çarter parti ve taşıma işi adına gemi donatanları / işletenleri toplamda 323.428,13 USD navlun ücretinin belirlendiğini, bu tutarın 21/07/2016 tarihinde ... tarafından çarter partide yazılı olarak belirtilen gemi işletme müteahhidi / donatan ...

SA'ya swift yoluyla ödendiğini, bu esnada ... tarafından satın alınan emtiaların Salalah şehri / Umman Sultanlığı'nda faaliyet gösteren ... şirketine satıldığını, durumun ... 'e bildirildiğini ve emtiaların Salalah şehri boşaltma limanına gönderilmesi talimatının verildiğini, talimatlar uyarınca emtiaların 19/06/2016 tarihinde ... gemisine Berdyansk şehri/ Ukrayna limanında yüklendiğini, müvekkiline üç farklı konişmento ve üçer orijinal nüsha şeklinde gemi kaptanı tarafından verildiğini, emtia yükünü alan ... gemisinin Ukrayna'dan yola çıkarak seyrü seferine başladığını,

... gemisinin belgelerin orijinal suretleri ve orijinal konişmentoların Hindistan Devlet Bankasına gönderilmeden çarter parti ve ilgili satış sözleşmesi hilafına Salalah şehri limanına yanaşarak tüm kargoyu ... lehine boşalttığını, orijinal konişmentoların ilgili sözleşme uyarınca birinci sınıf bir İsviçre bankası olan ...'a teslim edildiğini, bu durumdan müvekkillerinin 27/07/2016 tarihinde sehven haberlerinin olduğunu,

müvekkili şirket ... 'in muhabir bankalar aracılığıyla yaptığı ihtarlar ve yazışmaların akabinde ... tarafından % 20 'lik ilk ön ödemenin ardından çeşitli zamanlarda peyderpey ve bugüne kadar toplamda 957.338,00 USD 'lik kısmi ödeme yapıldığını, ancak hiçbir şekilde toplam borcun kapatılmadığını ve 959.662,00 USD kalan bakiye bulunduğunu belirterek ...

IMO numaralı Liberya bayraklı ... sgemisi aleyhine kısmi dava şeklinde şimdilik 10.000,00 USD tutarında kanuni rehin hakkı verilmesine, asıl alacağa muaaceliyet tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının yabancı para hesaplarına dair en yüksek faiz oranı uygularak tahsili çerçevesinde davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme olarak sunulan bağlantı özetinde taraflarının davadışı ...

SA ile ... olduğunu, 19/06/2016 tarihinde yükleme limanında düzenlenen üç set konişmentoda... namına düzenlendiğini, dava konusu taşımanın Ukrayna'dan Umman'a gerçekleştirildiğini, davalılardan hiçbirinin işyerinin Türkiye'de olmadığını, davanın yetki bakımından reddolunarak Hamburg Mahkemesine gönderilmesini, Türkiye ile alakası olmayan uyuşmazlığa Türk Hukukunun uygulanmasının mümkün olmadığını, ... 'un ilgili zamanda geminin sicile maliki ve zaman çarteri sözleşmesi tahtında da ...'a tahsis olunduğunu, ilgili tarihlerde geminin ticari yönetiminin bütünüyle davadışı ... adlı şirket olduğunu,

... namına düzenlenen konişmentoların meşru hamilinin davacılar olmadığını, davacının konişmentosuz teslimden 27/07/2016 tarihinde haberdar olduğunu iddia ettiğini, yükün teslim tarihinin ise bundan önce olduğunu, işbu davanın 10.00,00 USD müddeabihle kısmi dava şeklinde açıldığını, hernekadar 10.000,00 TL için dava bir yıllık sürede açılmış ise de davacının saklı tuttuğu talep haklarının düştüğünü ve herhalükarda zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin işbu taşımada taşıyan sıfatına haiz olmadığını, iddia edilen konişmentosuz teslimden de sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını,

alacağın muhatabının navlun sözleşmesinin tarafı olan ... olduğunu, ancak ...'ın geminin maliki olmadığını belirterek davanın yetki, husumet yokluğundan ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava; gemi ile taşınan yükün navlun sözleşmesi hilafına orijinal konişmento ibraz edilmeden alıcıya teslim edilmesi nedeniyle tahsil edilemeyen mal bedelinden dolayı ortaya çıkan zararın tahsili istemine ilişkin olup, davalı vekili cevap süresi içerisinde milletlerarası yetki itirazında bulunmuş olduğundan öncelikle yetki itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir. Taraflararasında yapılan bir yetki anlaşması bulunmadığı durumda MÖHUK 40.maddesine göre Türk Mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin iç hukukun yer itibariyle yetki kurallarına göre tayin edilmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; taşımaya ilişkin bağlama özetinin ...

SA ile gemi yönetimi arasında düzenlendiği, gemi kaptanı tarafından imzalanan konişmentonun Shipper (gönderen) hanesinde yüklemeyi yapan Ukrayna firmasının yer aldığı, malların Ukrayna'dan Umman'a taşındığı, davanın da satıcı firma yani İsviçre firması tarafından Alman firması olan taşıyana karşı açıldığı belirli olup, bu durumda uyuşmazlık yabancılık unsuru taşıdığından yetkili mahkemenin MÖHUK 40 ve devamı maddelerine göre tayin edilmesi gerektiği, konişmento ve bağlama özetinde yetki klozu yer almadığından yetkili mahkemenin MÖHUK 40.maddesi atfı ile HMK hükümlerine göre belirlenebileceği,

bağlama özeti ve konişmentodaki bilgilere göre taşıma ilişkisinin davacı ...

SA ile davalı donatan arasında kurulduğu, taşımanın da davalıya ait gemi ile yapıldığı anlaşıldığından, HMK 'nun 6.maddesinde düzenlenen genel yetki kuralına göre davalının ikametgahının yer aldığı Alman Mahkemesinin yanısıra HMK 'nun 10.maddesine göre sözleşmenin ifa yerindeki Umman Mahkemelerinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından bu değerlendirme sonucunda davalı yanın milletlerarası yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile MÖHUK 40.maddesi delaletiyle HMK 'nun 6.ve 10.maddelerine göre mahkememizin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 44,40 TL karar harcının 618,19 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 573,99 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.725,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/01/2019

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır