İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/411 K.2022/90

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Çatmadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin deniz taşımacılığı ile iştigal etmekte olduğunu, bu faaliyet çerçevesinde konşimentolar tahtında verilen konteynerlerin içerisinde, davalıya ait muhtelif tekstil emtiasının “...” gemisiyle Mısır'ın İskenderiye Limanı'ndan İstanbul'a taşınması işinin üstlenildiğini ve işbu emtiayı üzerine düşen yükümlülüklere uygun olarak salimen taşıyarak 06.01.2016 tarihinde ..., ..., ..., ..., ... numaralı konteynerlerin muhteviyatı olan yüklere ilişkin ordinoyu 22.01.2016 tarihinde davalı firmanın teslim aldığını, işbu beş konteynerden ... ile ... nolu konteynerlerin 22.01.2016 tarihinden bu yana limanda beklemekte olduğunu,

diğer ... nolu konteynerlerin ise davalı tarafın uhdesinde tutulduğunu, işbu beş konteynerin halen taraflarına boş olarak iade edilmediğini, gerek TTK hükümkeri, gerekse taraflar arasındaki mukavele ve konşimento hükümleri uyarınca, navlun ve navlun teferruatından olan tüm masrafları ve de sürastarya ücreti ödemekle yükümlü olduğunu, emtianın tesliminden 06.01.2016 tarihinden bu yana starya süresinin bitimi akabinde her bir konteyner başına demuraj ve ardiye ücretinin işlemeye devam cttiğini,

öte yandan müvekkilinin işbu konteynerleri kullanmaktan mahrum kalmasından ötürü de uğramış olduğu zararı ve kazanç kaybının söz konusu olduğunu beyanla, konteynerlerin durumunun tespiti ve bir kısım konteynerin boşaltılmamış olması durumunda masrafların davalı tarafça karşılanmak üzere gerckirse tahliye tevdi yeri tayinine tedbiren karar verilmesini, yine masrafların davalı tarafça karşılanmak üzere konteynerlerin boş ve hasarsız olarak müvekkiline iadesinin sağlanmasına,

iş bu davanın ikamesine kadar muaccel olan ve işlemeye devam eden alacaklarına ilişkin her türlü hakkının saklı kalmak üzere işbu alacakları ile ilgili olarak şimdilik fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL tutarındaki demuraj ve ardiye alacağının muacceliyet tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap dilekçesi ibraz etmediği anlaşılmıştır.

Dava; davalıya ait eltiların taşınması sonrası navlun ve taşımadan kaynaklanan süresterya ücretinin tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın; davacı tarafça alacağa konu hizmetin ifa edilip edilmediği ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 28/05/2018 tarihli celse ara kararı doğrultusunda 08/06/2018 arihli beyan dilekçesi sunularak, taleplerinin, 49.990 TL kısmının demuraj alacağı, 10 TL kısmının ise ardiye alacağı olarak talep edildiği açıklanmıştır. Davacı vekilince, 25/02/2019 tarihle ıslah dilekçesi sunularak dava dilekçesindeki talepleri 150.000 TL ıslah edilerek talep 200.000 TL olarak ıslah edilmiştir.

03/01/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacının incelenen resmi defter ve belgelerinde davalı ... Ltd.Şti.'nin 1200100005 kodlu hesapta 1.711,23 TL, 326100001 kodlu hesapta 57.010,84 TL olmak üzere toplam (1.711,23+ 57.010,84) 58.722,07 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafın inceleme gününde resmi defter ve belgelerini ibraz etmediğini, davacının ardiye ücreti ile ilgili talebinin uygun olmadığı kanaatine varıldığını, ...

Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen belgelerin dava konusu taşımaya ilişkin olmaması nedeni ile dava konusu konteynerlerin akıbetinin bilinmediğini, Gümrük Müdürlüğün'den temin edilmesi gereken belgelerin yetersizliği karşısında ancak davacı iddiaları ve sunduğu belgeler doğrultusunda inceleme yapılabildiğini, mahkemenin davacının iddialarını kabul etmesi durumunda 22.01.2016 tarihinden dava tarihi olan 29.11.2017'ye kadar toplamda 264.375 USD konteyner demurajı hesap edildiğini beyan etmişlerdir.

07/06/2021 havale tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Davacının incelenen resmi defter ve belgelerinde davalı ... Ltd.Şti.'nin ... kodlu hesapta 1.711,23 TL, ... kodlu hesapta 57.010,84 TL olmak üzere toplam (1.711,23+57.010,84) 58.722.07 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, davalı yanın inceleme gününde resmi defter ve belgelerini ibraz etmediğini, davacının ardiye ücreti ile ilgili talebinin uygun olmadığı kanaatine varıldığını, mahkemenin davacının iddialarını kabul etmesi durumunda konteynerlerin ... limanına geldiği 06.01.2016 tarihinden dava tarihi olan 29.11.2017'ye kadar toplamda 7 konteyner için 270.840 USD konteyner demurajı hesap edildiğini beyan etmişlerdir.

Davalı vekiline, bilirkişi raporunun tebliği için çıkarılan davetiyenin bila dönmesi sonrası, Ticaret Sicil adresinden araştırma yapılmış ancak, kayıtlı adreste binanın bulunmadığı anlaşıldığından davalı adına ilanen tebligat yapılmıştır.

Dosyaya sunulan konşimento kayıtları ile Gümrük Müdürlüğü'nden celp edilen kayıtlar incelendiğinde, yükün yükleyicisinin dava dışı ... Tekstil firması olduğu davalının ise gönderilen olarak kayıtlı bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacının dava dilekçesindeki taleplerinden ilki ardiye ücretine ilişkin olmakla, bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, ardiye ücreti konteynerin liman sahasında işgal ettiği süreye istinaden liman işletmesine ödenen ücret olup, davacının bu ücreti talep edebilmesi bakımından ardiye ücretinin liman işlekmesine ödendiğine ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delil sunulmamış olduğundan, bu alacak kalemi için davacının talebi yerinde görülmeyerek, 10,00 TL ardiye alacağı bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davcı vekilinin bir diğer talebi ise demuraj olup, demuraj ise esasen TTK da düzenlenmemiş olup, konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişinin, gönderilenin belli bir süre içerisinde konteyneri iade etmemesi üzerine gecikme nedeni ile ödenen ücrettir. Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtandır. Konteyner gecikme ücretinin borçlusu taşıtandır.

Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Yukarıda da belirtildiği üzere uyuşmazlığın Davalı tarafı taşıtan sıfatına sahip olmayan üçüncü kişi gönderilendir. TTK m. 1203'ün koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderiler söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK.m.

1203 kapsamında yer alan kalemlerden - sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navylun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir .Uygulamada eşyanın teslimini isteme, konişmentonun taşıyana ya da temsilcisine ibrazı şeklinde cereyan eder.

Türk Ticaret Kanunu'nun 1203. maddesinin tatbiki için tek başma ibraz yeterli olup, konişmentonun üzerine teslime muvafakat şerhinin konması, ordino düzenlenmesi ya da eşyanın fiziken alınması gerekmez .Uyuşmazlıkta eşyanın teslimi Davacı tarafından istenmiş ve her bir konşimento için ordino düzenlenmiştir. Konşimentoda demuraj ile ilgili kayıtlar vardır. Bunun yanında dosyaya önemli (fotokopi nüshası) bir belge sunulmuştur. Bu da davalının 20.01.2016 tarihli beyanıdır.

Bu heyanda davalı açıkça gelen yüklerin kendisine ait olduğunu beyan etmektedir Bu belgede şu beyan vardır; “ Aşağıda konşimento numaraları belirtilen toplam 7 adet konşimenlo müuhteviyatı yüklerin tamamı tarafımıza aittir, bilgilerinize arz ederim” , belgedeki imzanın altında davalı firmanın ünvanı ve "Hadi Şen” ismi bulunmaktadır.

Bu belge dosyaya sunulan belgeler ile beraber değerlendirildiğinde bunun TTK m. 1203 anlamında eşyanı teslimin istenmiş olduğu ve dolayısıyla davalının konteyner gecikme ücretinden sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Davalı şirket yetkilisi tarafından yetkilendirilen ... tarafından davaya konu 7 adet konşimentonun her birine ait davacı tarafından düzenlenmiş “Yük teslim talimat formlarının” “Ordinoyu Aldım" notu düşülerek imzalı bir şekilde dosyaya sunulduğu görülmektedir. Bu belgelere göre geminin limana geliş tarihi 06/01/2016'dır.

Davacı vekili dava dilekçesinde ... numaralı konteynerlerin muhteviyatı olan yüklere ilişkin ordinoyu 22.01.2016 tarihinde davalı firmanın teslim aldığını, işbu beş konteynerden ... ile ... nolu konteynerlerin 22.01.2016 tarihinden bu yana limanda beklemekte olduğunu, diğer ... nolu konteynerlerin ise davalı tarafın uhdesinde tutulduğunu, işbu beş konteyner'in halen taraflarına boş olarak iade edilmediğini belirtmiştir. Dava dosyasına ...

Gümrük Müdürlüğünden gönderilen belgeler, ... Hiz. Lojistik San. Ve Tic. A.Ş.'nin ve Davacı vekilinin beyanları ile davacı vekilinin müvekkili şirketten gelen tablo şeklinde sundukları konteynerlerin durumunu gösteren listeye göre bilirkişilerce demuraj hesabı yapılmıştır. Buna göre; davacının talep edebileceği demuraj miktarı 270.840 USD olarak hesap edilmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davacı talepleri bakımından, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalıdır Hakim ... · ✍e-imzalıdır