İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/370 K.2021/109

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... aracında ve taşıdığı emtiada meydana gelen hasardan dolayı kendisinin bir kusuru bulunmadığını, aşırı lodosun gemiyi sallamasından kaynaklandığını, davalı ...Ş.'nin öncelikle aşın lodosa rağmen sefere çıkmakla hata ettiğini, iptal etmesi gerektiğini, ayrıca yarısı boş olan gemide aracının orta tarafa değil geminin en köşesine park ettirildiğini ağırlığını dengeleyecek başka bir araç olmadığından dolayı feribotun aracının bulunduğu kısımda daha fazla sallanarak aracın dengesini bozmak suretiyle kazanın oluştuğunu belirterek sorumlusunun ... olduğu cihetiyle hem şirkete hem de ... A.Ş nin sigortasını yapan ... A.Ş şirketinin mütelsesil sorumlu olduğu gerekçesiyle zararının karşılanmasını talep etmiştir.

1 nolu davalı ...Ş. cevap dilekçesinde özetle; davacının damacana aralarına mdf levha koymak suretiyle basiretli bir tüccar gibi davranma- yarak ambalajlı suları istiflerken gerekli dikkat ve özen göstermediğini, su satışı için sağlık bakanlığı tebliğlerine uymadığını, su nakil aracı izin belgesinin bulunmadığını, kazanın tamamen davacının aracındaki su bidonlarını yanlış istiflemesinden kaynaklandığını kendilerinin bu konuda bir ihmallerinin bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2 nolu davalı vekili ... Sigorta şirketi cevap dilekçesinde özetle; kendilerinin geminin mali mesuliyet sigortacısı olup, diğer davalı ...nin kusursuz olduğu ilaveten davacının kendilerinden doğrudan talepte bulunamayacağını, ancak kazada kusurlu bulunması ve herhangi bir ödeme yapması halinde sadece sigortalı ... A.Ş. nin tazminat talebinde bulunabileceği gerekçesiyle davacı yönünden pasif husumet ehliyetine haiz olunmadığı gerekçesiyle davanın reddini istemiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacının yolcu sıfatı ile aktif husumet ehliyeti, 1 nolu Davalı'nın taşıyan sıfatı ve 2 nolu Davalı ... 'in davalının mali mesuliyet sigortacısı sıfatı ile pasif dava ehliyetinin bulunduğu, davacı yolcunun beraberindeki ... plaka sayılı araç içerisindeki su damacasının denizyolu taşıma güvenliğine uygun biçimde ambalajlamamış, sabitlememiş, bağlamamış olması sebebiyle hasarın meydana geldiği, feribot kaptanının ve/veya davalı 1 nolu taşıyanın meydana gelen hasardan dolayı kusuru bulunmadığı dolayısıyla 1 nolu davalı taşıyanın ve 2 nolu davalı sigortacısının ttk madde 1256 tahtında meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı sonuç ve kanaatlerine varıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan ikinci bilirkişi raporunda özetle.

Davacıya ait ... plaka sayılı araç içerisinde sevk edilen su damacanalarının denizyolu taşıma güvenliğine uygun biçimde ambalajlanmamış, sabitlenmemiş, bağlanmamış olması sebebiyle geminin olağan seyri sırasında oluşan iskele-sancak devinimler esnasında ... plakalı araç devrilmemesıne rağmen yükün sol tarafa kayarak dorsenin sol yan profillerini ve tentesini yırtmak suretiyle dışarıya döküldüğü, bu sebeplerle feribot kaptanının ve davalı taşıyan ...

A.Ş. atn meydana gelen hasarda bir kusurunun bulunmadığı dolayısıyla ]. Nolu Davab taşıyanın TTK MADDE 1256 tahtında meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı sonucuna varıldığından 2 nolu Davalı sigortacısının da sorumluluğu bulunmadığı yönünde kök. rapordaki nihai kanaat ve sonuçlarda değişiklik yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

Davacı ... ...plakalı aracıyla 206 adet damacana suyu naklederken, l.nolu davalı ...Ş.'ye ait ... isimli araba vapurunda hava şartlarının kötü olması dolayısıyla aracın sallanması suretiyle araç içinde bulunan damacanalar devrilmiş, aracın kasası patlamış ve 206 adet dolu su damacanası kaybolmuş ya da zayi olmuştur.

Açılan davanın konusunun ve taraflar arasındaki uyuşmazlıklığın ana noktaları; davacı tarafa ait 206 adet damacana ile ... plakalı araçta meydana gelen hasardan dolayı davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlular ise sorumluluklarının miktarının ne kadar olması gerektiği hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu kazaya ait video kaydının bulunup bulunmadığı hususunda ...ye müzekkere yazılarak video kaydı var ise gönderilmesinin istenildiği, cevabın dosyaya sunulduğu anlaşıldı.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılarak olay tarihi olan 24/12/2018 tarihi itibariyle hava, deniz durumuna ilişkin bilgilerin gönderilmesinin istenildiği, cevabın dosyaya sunulduğu anlaşıldı.

Davacı kendisine ait taşıma aracının ve araç içindeki emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında hasara uğraması nedeniyle doğan zararının tazminini, taşımayı gerçekleştiren I nolu davalı taşıyan ve onun mali mesuliyet sorumluluk sigortacısı II nolu Davalı'dan talep etmektedir. Deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklı hasar tazminini talebi ile açılan bu davada I nolu Davalı taşıyan sıfatına haizdir. Taşımayı gerçekleştirdiği ve hasarın taşıma sırasında meydana geldiği konusunda taraflar arasında bir ihtilaf yoktur. Bu nedenle davada, I nolu Davalı bakımından pasif husumet ehliyeti gerçekleşmiştir.

II nolu Davalı ... tarafından ... tarihli, ... nolu Su Araçları Sorumluluk Sigortası Sertifikası düzenlenmiştir. Bu sertifika ve eki Su Araçları Sorumluluk Sigortası Özel Şartlan tahtında (2002 tarihli Atina Protokolü 5. Madde ve TTK madde 1279 belirtilen sınırlara uygun olarak) ticari amaçlı yolcu taşıyan... yolcularının bagajı ve kişisel eşyalarının zayi olması veya hasara uğraması halinde doğacak zararlar teminat altındadır.

Sorumluluk sigortalarında zarar gören üçüncü şahsın doğrudan doğruya sigortacıya karşı talep ve dava hakkı TTK'nun 1478. maddesinde düzenlenmektedir. İhtilaf konusu olay açısından, Deniz Araçları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.L Zarar Görenin Başvuru Hakkı ve Başvuru Süresi başlıklı maddesinde, zarar görenlerin poliçede öngörülen teminat sınırları içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği açık olarak düzenlenmektedir.

TÜRKP&I Su Araçları Sorumluluk Sigortası Özel Şartlarında, zarar görenin doğrudan doğruya dava hakkını ortadan kaldıran açık bir madde yer almamaktadır. Netice olarak, II nolu Davalı Sigorta Şirketinin I nolu Davalının mali mesuliyet sigortacısı olarak davada pasif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün dosyaya mübrez ... tarih ve ... sayılı hava durumu raporuna göre, kazanın meydana geldiği 24.12.2018 tarihinde havanın çok bulutlu ve yağmurlu olduğu, görüş mesafesinin iyi, yağış anında orta olduğu, rüzgar durumunun güney -güneybatıdan 3-5 akşam saatlerinden itibaren 4-6 bofor şiddetinde olduğu ve tahmini dalga yüksekliğinin 0.5 -1.5 metre olduğu ve akşam saatlerinden itibaren 2 metre civarında olacağı belirtilmiştir. Bofor skalasına göre; 4 şiddetinde hava "mutedil rüzgar" (20-28 km/h) ile 6 şiddetinde hava ise "kuvvetli rüzgar " (39-49 km/h) olarak tanımlanan bir hava durumunu ifade etmektedir ki bu durumda olay esnasında bir fırtına olmadığı anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1256. Maddeye göre;

(3) Kabin bagajının zıya veya hasara uğramasına yol açan kazanın gerçekleşmesinde kusuru bulunan taşıyan, bu yüzden uğranılan zarardan sorumludur. Gemi kazasının sebep olduğu zararlar bakımından, taşıyanın kusurunun bulunduğu varsayılır; bu karinenin aksi ispat edilebilir.

4) Taşıyan, kabin bagajı dışındaki bagajın zıya veya hasara uğramasından doğan zarardan sorumludur, meğerki, zararın meydana gelmesine yol açan kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığını ispat etmiş olsun.

Dosyada bulunan bilgi, belge ve fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde, damacanalar araç içinde yerleştirilirken devrilme ve yuvarlanmaya karşı rijit ambalajlama kullanılması gerekirken birbirinden bağımsız şekilde tek tek hiçbir önlem alınmadan sadece aralarına MDF levha konulmakla yetinildiği görülmüştür.

MDF levhalar damacanaların üst üste konulmasında dikey yönde zemin oluşturmakla birlikte yükün yanal kuvvetlerden etkilenmesi durumunda kaymaya ve devrilmeye karşı herhangi bir koruyucu vasfı bulunmamaktadır. Damacana şişelerinin her birisinin birbirinden bağımsız olarak yan yatmanın etkisiyle kayması ve diğer damacanaların devrilmesini tetiklemesi, devrilen damacanaların denize yuvarlanmasına ve araç kasasının yan profillerinin eğilerek aracın ha- sarlanmasına yol açmıştır.

Sonuç olarak araçta istiflenmiş bulunan damacanaların, taşıma esnasında gelebilecek yanal kuvvetlere karşı araç içerisinde uygun ambalajlanmadığı, sabitlenmediği, kayma ve devrilmeye karşı önlem alınmadığı, bu nedenle geminin yalpalaması sonucu sol tarafa kayarak aracın kasasını oluşturan yan profillerin deforme olmasına ve bilahare damacanaların kamyon kasasından dökülerek ziyan olmasına neden olduğu anlaşılmıştır.

Yüklerin gerek karayoluyla gerekse denizyoluyla taşınması durumunda, yükün istiflendiği yerde (konteyner, kamyon, dorse, gemi vs.) mutlaka güvenceye alınması gerekmektedir. Zira, yükler taşıma esnasında oluşan devinim nedeniyle istiflendiği yerden oynama eğilimindedir.

Yük bu devinimin neden olduğu kinetik eneıjinin doğurduğu bileşke etkisiyle yerinden oynayabilir ve bir kez oynadı mı artık o yükün kayması ve devrilmesi olasılığı doğar ki bu duruma denizcilikte "istifin bozulması" denir. Yükün devinip tehlike yaratmasının önlenmesi için alınacak sabitleme önlemleri; "yükün netası" veya " lashing" olarak tanımlanır.

Nitekim yükün neta edilmesi bakımından IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü) de konuya ilişkin olarak kurallar koymuş ve tavsiyelerde bulunmuştur. Bu kapsamda uygulamada, ambalajlaması yükleyici tarafından yapılmış, yükün kamyon veya dorse içerisine istiflenmesi ve sabitlenmesi işlemleri yine yükleyici tarafından yapılmaktadır. Yük konteyner/dorse içerisine istiflenip sabitlenmesi yapıldıktan sonra gemiye teslim edilir.

Dolayısıyla, bütün bu işlemler taşıyanın bilgisi haricinde gerçekleştirilir. Bu bağlamda, konteynerin yükleten tarafından istif edildiği hallerde, ambalajlama yetersizliği, kötü istif veya lashing eksikliği sebebiyle meydana gelen zarardan gemi kaptanın sorumluluğu söz konusu olmaz. Zira bahse konu hükümde yer alan ve taşıyandan beklenen dikkat ve özen yükün gemiye yüklenmesi, istifi sırasındaki dikkat ve özendir.

Halbuki, davaya konu uyuşmazlıkta yükün kamyon/dorse içerisine yüklenmesinde (gemiye yüklenmeden önce) bir dikkatsizlik ve özensizliğin olduğu anlaşılmaktadır ki; bu safhada yük taşıyanın hakimiyet sahasında olmadığından, sorumluluğuna da gidilemez.

Sonuç olarak; usul ve yasaya uygun alınmış bilirkişi raporu doğrultusunda, davacıya ait ... plaka sayılı araç içerisinde sevk edilen su damacalan denizyolu taşıma güvenliğine uygun biçimde ambalajlanmamış, sabitlenmemiş, bağlanmamış olması sebebiyle geminin olağan seyri sırasında oluşan iskele-sancak devinimler sırasında yükün sola kayarak dorsenin sol yan profillerini ve tentesini yırtmak suretiyle dışarıya döküldüğü, Davacı yolcunun beraberindeki ... plaka sayılı araç içerisindeki su damacanaların denizyolu taşıma güvenliğine uygun biçimde ambalajlamamış, sabitlememiş, bağlamamış olması sebebiyle hasarın meydana geldiği,

bu duruma davacının kusurunun sebebiyet verdiği, bu sebeplerle davalı taşıyan ... A.Ş. nin meydana gelen hasarda bir kusurunun bulunmadığı, 1 nolu davalı taşıyanın TTK 1256 madde gereği meydana gelen hasardan sorumlu olmadığı ,bu nedenle II nolu Davalı sigortacınında sorumluluğu bulunmadığından , her iki davalı açısından da haksız ve mesnetsiz şekilde açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır