İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/117 K.2022/228

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... no.lu Nakliyat Abonman Poliçesi kapsamında tanzim edilmiş olan ... no'lu poliçe sertifikası kapsamında sigortalı bulunan ...

Anonim Şirketine ait 734 adet brüt 49420 kilogram çamaşır makinesi emtiasından 138 adet emtianın ambalajının, takip borçlusu muteriz taşıyıcı şirketler tarafından ..., ..., ... ve ... no.lu 4 adet konteyner İçerisinde MSC Ariane adlı gemi ile Türkiye'den Vietnam'a nakliyesi sırasında hasara uğradığını, 3 adet konteyner içerisindeki 138 adet çamaşır makinesi emtiasının ambalajlarında ıslanma, yırtık ve ezik hasarlarının meydana geldiğinin tespit edildiğini, sigortalı emtianın tahliye edildiği depoda tutanak düzenlenerek taraftarca imza altına alındığını, ... no.lu konteyner içindeki 62 adet emtianın ambalajının ıslak ve yırtık olduğunun,

... no.lu konteyner içerisindeki 61 adet emtianın ambalajının yırtık ve ıslak olduğunun, ... no.lu konteyner içerisindeki emtianın 15 adetinin ambalajının ıslak ve yırtık olduğunun tespit edildiğini, hasara uğrayan sigortalı emtialar üzerinde yapılan ekspertiz sonucunda tanzim edilen ekspertiz raporunda, hasarın konteyner kapaklarının alt kısmında sızan deniz veya yağmur suyu nedeniyle meydana gelmiş olabileceği kanaatine varıldığı,

mutabakata varılan hasarlı emtianın birim fiyatının yüzde 20'si oranında hasar hesaplaması yapıldığını, bu kapsamda poliçe şartları gereği sigortalıya 4.205,48 euro hasar ödemesi yapıldığını, Türk Ticaret Kanununun 1472. maddesi uyarınca halef olunan söz konusu hasar tazminat tutarından, poliçe şartları gereği sigortalıya ödenmiş olan %10 ilave bedel düşüldükten sonra tespit edilen 3.823,16 Euro tutarındaki hasar bedelinin davacı taşıyıcılardan müşterek ve müteselsilen rücuen tahsil edilmesi gereği duyulduğunu, alacağın tahsili için yapılan müracaatların sonuçsuz kalması neticesinde, yukarıda belirtilen miktarın ödenmesi için ....

İcra Müdürlüğünün 2019/ ... esas nolu icra takip dosyası üzerinden ilamsız takip yapıldığını, yapılan itiraz sonrası takibin durduğunu, arabuluculuk müracaatından sonuç alınamadığını belirterek davalarının kabulüne, ...

İcra Müdürlüğünün 2019/ ... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine konu alacağın aslı ile ferilerine ilişkin olarak muteriz borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile takip konusu alacağın 20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davasının, milletlerarası yetki yönünden reddi gerektiğini, müvekkili 2 numaralı davalının dava konusu taşımayı üstlenmediğini, bu taşımada sigortalıya karşı taşıyan veya fiili taşıyan olmadığını, davaların pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, iddia edilen ıslaklığın nevinin tespit edilmediğini, nakliyat sigortaları madde 4/A uyarınca tatlı sudan meydana gelen hasarların sigorta kapsamı dışında olduğunu, CİF teslim şekline göre yükler yükleme limanında gemiye yüklendiği anda yükteki tüm risk ve sorumluluğun dava dışı alıcıya geçtiğini,

haricen yapmış oldukları görüşmelerde sigortalının ma! bedelini tam ve eksiksiz olarak aldığının öğrenildiğini, TTK 1185 hükmü gereğince taşıyana süresinde hasar ihbarının yapılmadığını, TTK 1185 / 2 hükmüne göre hasarlı olduğu iddia edilen yükler üzerinde her iki tarafın iştiraki ve mahkemeler vasıtasıyla yapılmış bir tespitin bulunmadığını, sigorta el hasarın nereden ve nasıl meydana geldiğini tespit edemediğini, yükü de konteynerieri görmeden bunlar üzerine herhangi bir inceleme yapmadan, masa başında tek taraflı ve varsayıma dayalı olarak muhtemelen mantığı ile,

konteyner kapılarının alt kısmından konteyner içine deniz veya yağmur suyunun giymiş olabileceği şeklinde tespit yapıldığını, ... çamaşır makinesinin satış fiyatının % 20'sinin, karton koli ambalajı meblağı olduğunu düşünmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu Sigorta eksperinin hesapladığı hasar meblağına 2 kez %10 ilave ettiğini, icra takibinde hesaplanan işlemiş faizin fahiş olduğunu belirterek milletlerarası yetki şartı uyarınca davanın yetki yönünden, halefiyet yokluğu nedeniyle, davacının dava ehliyet yokluğundan, davanın pasif husumet nedeniyle reddine TTK 105/ 3 hükmüne göre Doğrudan doğruya ... aleyhine kurulmasına karar

verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; Davacının, davalılardan 12.06.2019 tarihi itibariyle 3.823,16 Euro asıl alacak, 202,31 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.025,47 Euro alacağının bulunduğu, bu alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar bankaların Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek döviz faiz oranına(değişen oranlarda) göre faiz hesaplanabileceği belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 27/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... Sigorta A.Ş. nin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalı ... ın pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, hasar ihbarının kanuni sureler içerisinde usulüne uygun olarak yapıldığı, söz konusu zararının taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana geldiğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalının sorumlu tutulamayacağı; mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, 4.205,48 EUR olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş. Tarafından alıcı ... Ltd. şirketine satışı yapılan çamaşır makinesi emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın ambalajının hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Taşımaya ilişkin düzenlenen konişmento incelendiğinde davalı ... nin fiili taşıyan olduğu, buna göre pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan mal faturasına göre davaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olup, satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunması, mal bedelinin tahsil edilmemiş olmasına bağlı ise de 29/01/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda alıcı firmanın hasarlı emtiaya ilişkin 3.784,93 EURO tutarlı fatura tanzim edildiği, sigortalının defterlerine alacak kaydedildiğinin belirtildiği anlaşıldığından sigortalının hasar bedelini talep etmekte menfaatinin bulunduğu, buna göre davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 27/09/2018 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 05/02/2019 tarihinde yapıldığı, icra takibinin ise 12/06/2019 tarihinde başlatıldığı, bu durumda davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davacı taraf hasarın deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Yükün 27/09/2018 tarihinde alıcı tarafından teslim alındığı, hasara ilişkin ihtarnamenin 10/12/2018 tarihli olduğu gözetildiğinde hasar ihbarının süresinde yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda eşyanın tahliyesi için konteyner kapaklarının açılması neticesinde eşyaların hasar gördüğünün tespit edildiği ve gerekli hasar raporu çıkarılarak TTK m. 1185 f. 1 de belirtilen süreler içerisinde zamanında hasar ihbarında bulunulduğu belirtilmiş ise de konişmentoda CY/CY kaydının bulunduğu, buna göre davalının kara taşımasını üstlenmediği, hasar tutanaklarının taşıyanın temsilcisinin katılımı olmadan düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından hasar ihbarının süresinde yapılmadığı kabul edilmiştir.

Buna göre hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir.

27.09.2018 tarihli 3 ayrı hasar tutanağı incelendiğinde; alıcının deposuna sevk edilen ..., ... ve ... no'lu konteynerlerin orijinal mührünün depo personeli tarafından açılmış olduğu ve boşaltma esnasında ... deposunu temsilen 2 kişi ile Ceva deposunu temsilen 1 kişi tarafından yapılan inceleme sırasında, konteynerin taban kısmında bulunan ürünlerin ambalajlarının ıslandığı ve bu şekilde teslim alındığı, içeriğinin ise kontrol edilmediği ve konteynerlerde delik olmadığının belirtildiği,

ekspertiz raporunda ise dava konusu ambalaj ve ıslanma hasarlarının, muhtemelen konteyner kapakları alt kısmından sızan deniz ya da yağmur suyu nedeniyle meydana geldiği şeklinde yorum yapıldığı, ancak konteyner kapaklarının alt kısmından su sızdığına ilişkin bir bilgi, belge ve tespite rastlanılmadığı, ıslaklığın deniz suyu mu yoksa tatlı su mu olduğunu gösteren gümüş nitrat testinin de yapılmadığı,

bilirkişi raporunda da ıslanma zararının taşıyanın sorumluluk alanı içerisinde mi yoksa dışarısında mı meydana geldiği hususunun belirli olmadığının belirtildiği anlaşılmakla, dava konusu hasardan davalı tarafın sorumluluğunun bulunduğu uygun delililerle ispatlanamamış olup davalı ... 'ye izafeten açılan davanın davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... A.Ş.'nin pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı yönünden yapılan değerlendirmede ; konişmentonun " signed for the carrier ... " kaydı ile taşıyan adına acentesi tarafından imzalandığı, navlun faturasının ise ... vergi numaralı fiili taşıyan ... tarafından düzenlendiği görülmüştür.

TTK'nun 105.maddesinde "acentenin aracılık ettiği sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acente tarafından müvekkili adına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava yöneltilebileceği" hükmü düzenlenmiş olup anılan yasa maddesine göre acenteye karşı izafeten dava yöneltilebilecek olmasına rağmen doğrudan dava açılması mümkün değildir.

Davalının taşıma işini üstlendiğine dair başkaca bir delilin de sunulmadığı, bu haliyle davalının pasif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır