İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/436 K.2023/250

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Sayın Mahkemenin ... D.

İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir karan sonrasında süresi içerisinde HMK 397 madde uyarınca esasa davanın ikame edildiğini, davacının ...'de yerleşik olan dava dışı ...firmasından toplam beddi yaklaşık 2.500.00 USD'yi bulan ve parsiyel halde teslim edilecek olan yaklaşık 2.000 ton miktarında takriben 1(M) kontevnere isabet edecek tutarda yüklü miktarda iplik ahmı anlaşması yaptığını, davacı ile dava dışı satıcı ... arasındaki anlaşmaya göre malın teslim yerinin ... limanı, malın teslim şeklinin CİF, malın ödeme şeklinin ise teyitli ve geri dönülemez L/C banka akreditif ödemesi şeklinde olduğunu,

davacının muhatabı olan dava dışı satıcı ... firması bu anlaşmaya konu malların bir kısmının taşıma işlemi için davak taşıma şirketine anlaştığını, bu anlaşma konusu malların davalının yasal olmayan hapis hakkı uygulaması nedeniyle teslim alınamadığını, davalının davacının ithalatına konu mallan konşimentoda bildirdiği şekilde deniz taşıması yolu ile nihai vanş limanı olan Ambarlı limanına getirdiğini elindeki konşimento asıllarının davacı bankasına ibrazını sağlayarak malın akreditif bedellerinin dava dışı gönderici ... firmasına Ödenmesini temlik ettiğini, bir kısım mallar için davacıya varış ihbarını yaptığını,

davalının davacıya varış ihbarını yaptığı malları davacıya teslim etmemesinin gerekçesi olarak ...'daki imalatçı firmanın dava dışı satıcı... firmasından alacağım alamadığı için malların teslimine izin vermediği bahanesini Heri sürdüğünü, davalının malların ordinosunu teslim etmemesi üzerine malların tasfiye sürecine kalma tehlikesi davacının zararının daha fazla artmaması için taşıyanın navlun alacağı iddiası dışında mallar üzerinde hapis hakkı uygulayamayacağını,

satışın CİF safiş olması ve tüm bedellerinin de ödendiği husustan gaz önüne alınarak Sayın Mahkemeden HMK 389 ve devamı hükümlerince mallann ihtiyati tedbirle tesliminin talep edildiğini, Sayın Mahkeme taralından ... D. İş sayılı dosyasından 100.000Tl. teminat yatırılması mukabilinde mallann davacıca teslim edilmesi konusunda karar verildiğini, bu karara isâıaden ...

Gümrük Müdürtüğünden konşimentoya konu malların bir kısmının teslim ahnabiidjğiııi, dava konusu ... noJu fatura ve ... noJu konşimentoya bağlı olan 64.792,24 USD tutamdaki 1X82 koli mal ve ...nalu fatura ve ... noJu konşimentoya bağfa olan 64.672,47 USD tutarındaki 1ÜS0 kofi mal olmak üzere toplam 2.162 kap mal maalesef davalı tarafından eksik beyan edildiğini için teslim ahnamadığjnı,TTK.

118 madde 2. Fıkrasına göre davalı taşıyanın uhdesinde bulunduğunu beyan ettiği bu mallardan sorumlu olup 1178/5 fikra uyannea bedelini davacıya tazminle sorumlu olduğunu, davacı üe dava dışı... firması arasında ... mal satım sözleşmesi akdedildiğini, CİF satış mal bedeli sigorta ve navlun ödenmek suretiyle yapılan satış olduğunu, bu satışlarda taşıma şirketi ile sözleşme yapma ve navlun ücretini ödeme yükümlülüğü satıcıda olduğunu, davacının tek yükümlülüğünün saüş bedelini ödemek olduğunu, navlun bedelinin ön ödemeli olarak gönderici ... tarafından davalıya peşin ödendiğini, davalı tarafindan konşimentoya açıkça şertı edildiğini,

davalının elindeki konşimento asıllarının davacı bankasına ibrazını temin ederek malın tüm bedelinin dava dışı satıcı firmaya ödenmesini sağladığını, malın teslimden imtina ettiğini, davalının bu eylemi son derece kötü niyetli ve haksız olduğunu, davacıyı zarariandmcı sonuçlara sebebiyet verdiğini davalının malın bedelini ödetip malı ...

Limanına indirdikten sonra ... teslimini yapılayarak malın zilyetliğinde tuttuğunu, TTK 1204 madde hükmündeki hapis hakkını ihlal ederdi davacının malına kavuşmasını geciktirdiğini, daracının ticaretini gerçekleştirmesine engel olduğunu, davalının haksız olarak malı limanda beklettiğini davacının ... liman işletmelerine toplam 123.402,63 TL'sı ödeme yapmak durumunda kaldığını, Kumport liman işletmelerine ödenen bedelin 8.402,63 TL'anın makul boşaltma süre ve masrafı olarak öngörmek suretiyle şimdilik kalan 115.000,00 TL'sı bedelin rucuen davalıdan tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini,

davacının siparişlerini yerine getirebilmek ve ticaretini devam ettirebilmek için iç piyasadan yeniden emsal ürün iplik ve bu ipliklerden dokunmuş kumaş alımı yapmak zorunda kaldığını, bu sebeple ek bütçe ayırdığından ekstra harcama yaparak finans maliyeti oluştuğunu, maddi kayda uğradığını, bu sebeple oluşan maddi zarardan dolayı şimdilik 100.000,00 TL'sinin davalıdan tazmin ve tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, taraflar arasında herhangi bir akdi ilişki bulunmadığını, davalının davacıdan talep edebileceği bir alacağın olmadığını,

bu nedenle davacının davalıya bir borcunun bulunmadığının tespiti ile dosyaya ibraz edilmiş olunan teminat mektubunun taraflarına iadesine karar verilmesini talep ettiklerim, eksik mal tesliminden ötürü sigorta şirketi ...

AŞ. delilleri arasında bulunan nakliyat poliçesinden ötürü eksik mal bedelini tazminle yükümlü olduğunu, bu nedenle... tazminle yükümlü olduğunun tespiti ile davanın bu sigorta şirketine ihbarım talep düklerini, davalının TTK 1178 madde gereği davacının tüm zararım tazminle mükellef olduğunu belirterek, davacı ile davalı arasmda akdi ilişki olmadığından davacının davalıya bir borcu bulunmadığının tespitiyle dosyaya sunulan ...

Bankasına ait 100.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz banka teminat mektubu aslının taraflarına iadesini, davalının haksız ve hukuka aykın fiiliyle, teslimle yükümlü olduğvı konşimento konusu mallan davacıya teslim etmemesinden ötürü da\'acının liman işletmelerine fedadan ödemek zorunda kaldığı aıdiye, boşahmamasraflanna karşılık şimdilik 115.000,00 TL'sının fiili ödeme gününden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan rucuen tazmin ve tahsilini,

davalının düzenlediği ... nolu konşimentoya konu 3240 kap maldan teslim alınamayan 1082 kap mal ile ...no.lu konşimentoya konu 3240 kap maldan teslim alınamayan 1080 kap mal olmak üzere toplam 2.162 kap mal bedelinin davalının tazmin sorumluluğunda olduğunun tespiti ile bu mal bedeline karşılık şimdilik 100.000 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tazmin ve tahsilini, eksik teslim alman mal bedeli yönünden tazminle yükümlü olan nakliyat poliçesi sahibi ...

AŞ.'nin tazminle sorumlu olduğunun tespiti ile davanın ihbar edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının huzuıdaki davayı acentesi olmadıklan bir yabancı firmaya izafeten davalıya, gerekse de doğrudan davalıya yönelttiğini, davacının aslındaki davalıyı davada taraf olmak ehliyetinin bulunmadığını gösteren açık bir delil okluğunu, davacının dava dilekçesinde iki davalı belirtmiş olmasına rağmen dava dilekçesinin lafzında ısrarla davalı ifadesini kullandığını, davacının hangi davalıdan ne talep ettiği anlatamadığını, dava ile talep edilen hususlar yönünden davalının herhangi bir rabıtasının bulunmadığını, davacının davasanı tavzih etmesi gerektiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla hangi davalıdan ne sıfatla ne talebi olduğunu açıklaması gerektiğini açıklama yapılmadan dava açılması HMK madde 119 anlamında eksiklik olduğunu, dava dilekçeanin tavzih edildikten sonra cevap haklarının saklı olduğunu, davalının yabancı şidtetin acentesi olmadığını, kendileri ile herhangi bir konuda müteselsil sorumlu olmasının söz konusu bile olmadığını, mahkemeye delil olarak sunulan konşimentoların ön yüzünde bu şirketin bizzat kendisinin taşıyana izafeten acente sıfatı ile konşimento düzenlediği yazdığını, taraflarınca konşimentoların tam olarak tercüme edilerek Sayın Mahkemeye sunulacağını,

konşimentolan eksik sunarak davalıyı taraf gibi gösteren davaa ve tercüme bürosu hakkında yasal yollara başvurulacağını, davalının davacının ileri sürdüğü üzere bir taşıma şirketi ya da taşıyan olmadığını, davalının TTK 917 vd. maddelerinde tanımlandığı şekliyle taşıma işleri komisyonhığu yapmakta olan bir şirket olduğunu, davalının eşyanın taşıtılmasını üstlendiğini, eşyanın taşınmasının davalının faaliyet alanı olmadığını, davalının fiili taşıyıcı sıfatı kesinlikle bulunmadığını, Mahkemeye sunulan 3 adet konşimentonun davalı tarafindan düzenlenmediğini, diğer davalı şirket tarafindan ... olarak düzenlenerek kaşe ve imzalandığını,

bahsi geçen taşıyıcının ticari unvanının konşimentoda yer almadığını, ...şirketinin kaşesinde adresinin ...olarak belirtildiğini, konşimento üzerinde bulunması gereken kayıtların neredeyse hiçbirinin bulunmadığını yükün yükleneceği geminin bile niyet olarak belirtildiğini, konşimentonun taşıyan tarafindan yükün teslim alınmasını mukabil düzenlenmediğini, taşıyan olmayan diğer davalı tarafindan yüklemeden aylar önce düzenlendiğini, Sayın Mahkemeye sunulan konşimentolar ne asaleten ne acente sıfatı ile davalı tarafindan düzenlenmediğini,

bu konşimentoların tercümeleri çok önemli ve davayı başka noktalara götürecek eksiklikler içerdiği ve konşimentoların hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, davacının iddialarının kabulü anlamına gelmemde kaydıyla davacının dilekçenin lafzında devamlı surette davalı diyerek hangi davalıyı kastettiğini izah edemediğini, mahkemeye sunulan konşimentolan düzenleyen ... firmasının acentası olmadığını, bu nedenlerle davalı yönünden huzurdaki davanın husumetten reddini talep ettiklerini,

davacının taleplerinin dayanağı olan konşimentonun 25. Maddesinde ihtilafhalinde ABD hukukunun uygulanacağı ve uyuşmazlığı çözme yetkisinin bu ülke malikanelerinden olan ... mahkemelerinde olduğunun açıkça yazılı olduğunu, davalının hiçbir sorumluluğu olmadığı ve hasım sıfatının bulunmadığı bu davada davacı tarafindan mesnet gösterilen konşimentolarda uygulanacak hukuk ve yargı yeri açıkça belirlendiğini konşimento hükümlerinin davacıyı bağladığını, uygulanacak olan hukukun ABD hukuku olduğunu, yetkili mahkemenin Sayrn Mahkeme olmadığını, ... mahkemeleri olduğunu,

bu nedenle yetkisiz İstanbul Mahkemelerinde açılan bu davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ...nolu ve 16.052018 tarihli konşimento diğer davalı yabancı şirket tarafindan acenta sıfatı ile düzenlenmiş olduğunu, bu konşimentoda TTK 1228 ve 1229.

Maddeleri uyarınca bulunması gereken zorunlu unsurların neredeyse hiçbirinin bulunmadığının görüldüğünü, konşimentonun yükün gemiye yüklenmeden önce düzenlendiğini, konşimentonun yükün gemiye yüklenmesinden önce düzenlendiğini gösteren en önemli delil yüklemeden aylar önce düzenlenen bu konşimento da gemi adının gönderimi amaçlanan / ... olarak yazıldığını, yük gemiye yüklenmeden kanuna aykırı olarak konşimento düzenlendiğinin en büyük kanıtı olduğunu, ... noJu ve 21.052018 tarihli konşimento diğer davalı yabancı şiıket tarafından acenta sıfatı ile düzenlendiğini, bu konşimentoda TTK 1228 ve 1229.

Maddeleri uyarınca bulunması gereken zorunlu unsurların neredeyse hiçbirinin bulunmadığının görüldüğünü, konşimentonun yükün gemiye yüklenmeden önce düzenlendiğini, konşimentonun yükün gemiye yüklenmesinden önce düzenlendiğini gösteren en önemli delil yüklemeden aylar önce düzenlenen bu konşimento da gemi adının gönderimi amaçlanan / Intended Vessel Kota Wangi olarak yazıldığını, yük gemiye yüklenmeden aylar önce düzenlenmiş olduğunu, kimlerin bu şekilde erken ve yetkisiz kişilerce kon^mento düzenlenmesinden menfâat elde ettiğinin ortaya çıkarılmasını talep ettiklerini,

...no.lu ve 23.052018 tarihli konşimento konşimento diğer davalı yabana şiıket tarafından acenta sıfatı ile düzenlenmiş olduğunu, bu konşimentoda TTK 1228 ve 1229.

Maddeleri uyarınca bulunması gereken zorunlu unsurların neredeyse hiçbirinin bulunmadığının görüldüğünü, konşimentonun yükün gemiye yüklenmeden önce düzenlendiğini, konşimentonun yükün gemiye yüklenmesinden önce düzenlendiğini gösteren en önemli delil yüklemeden aylar önce düzenlenen bu konşimento da gemi adının gönderimi amaçlanan/ ...olarak yazıldığını, yük gemiye yüklenmeden aylar önce düzenlendiğini, söz konusu 3 konşimentonun, konşimaıto niteliği taşımayan konşimentolarda..., ...)' de Davacı olduğunu,

bu konşimentolarda davalının herhangi bir şekilde adının dahi geçmediğini yüke ait konşimentolar olduğu iddia edilen ve Sayın Mahkemenin ... D. İş sayılı ihtiyati tedbir dosyasında sunulan konşimentoların TTK 1228 ve 1229.

Maddesi uyanırca ihtiva etmesi gereken kayıtlan içermediğini basiretli bir tacir olarak bilmemesinin imkansız olduğunu, davalının sadece taşıma işleri komisyonculuğu yapan aracı bir firma olduğunu, huzundaki davaya konu olayda ne de başkaca hiçbir olayda taşıyıcı, taşıyan nakliyeci olmadığını, davacının ... no.lu konşimentoya konu ... kap maldan teslim alınamadığını ileri sürdüğü ... kap mal ile ... no.lu konşimentoya konu 5 3240 kap maldan teslim alınamadığını ileri sürdüğü 1080kap mal olmak üzeie toplam ... kap mal bedelini haksız ve kötüniyetli olarak dava ile hiç ilga olmayan davalıdan talep ettiğini,

davacının Gümrük Müdürlüğüne sunduğu dilekçelerde beyan edilen yük ağırlık ve kap adet sayılan ile üzerinde ciro olan konşimentoya esas yük miktarları ve kap sayılan ve konşimento numaralarının uyuşmadığını, davacının dava dışı... firması ile yapmış olduğu sözleşmenin celbinin gerektiğini, davacının ticari ilişki içerisinde olduğu tüm taraflara dava dışı İsviçre'de mukim ... firması ile bu firmanın Türkiye'de bulunan iştiraki ... AŞ. ve ...

Bankası'na davanın ihbarını talep ettiklerini, böylelikle tüm taraflar arasındaki ilişkilerin ne olduğunun öncelikle açığa çıkarılmasını buna göre davalıdan ne talep edildiği ve bu talebin haklı olup olmadığı hususunun açığa çıkarılmasını talep ettiklerini belirterek,

davalı açısından husumet nedeniyle davanın reddini, davacının sunduğu konşimentolarda taşımaya ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak hukukun ABD hukuku olarak belirlenmesi ve uyuşmazlıklarda bu devlette bulunan ...Adli makamlarının yetkili ve görevli olarak belirtilmesi nedeniyle, ilk itirazlarının kabulü üe yetkisizlik nedeniyle davanın reddini, davacının irtibatlı olduğu ..., ... AŞ. ve ...

Bankası AŞ.'ye ihbar edilmesini, haksız ne mesnetaz davanın tümden reddini ücnet-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.

Dava, Dava konusu emtianın limanda davalılar tarafından haksız olarak bekletilip bekletilmediği, ... Limanına ödenen liman ve ardiye masraflarından sorumluluğun hangi tarafta olduğu, davacı tarafın ürünleri tekrar piyasadan alınmak zorunda kalınması ve teslim alınamayan mal bedeline dayanan tazminat talepleri ile husumet ve milletlerarası yetki noktaları ile teminat mektubunun iadesi noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili 31/03/2022 tarihli dilekçesi ile "Teslim edilmeyen ipliklerin piyasadan temin edilmesi sebebiyle uğranılan maddi kayba karşılık şimdilik 50.000,00.TL zararının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan tahsili" istemine ilişkin talebini atiye bıraktığını beyan etmiş, davalılar vekili de 13/06/2023 tarihli duruşmadaki " davacının ikame mal değerinin atiye bırakılması husunda muvafakatimiz vardır" beyanı ile atiye bırakmayı kabul etmiş ve beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 08/02/2021 tarihli raporda, Gümrük değerlendirmesi sonucunda. Davalı ...

Ltd.nin Ambarlı gümrük müdürlüğüne özet beyan ve varış bildiriminde bulunduğu, Gümrük Kanunun 39 ve Gümrük Yönetmeliğinin 73 maddesi uyannca eşyalan gümrük müdürlüğüne sunduğu, ve Gümrük kanunun 37/1 a göre eşyaları gümrük idaresine teslim ettiği, davacının, göndericiden, taşıyıcıdan ve aracı bankasından temin ettiği belgeler ile Gümrük Kanunun 60 Gümrük Yönetmeliğinin 114 ve devamı maddelerdeki ithalata ilişkin belgeler ile Serbest Dolaşıma Giriş rejimi göre serbest dolaşıma giriş beyannamesi düzenleyerek beyanda bulunmak suretiyle ithal işleminin başlanılmadığı,

davalıdan kaynaklanan, dava konusu emtianın limanda davalılar tarafından haksız olarak bekletildiğine ilişkin tespit olmadığı, Gümrük Kanunun 39 ve Gümrük Yönetmeliğinin 73 maddesi uyannca eşyaları gümrük müdürlüğüne sunduğu, ve Gümrük kanunun 37/1 a göre eşyaları gümrük idaresine teslim edilmesi nedeniyle, davacı ...

A.Ş ait olduğu, ... limanına ödenen liman ve ardiye masraflarının sorumlu olduğu, Davacı tarafın ürünleri tekrar piyasadan almak zorunda kalınması ve teslim alınamayan mal bedeline dayanan tazminat talepleri, ithal orijinal evrakları göndermeyen satıcı ...yönünden değerlendirilebileceği, Davalıların sıfatlarına ve sorumluluklarına ilişkin değerlendirmeler sonucunda.

Dosyaya sunulan konişmentolar eşyaların taşıyana tesliminden önce düzenlenmiş olsa da satıcının beyanları, satışın CİF esasına göre kurulmuş olması dikkate alındığında davacının navlun sözleşmesinin gönderileni sıfatına sahip olduğu,

Her ne kadar gümrük değerlendirmesinde eşyanın teslim edilmemesinin davalılardan kaynaklanmadığı tespit edilse de, davacının iddia ettiği gibi teslim edilmeme sebebi davalı taşıyan ...'ın eşya üzerinde hapis hakkı kullanmasından kaynaklanıyorsa davalının eşya üzerinde gönderilene karşı kullanabileceği bir hapis hakkına sahip olmadığından haksız şekilde kullanılan hapis hakkından kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulmasının gerektiği, bu ihtimalde dahi davacımn uğradığını iddia ettiği zararların dava konusu olay ile nedensellik bağı içinde olduğunun ispatlanmasının gerektiği,

dosyaya sunulan delillerle bu hususun ispatlanmış olup olmadığının Saym Mahkemenin takdirinde olduğu, Davacının davalı taşıyan tarafından yanlış beyan edilmiş olması sebebiyle teslim alamadığını iddia ettiği 1082 kap ve 1080 kap eşya bakımından gümrük incelemesi sonucunda bu hususta taşıyanın sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmişse de taşıyanın eşyaya uygun olmayan özet beyan sunması sebebiyle teslim gerçekleşemiyorsa bu eşyanın teslim edilmemesinden davalı taşıyanın sorumlu tutulabileceği, bu hususta kusuru bulunuyorsa diğer davalı ...'in de sorumlu tutulmasının mümkün olduğu,

Gerek dava konusu yanlış beyan sebebiyle teslim alınamadığı iddia edilen eşya gerekse tüm eşyanın gümrük makamından teslim alınamamasının sebebi eşya bedelini tahsil eden dava dışı satıcı ... tarafından ithalat işlemlerinin yapılması için gerekli belgelerin davacıya gönderilmemiş olması ise satıcının da sorumlu tutulması gerektiği, Eşyanın teslimi için sunulmuş olan teminat mektubunun davacının davalılara teslimi engelleyen bir borcu bulunmadığından iadesinin (serbest kalmasının) gerektiği,

Konişmentodaki yetki şartının TBK m. 20-25 hükümlerinde düzenlenen genel işlem şartı denetimine tabi tutularak geçersiz sayılmasının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ...tarafından tanzim edilen 03/03/2022 tarihli raporda, Dava konusu emtianın, davalı taşıyıcı ... Ltd.

Sti. tarafından, gönderici tarafından navlun bedeli Ödenmiş olmasına, emtia üzerinde hak sahibi olan davacının navlun ve demuraj borcu olmamasına rağmen, limana gelmiş olan emtianın taşındığı konteynerlere ait Yük Teslim Evrakını (...) haksız olarak vermemesi nedeniyle gecikmenin meydana geldiği, Gecikmede tek başına sorumluluğu olan davalı ... Ltd.

Sti'nin TTK 1186/2 maddesi çerçevesinde gecikmeden doğan ve davacı tarafından 15.11.2018 tarihinde ödenen ardiye bedeli 121.26839TL'nı tazminle yükümlü olacağı, Davalı... Ltd.

Sti.'nin dava dışı satıcı/göndericiye taşınan emtia için navlun faturaları düzenleyerek taşıyan sıfatını haiz olduğundan, husumet yöneltilebileceği, alıcıya eksik teslim edilen emtianın taşıma sırasında zayi olduğu sübuta erdiğinden, TTK 1186/1 maddesi çerçevesinde davacının 14.08.2018 tarihinde bedelini ödediği ancak teslim alamadığı için zayi hükmünde olan emtia tutarı olan 129.464.71USD,yi davalı taşıyan ...

Sti.'den talep edebileceği, Davacının piyasadan temin ettiğini belirttiği (30/1 numara %100 pamuk ipliği) ürünlerin gecikmeli gelen ve teslim alınmayap (26/1 numara pamuk/polyester karışık tipi iplik) ürünler ile farklı olması nedeniyle ikame söz konusu edilemeyeceğinden, davalının ikame mal farkı talebinin verinde olamayacağı, Davalının davacıdan navlun ve buna bağlı demurai alacağı olmadığından, malın üzerinde hapis hakkı olamayacağı, bu nedenle, davacının verdiği 100.000.00TL bedelli teminat mektubunun iadesini talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı,

Davacı talebi olan taşıma sırasında zayi olan emtiaya ilişkin ihbar olunan ... tarafından düzenlenen Emtia Nakliyat Poliçesinin tamamı ve hasar dosyası, dava dosyası kapsamında bulunmadığı ve Sayın Mahkemenin de görevlendirmesinde yer almadığı için değerlendirilmediğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi ...'nın da heyete dahli ile davalıların tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisi uyarınca sorumlu tutulup tutulamayacakları hakkında rapor tanzim edilmek üzere dosya ikinci bilirkişi raporunu tanzim eden heyete tevdi edilmiş ve bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 18/04/2023 tarihli raporda, Dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan gerekçelerle, uyuşmazlık konusu olayda gerek organik bağ gerekse tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanması yollarının işletilebileceği, bu çerçevede her iki davalının da sorumlu tutulmasının mümkün olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Davacı vekili iddialarında, müvekkilinin davadışı ...

Firmasından yaklaşık 2.500.000 USd yi bulan yaklaşık 2000 ton miktarında iplik alım satımı hususunda anlaştığını, teyitli ve geri dönülemez akreditif ödemeli, ... satış şekli olduğunu, Inter'in malları parsiyel halde teslim etmeyi taahhüt ettiğini, malların taşınması için davadışı satıcının davalı ile anlaştığını , davalının yasa olmayan hapis hakkı sebebiyle dava konusu ... nolu fatura ve ... konişmentoya bağlı olan 64.792,24 USD tutarındaki 1082 koli mal ve ... nolu faturaya ve ... nolu konişmentoya bağlı 64672,47 USD tutarındaki 1080 koli malın teslim alınamadığını,

davalının malları ... limanına getirmesi sonucu elindeki konişmento asıllarını bankaya ibrazı üzerine malların bedellerinin geri dönülemez şekilde davadışı İntersa firmasına ödenmesine sebebiyet verdiğini, davalının kötüniyetli olduğunu, davalının ... vermemesi sebebiyle haksız olarak malı limanda beklettiğini, malların ... liman işletmesinde beklemesi sebebiyle bekleme ücreti ödediğini ayrıca 2180 kap ipliği piyasadan ettiğini, ekstradan bütçe ayırması sebebiyle davalıdan maddi tazminat talep ettiklerini ve ayrıca mahkememizin 2018/ 123 D.

İş dosyasında temin ettikleri 100.000 TL teminat bedelinin taraflarına ödenmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davacının yasal ticari defterleri üzerinde yapılan mali inceleme ile, davacının 14.08.2018 ile 20.08.2018 tarihleri arasında ..., ...ve ... nolu konişmentoya bağlı davalı satıcı...'ya ... Bankası hesabından akreditif yolu ile toplam 517.379,79 USD ödeme yaptığı, malların limanda beklemesi sebebiyle ... liman işletmeleri tarafından 15.11.2018 tarihli 123.402,63 TL davacı adına fatura kesildiği ve ticari defterlerde davacının 15.11.2018 tarihinde bu bedeli ödediği, davacının 6480 kap, 144.789,12 kg, 152.465,28 brüt kg için 388.034,84 USD davadışı ... firmasına ödeme yaptığı ancak 2162 kg ipliğin teslim edilmemesi sebebiyle iç piyasada bulunan ... tekstilden 99.842,00 kg 1.881.496,00 TL ödeyerek ikame yaptığı saptanmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davacının davadışı... dan satın aldığı 2162 kap 48.307,73 kg 129.464,72 USD tutarında iplik emtiasının gümrük beyannamesinin verilmediği ve davacının bu miktar kadar eksik teslim aldığının saptandığının belirtildiği, davalı ... tarafından gönderici tarafından navlun bedeli ödenmesine rağmen davacıya ... tesliminin yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı firmaya ait olup davalı ... ait ... ve ... nolu konşimentolara konu olan ... ve ... sayılı faturalarda belirtilen ... koli ürünün bedeli tahsil edildiği halde, taşınarak alıcısı davacıya teslim edilmediği ileri sürülmektedir. Bahsi geçen konşimentolar " Taşıyan Zım firmasını temsilen / acentesi sıfatıyla..." şeklinde imzalanmıştır.

Ancak dosya kapsamına göre, ...'ın acentesi olmadığı, ... teslim şartlı satıştan satıcıya karşı taşımayı üstlendiği, belirgin bir durumdur, o halde ...'in kendi konşimentoları ile taşımayı taahhüt ettikten sonra fiilen icrasını üçüncü kişiye bırakmış olduğundan akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, değerlendirilmelidir....

Ticaret Limited Şirketi konşimentolarda yer almamakla birlikte varış ihbarnameleri bunun tarafından düzenlendiğinden taşıma ilişkisinde gönderilen nazarında acente gibi değerlendirilmelidir. Bu çerçevede TTK'nın 105.maddesine göre, davalı ...'ye izafeten ...A.Ş'ye karşı dava açılması mümkün sayılmıştır.

Dava dosyasında fiili taşıyan konşimentosu mevcut olmayıp malların taşınarak alıcısına teslim edildiği davalı taraflarca ispatlanamamıştır. Bu durumdan eşyanın taşınmak üzere tesellüm edilmeden ... tarafından konşimento düzenlendiği dosya kapsamına göre sabit hale gelmiştir. Aksinin kabul edilmesi halinde ise tesellüm edilen mallar alıcısına teslim edilmediği halde mal bedelinin tahsil edilmiş olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu değerlendirmede ki birinci ihtimalde taşıyanın TBK'nın 112.maddesindeki akde aykırılık yükümlüklerine göre ikinci ihtimalde de taşıyanın sorumluluğunun düzenlendiği TTK 1178/5 .maddesi gereğince zarardan sorumlu olmalıdır.

Davalılar, ... Ltd. Şti. ile ... arasındaki ilişkiye bakıldığında, ... Ltd. Şti.'nin Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtlarına göre, şirketin ortakları ...'dir. (TTSG İlanı, T. 18.10.2016, Sayı: 9178, Sayfa: 103). Yine bu şirketin müdürlerinin ..., ... ve ... olduğu görülmektedir. (TTSG İlanı, T. 13.07.2018, Sayı: 9620, Sayfa: 462) ... Ltd. Şti.'nin 05.10.2018 tarihli Ticaret Sicil Kayıtlarına göre (TTSG İlanı, T.

05.10.2018, Sayı: 9675, Sayfa: 550), şirket genel kurulunun toplantıya davet edilmesine ilişkin ilanda, genel kurul gündem başlıklarından bir tanesi: “Şirket iştiraki olan ve Amerika'da faaliyet gösteren ... (....) şirketine şirketimiz adına temsilci atanması,”şeklindedir. Dosyaya sunulan 07.05.2018 tarihli varış İhbarnamelerinde “... Ltd.

Şti.” ve ...'ın unvanlarına birlikte-alta alta-"...” ismi altında, yine antet kısmında bu iki şirketin adres ve telefon bilgilerine yan yana yer verildiği belirlidir. Aynı birlikteliğe, “... Ltd. Şti.” tarafından davacı şirkete gönderilen faturalarda da yer verilmiştir.

Bu şekilde bu iki şirketin unvanları birlikte kullanılmıştır.Tespit edilen bu durum, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere iki şirketin muhataplarının nezdinde, sanki tek bir şirketlermişçesine bir algı yaratıldığını düşündürmektedir. Öte yandan ... Ltd. Şti.'nin yetkili temsilcilerinin e-posta yazışmalarında “..,...” şeklinde ibarelere yer verildiği görülmektedir. Yine ... Ltd.

Şti.'nin ortağı ve müdürü olan ...”ın sosyal medya hesabı olan Linkedn hesabında “ ...” kaydına yer verilmiştir. Bu hususlar göz önüne alındığında, davalılar ... Ltd. Şti. ile ...'ın birbirinden tamamen bağımsız şirketler olduğunu söylemek mümkün değildir. Aksine bu iki şirket arasında yoğun bir ilişki/bağ bulunduğu anlaşılmaktadır. ... Ltd. Şti. davacının talepleri bakımından, ...'ın sorumlu olduğunu ileri sürmekteyse de, yapılan işlemlerin hem ... Ltd.

Şti. hem de ... adına yapıldığı, bu doğrultuda bu iki şirket dışardan, tek bir şirket görünümü sağladıklarından, ... Ltd. Şti. ile...arasında organik bağ ilişkinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle her iki davalının da teslim edilmeyen mallar için davacının hesabından ödenen bedel nedeniyle doğan zararından birlikte ve müteselsilen sorumludur.

Bilirkişi raporunda eksik beyan edilen ve ... verilmeyen 2162 kap 48.307,73 kg iplik emtiası zayi olduğu tespit edilmekle mahkememizce zayi olan 2162 kg iplik emtiası için taleple bağlı kalınarak 100.000 zayi bedeli üzerinden davacının haklılığı kabul edilmiş,

davacının dışında gelişen sebeplerle emtianın ... limanında beklemesi sebebiyle ... liman işletmeleri tarafından davacı adına düzenlenen 15.11.2018 tarihli 22.550,00 USD karşılığı 123.402,63 TL bekleme ücretinin davacı tarafından liman hizmetlerine ödendiğinden davacının talebi gözetilerek 115.000,00 TL davacının haklılığı kabul edilmiş ,davacının ... firmasından satın aldığı ipliğin kendisine teslim edilmemesi sebebiyle iç piyasadan mal temin etmesi sebebiyle uğradığı maddi zarar talebini bakiye bıraktığı ,

davalının da duruşmada sırasında davacının bu alacak kalemi yönünden bakiye bırakma talebine muvafakat ettiğinden bu alacak kalemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş, mahkememizin ... D. İŞ dosyasında davacı tarafından 100.000 TL edildiği, yukarıda izah edildiği üzere emtianın teslim edilmemesi davalıdan kaynaklandığından malların teslimi için davacının yatırdığı bu teminatın davcıya iadesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır