İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/388 K.2018/444

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ...

Limited şirketine ait muhtelif gıda emtiasının müvekkili şirket nezdinde ... numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile nakliyat muhataralarına karşı sigortalandığını, davaya konu 75.000 kg kırmızı mercimet emtiasının 23/12/2016 tarihinde , ... limanları arası nakliyesi için, dava dışı İsrail'de mukim ... isimli firmaya gönderilmek üzere ...'a ait ... isimli gemiye sağlam ve eksiksiz olarak yüklendiğini, bahse konu emtianın , ...'den İsrail ... limanına kadar deniz nakliyesi işleminin, ... firması sorumluluğunda ... nolu konşimento kapsamında ... isimli gemi ile,

..., ... ve ... nolu konteynerler ile gerçekleştirilmek üzere yüklendiğini, 23.01.2017 tarihinde alıcıya teslim edilen emtiadan, 1680 çuvalın renk ve tadında bozulmalar olduğunu, 320 adet çuvalın ise tamamen çürümüş olduğunu , dolayısıyla 2000 çuval olan tüm emtianın tamamen kullanılamaz halde olduğunun dolayısıyla 2000 çuval olan tüm emtianın tamamen kullanılamaz halde olduğunun göürüldüğünü konteynerlar içerisinde davalı tarafından gerçekleştirilen nakliye işlemi sırasında deniz suyu ve balçık dolmuş olup, meydana gelen zarar nedeni ile emtia sahibi sigortalı şirketin büyük zarara uğradığını,

davalının mal varlıklarını tasfiye etme ve 3. Şahıslara aktarması kuvvetle muhtemel olduğundan, alacağın yüksekliği ve kusur durumu da göz önünde bulundurularak karar kesinleşinceye kadar davalının mal varlıklarına teminatsız olarak ihtiyati tedbir konularak 3. Şahıslara devrinin önlenmesine karar verilmesini talep ederek, müvekkili sigorta şirketinin 5684 sayılı kanununun 17. Maddesi gereğince Hazine Müsteşarlığı nezdinde teminatlra tesis etmiş olması sebebiyle sigorta şirketi borçları ayrıca kamu teminatı altında bulunduğundan HMK nın 392.

Maddesine göre ihtiyati tedbir talep eden müvekkil şirketten teminat alınmasını , fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla , 45.500,00 USD 'nin 21/03/2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek USD para birimi cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faizi , yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, mahkemenin yetkili olmadığını, TTK 'nın 1237/2. Maddesi gereğince taşıyan ile taşıtan arasındaki ilişkilerde navlun sözleşmesinin esas tutulacağı , konişmentonun 26.maddesi gereğince Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin yetkili olduğunu, sigorta poliçesinin geçersiz olduğunu, alım satım aktinde ödeme şekli vesaik mukabili olup davacısının sigortalısının mal bedelini tahsil ettiğini gösterdiğini, ödemenin hatır ödemesi olduğunu TTK 1184 ve 1185.maddesi gereğince usulüne uygun tespit ve ihbarın yapılmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın deniz yolu ile taşınması sırasında oluştuğu belirtilen hasarın TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili talebidir.

Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri belge ve dayanakları ile birlikte dosyaya sunulmuştur.

Dava konusu uyuşmazlıkta geminin ( ... ) yabancı bayraklı ve yükleme limanının ... , boşaltma limanının ... limanı olması karşısında yabancılık unsuru bulunmaktadır.

MÖHUK 47.madde gereğince yetki anlaşmasının geçerli olması için; uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemesinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ve uyuşmazlığın borç ilişkisinde doğması gerekir.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanununun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkememizin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı sorunudur.

Konişmentonun incelenmesinde, gönderenin ... Ltd Şti, alıcısının ... olduğu, yükleme limanının ..., tahliye limanın ... limanı olduğu ve taşıyanın ... olup , taşıma belgesinin imzalandığı ve 05/01/2017 tarihli faturanın düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun 26.maddesinde " Amerika birleşik Devletlerine veya Amerika birleşik Devletlerinden gerçekleştirilen taşımalar bakımından işbu konişmento ile ilgili her türlü ihtilaf birleşik Devletler kanununa tabidir ve Birleşik devletler New Yort Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi işbu ihtilafları göre konusunda tek yargı yetkisine sahip olacaktır.

Bütün diğer durumlarda işbu konişmento İngiliz kanununa tabidir ve buna göre yorumlanacak ve bunun altında meydana gelen bütün ihtilaflar Londradaki İngiliz Yüksek adalet Mahkemesi tarafından herhangi başka bir ülke mahkemesinin yargı yetkisi hariç olmak suretyle karara bağlanacak.

Alternatif olarak ve sadece taşıyıcının kendi takdirinde , taşıyıcı tacire karşı tacirin yerleşim yerindeki yetkili bir mahkemede dava açılabilir" hükmüne yer verilmiş olup, bu kloz ile somut taşımadan kaynaklanan tüm anlaşmazlıklarda başka bir ülke mahkemesinin kaza dairesi hariç tutularak Londra'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin kaza yetkisine sahip olduğu kararlaştırılmıştır.

Taraflar arasındaki bu sözleşme yabancı mahkemeye yetki veren usul hukukuna ait yabancı unsurlu bir sözleşmedir. Mahkememizce belirlenmesi gereken husus taraflar arasındaki yetki anlaşmasının MÖHUK 47.maddedeki geçerlilik şartına uygun olup olmadığı ve bu suretle mahkememizin yetkili olup olmadığı hususudur. Davamızda uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğu açık ve nettir.

Dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkememiz yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, konişmentoda taşıyan aleyhine işbu konişmentonun 26.maddesinde " Amerika birleşik Devletlerine veya Amerika birleşik Devletlerinden gerçekleştirilen taşımalar bakımından işbu konişmento ile ilgili her türlü ihtilaf birleşik Devletler kanununa tabidir ve Birleşik devletler New Yort Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi işbu ihtilafları göre konusunda tek yargı yetkisine sahip olacaktır.

Bütün diğer durumlarda işbu konişmento İngiliz kanununa tabidir ve buna göre yorumlanacak ve bunun altında meydana gelen bütün ihtilaflar Londradaki İngiliz Yüksek adalet Mahkemesi tarafından herhangi başka bir ülke mahkemesinin yargı yetkisi hariç olmak suretyle karara bağlanacak.

Alternatif olarak ve sadece taşıyıcının kendi takdirinde , taşıyıcı tacire karşı tacirin yerleşim yerindeki yetkili bir mahkemede dava açılabilir"" belirtilmekle davada uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı ve dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı,

uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğunun açık ve net olduğu ve davacının sigortalısının da konişmentonun şartları ile bağlı olduğu nedenle, TTK 1472.maddesi gereğince davacı ... şirketi sigortalısının haklarına halefiyet sıfatıyla iş bu davayı açtığı nedenle yetki anlaşması davacı ... şirketinde bağlayacağı nedenle davalının milletlerarası yetki itirazının kabulüne, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1- Davalının Milletlerarası yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç tarifesi uyarınca 35,90 TL karar harcının 3.015,72 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.979,82 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davalı taraf vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 2.180 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

4-Taraf vekillerince yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın , avansı yatıran tarafa karar kesinleştiğinde resen iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/11/2018

Katip ... Hakim ...