İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/305 K.2022/480

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Alacaklı müvekkil şirket, davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2017/... L. Sayılı dosyasıyla hasarın ödenmemesinden dolayı TTK. 1472 maddesi uyarınca rücu alacağına ilişkin ilamsız icra takibine geçildiğini, borçlu iş bu icra takibi acısından borca, faize ve tüm ferilerine kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, yapılan ekspertiz çalışmalarında müvekkil firmadan Sigortalı ... İnş. Taah. Tur. Müh.

İç Dış tarafından ... / Çin'de yerleşik ... isimli firmaya 18.10.2016 tarih ve ... nolu fatura muhteviyat naturel iç fındık emtiası satıldığını, fındık püresinin 30 kg'lık mavi variller içerisine koyulduğunu, varillerin ahşap palet üzerine 4x3 sıra ve 2 kat halinde yerleştirilerek plastik şeritlerle sabitlendiğini ve streç film ile sarılarak ambalajlandığı, naturel iç fındık emtiasının ise karton koliler içerisine vakumlu ambalajlarla konulmuş olduğunu, 03.01.2017 tarihinde sigortalının emtianın ...'den ... / Çin'e kadar olan deniz yolu nakliyesinin gerçekleşmesi için ...

Denizcilik Uluslararası Taşımacılık ve Dış Tic. A.Ş. firması ile anlaştığını, emtianın Körfez Kocaeli'de yerleşik ... Limanına getirilerek ...

Gümrük Müşavirliği nezaretinde gümrük acente elemanları tarafından 96 varil fındık emtiasının ... nolu konteynere iç dolumunun yapıldığını, o sırada limanda lashingini yaptığını gördükleri bir liman İşçisini çağıran Gümrük müşaviri personellerinin kimliği meçhul şahsı çağrılarak lashing işlemini yaptırdıkları ve emtianın ... isimli gemiye yüklendiğini, söz konusu emtianın limana varışını müteakip gümrük işlemleri için yapılan kontrollerde 21 varil 630,00 kg. fındık püresi ve 18 koli 450 kg. naturel iç fındık emtiasının konteyner içerisinde devrilerek tasarlanmış olduğunun tespit edildiğini, borcun ödenmemesi sebebiyle , İstanbul ....

İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası üzerinde takibe geçildiğini, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Rücu alacağına konu yüklemede müvekkilin taşıyan sıfatı veya incelendiği üzere belgelerde imzası bulunmadığını, konşimentolarla hiç bir aşamada taşıma taahhüdüne girmediğini, bu nedenle yükün taşıyanı imiş gibi, alacağın rücu talebine konu edilmesi kabul edilemeyeceği, taleplerin neden müvekkil şirkete yöneltildiğinin anlaşılamadığını, konşimento Maersk Denizcilik A.Ş. tarafından imzalandığını,. ... isimli armatör tarafından düzenlendiğini, dosyada ...

Denizcilik Uluslararası Taşımacılık ve Dış Tic. A.Ş.'nin adı hiçbir yerde geçmemesine ve taşıyan sıfatının bulunmamasına rağmen, taleplerin müvekkil şirkete yöneltilmiş olması kabul edilemeyeceğini, aynı zamanda, davacının sigortalısının kendi sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı, hangi haklarda ne şekilde halef olduğu da bilinmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemizce aldırılan bilirkişi raporu özetle. Davacı ... Sigorta A.Ş.ne hitaben 03/01/2017 t.-... dosya no ile "nakliyat hasarı ekspertiz raporu" düzenlendiği, söz konusu raporda sigortalının dava dışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti olduğu, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin dava dışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti'ne 26/01/2017 tarihinde 16.822,83 TL gönderdiği, Dava dışı ...

İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti'ne yevmiye defterinde ... yevmiye no / 26/01/2017 tarihinde Banka ... ... Sigorta Ürün hasar ödemesi: 16.822,83 TL olarak kaydın bulunduğu. Dava dışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti'nin 16.822,83 TL yı 2017 yılı Gelir Tablosunda "Sigorta Tazminat Geliri" olarak gösterdiği, dava dışı ...

Gıda Kuyumculuk İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti'nin davaya konu emtianın satış bedelini tahsil ettiği dosya kapsamındaki belgelerden tespit edilemediğini, hasarın sigorta teminatı kapsamında kaldığını, devrilmenin ve hasarın sarsıntı ile, tahta paletleri sabitleyen beyaz plastik şeritlerin kopması ile meydana geldiği; bu durumda hasarın, taşımanın başlangıcından, kontevnırın varış verinde kontrol için açıldığı tarihe kadar gecen süre içinde gerçekleştiğini, meydana gelen zarar sebebiyle davalının TTK m. 1178 vd. hükümleri uyarınca sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, alınan raporda özetle; Her ne kadar davalı önceki raporlarda yer verilmiş olan “Dava dışı sigortalı ile yükün alıcısı arasında yükün bedelinin iadesi faturası ve cari hesapta ödenmemiş bir bakiye olmadığı tespit edilmesine rağmen, raporda “satış bedelini tahsil ettiği dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılamamıştır” tespitini kabul edilemez bulmak suretiyle yükün bedelinin dava dışı sigortalı tarafından tahsil edildiğini ileri sürmüş olsa da, bu konudaki kanaatimiz kök ve ek raporlarda açıklanan aynı gerekçelerle birlikte devam ettiğini, zira bilirkişi heyetince yapılan incelme dosyada mevcut bilgi ve belgelerle sınırlı olduğunu belirtilmişlerdir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, alınan raporda özetle; davacı ... Sigorta A.Ş.ne hitaben 03/01/2017 t.-... dosya no ile "nakliyat hasarı ekspertiz raporu" düzenlendiğini, söz konusu raporda sigortalının dava dışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti' olduğunu, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin Dava dışı ...

İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti''ne 26/01/2017 tarihinde 16.822,83 TL gönderdiği, dava dışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti' yevmiye defterinde ... yevmiye no / 26/01/2017 tarihinde Banka ... ... Sigorta Ürün Hasar Ödemesi: 16.822,83 TL olarak kaydın bulunduğunu, dava dışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti'nin 16.822,83 TL yı 2017 yılı Gelir Tablosunda "Sigorta Tazminat Geliri" olarak gösterdiği, dava dışı sigortalı ...

İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti' ... nolu faturayı kestikten sonra, dava dışı alıcı ...'in davadışı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti'ne 6 defa para havale ettiği, ancak herhangi bir hasardan doğan bir iade faturası kesmediği, iade navlun faturası da kesmediği, dava dışı sigortalı D ...

İnş Tah Nak Tur Müh İç ve Dış Tic Ltd Şti''nin dava dışı ...'na 2016 yılında herhangi bir geri ödeme (hasarlı maldan dolayı iade ödemesi) yapmadığı, hasarın sigorta teminatı kapsamında kaldığı, devrilmenin ve hasarın sarsıntı ile, tahta paletleri sabitleyen beyaz plastik şeritlerin kopması ile meydana geldiği; bu durumda hasarın, taşımanın başlangıcından, konteynırın varış yerinde kontrol için açıldığı tarihe kadar geçen süre içinde gerçekleştiği, meydana gelen zarar sebebiyle davalının TTK m. 1178 vd. hükümleri uyarınca sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava dışı sigortalı tarafından alıcı ... şirketine satışı yapılan fındık püresi emtiasının ... sayılı konişmento tahtında İzmit Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın konteyner içinde devrilerek hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin, navlun faturası düzenlemesi nedeniyle akdi taşıyan konumuna haiz olan davalıdan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dava dışı sigortalı ... İnş Tah Nak Tur Müh İç Vc Dış tic Ltd Şti'nin dava dışı alıcı .... Şirketine 18/10/2016 tarih-A ... nolu mal faturasına göre Ödeme şeklinin % 50 peşin; % 50 ürün tesliminden 6 gün sonra, Satış şeklinin CIF olduğu, Satılan malın.

25 kg vakumlu 400 karton kutu İç Fındık (10.000,00 KG) ve 4 adet palet üzerinde 96 adet 30 kg.lık plastik varilde Fındık püresi (2880 kg), Fatura bedeli CİF: 114.139,20 ABD doları, Fatura bedeli FOB: 113.139,20 ABD Doları olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir.

CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir.

CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında zararı sigorta tazminatı olarak ödeyen davacının TTK m. 1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olduğu, mal bedelini tahsil ettiğine dair belge bulunmadığı belirtilmiş ise de bilirkişi raporlarının mali inceleme yönünden içeriği incelendiğinde.

Şirketlerin "Cari Hesap" şeklinde çalıştığı, Dava dışı alıcının sigortalıdan sürekli mal alımı yaptığı ve devamlı ödemede bulunduğu, sigortalının 31/10/2016 tarihinde ... nolu faturayı yevmiye defterine kaydettiği, ayrıca dava dışı alıcıya 2016 yılında 20 adet fatura kestiği; bu faturaların 1.680.840,20 ABD doları tutannda olduğu, Bu faturalar karşılığı yapılan 48 adet ödemenin 1.156.595,85 ABD doları olduğu,

sigortalının alıcıdan 524.553,90 ABD dolan alacaklı olarak 2016 yılı CARİ HESABI kapattığı kesilen fatura ile yapılan tahsilat arasındaki farkın (524.244,35) hemen hemen 2017 yılına devredilen cari hesap alacağına (524.553,90) eşit olduğu, buna göre alıcının sigortalıdan 2016 yılında bir kesinti yapmadığı, ... faturası ile satın aldığı mallara ilişkin olarak 2016 yılında kısmen veya tamamen bir iade faturası, İade navlun faturası vb... kesmediğinin belirtildiği görülmüştür.

Yine davaya konu satış faturasında Ödeme şeklinin % 50 peşin; % 50 ürün tesliminden 6 gün sonra olarak belirtildiği, gümrük beyannamesinde de "peşin" satış olarak belirtildiği, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere mal bedeline ilişkin bir iade faturasının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ve bilirkişi raporunda fatura tarihinden sonra cari hesap kapsamında ödemeler alındığı yönündeki tespitlere göre alıcı tarafından mal bedelinin ödenmiş olduğu, bu anlamda rapor içeriği ile çelişkili sonuç kısmının hükme esas alınamayacağı değerlendirilmiştir.

Buna göre emtia bedeli tahsil edildiğinden ve tazminat hakkı alıcı firmaya geçtiğinden somut uyuşmazlıkta halefiyet gerçekleşmediğinden davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır